Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

Program od 7 lat konsekwentnie rozwija nowoczesny model edukacji ekologicznej, łącząc wiedzę z praktyką i angażując całe społeczności lokalne. Uczniowie nie tylko poznawali zagadnienia związane z ochroną zasobów wodnych, gospodarką wodną, przeciwdziałaniem skutkom suszy i powodzi czy bezpieczeństwem nad wodą, ale przede wszystkim podejmowali konkretne działania na rzecz swojego otoczenia. To właśnie praktyczny wymiar programu sprawia, że zdobyta wiedza przekłada się na trwałe postawy i codzienne nawyki.  

 

Program, który rozwija się razem ze szkołami 

W roku szkolnym 2025/2026 do programu przystąpiło 428 szkół podstawowych z całej Polski.  To setki nauczycieli oraz tysiące uczniów, którzy przez cały rok szkolny realizowali działania edukacyjne dostosowane do potrzeb swoich szkół i lokalnych społeczności. 

W mijającej edycji zrealizowaliśmy między innymi: 

• Ponad 1000 lekcji o tematyce wodnej,  

• ponad 400 działań angażujących społeczność lokalną,  

• 126 pokazów ratownictwa wodnego, co oznacza wzrost o blisko 80% względem poprzedniej edycji,  

• 150 akcji sprzątania terenów nadwodnych,  

• 65 akcji wysiewu łąk kwietnych, czyli niemal dwukrotnie więcej niż rok wcześniej,  

• 47 projektów „Błękitnej Ścieżki Zmiany”, które po raz pierwszy pojawiły się w programie,  

• Ponad 300 konkursów plastycznych, a w ogólnopolskim konkursie uczestniczyło ponad 1000 uczniów.  

Nieodłącznym elementem programu pozostaje również współpraca z partnerami. W tegorocznej edycji działania wspierało 54 partnerów regionalnych, 26 partnerów instytucjonalnych oraz 32 partnerów medialnych, dzięki którym możliwe było organizowanie wydarzeń terenowych, pokazów oraz inicjatyw edukacyjnych na szeroką skalę. 

 

Edukacja poprzez doświadczenie 

Od początku istnienia programu jego założeniem było odejście od edukacji opartej wyłącznie na przekazywaniu wiedzy teoretycznej. Tegoroczna edycja jeszcze mocniej pokazała, że najlepsze efekty przynosi nauka poprzez działanie. 

Uczniowie uczestniczyli w pokazach ratownictwa wodnego prowadzonych przez służby i ratowników, poznawali zasady bezpiecznego wypoczynku nad wodą, odwiedzali obiekty hydrotechniczne, prowadzili doświadczenia, angażowali się w akcje sprzątania terenów nadwodnych czy zakładali łąki kwietne poprawiające retencję oraz wspierające lokalną bioróżnorodność. 

Coraz większą rolę odgrywały także działania projektowe, podczas których młodzi uczestnicy samodzielnie diagnozowali problemy środowiskowe w swoim otoczeniu i proponowali sposoby ich rozwiązania. Takie podejście rozwija nie tylko wiedzę przyrodniczą, ale również kompetencje społeczne, odpowiedzialność obywatelską i umiejętność współpracy. 

 

„Błękitna Ścieżka Zmiany” – nowy wymiar edukacji 

Jedną z najważniejszych nowości tej edycji była realizacja blisko 50 projektów „Błękitnej Ścieżki Zmiany”. 

Inicjatywa ta pozwoliła uczniom wyjść poza tradycyjny model nauczania i samodzielnie planować działania służące poprawie stanu środowiska wodnego w ich najbliższym otoczeniu. Projekty obejmowały zarówno działania edukacyjne, jak i praktyczne przedsięwzięcia związane z retencją, ochroną przyrody czy poprawą estetyki terenów nadwodnych. 

Dzięki temu uczniowie mogli zobaczyć, że nawet niewielkie działania podejmowane lokalnie mają znaczenie dla ochrony zasobów wodnych i jakości środowiska. Tego rodzaju edukacja rozwija poczucie sprawczości oraz odpowiedzialności za wspólne dobro.  

 

Woda połączyła szkoły i lokalne społeczności 

Program od lat pokazuje, że edukacja ekologiczna może skutecznie integrować różne środowiska. Do działań realizowanych przez szkoły włączali się rodzice, przedstawiciele samorządów, policji, Państwowej Straży Pożarnej, WOPR, organizacji społecznych, instytucji naukowych oraz wielu lokalnych partnerów. 

Ponad 400 działań angażujących społeczności lokalne potwierdza, że troska o wodę staje się wspólną odpowiedzialnością mieszkańców. Dzięki temu szkoły nie tylko realizują program edukacyjny, ale stają się lokalnymi centrami promującymi postawy proekologiczne. 

 

Konkursy, kreatywność i emocje 

W tym roku mogliśmy zobaczyć również ogromny potencjał kreatywności uczniów. Organizowane konkursy, tworzenie komiksów, projektów edukacyjnych, plakatów, prezentacji czy działań artystycznych pozwalały przekazywać wiedzę o wodzie w atrakcyjny sposób, angażujący emocje i wyobraźnię. 

Szczególnie dużym zainteresowaniem cieszył się Ogólnopolski Konkurs Komiksowy pt. „Niezwykła podróż kropli wody”, w którym udział wzięło ponad tysiąc uczniów z całej Polski. Takie działania pokazują, że edukacja ekologiczna może być jednocześnie inspirująca, twórcza i skuteczna. 

 

Wysokie oceny programu 

Pierwsze wyniki ankiety ewaluacyjnej potwierdzają bardzo wysoką ocenę tej edycji. 

Koordynatorzy zgodnie wskazują, że program: 

• spełnia oczekiwania szkół,  

• skutecznie rozwija świadomość ekologiczną uczniów,  

• realnie wpływa na zmianę postaw,  

• motywuje do podejmowania działań praktycznych,  

• jest dobrze przygotowany zarówno pod względem organizacyjnym, jak i merytorycznym.  

Bardzo wysoko oceniono także współpracę z regionalnymi opiekunami programu – pracownikami Wód Polskich, którzy przez cały rok wspierali szkoły w realizacji działań. 

Za największe atuty uznano przede wszystkim praktyczny charakter programu, wysoką jakość materiałów edukacyjnych, różnorodność proponowanych aktywności oraz możliwość bezpośrednich spotkań z ekspertami. 

 

Edukacja, która zostawia trwały ślad 

Choć tegoroczna edycja przyniosła nieco mniej działań liczonych wyłącznie ilościowo, wyraźnie widoczne jest przesunięcie akcentów w stronę jakości i praktycznego zaangażowania. 

Znacząco wzrosła liczba pokazów ratownictwa wodnego, rozwinęły się działania środowiskowe związane z retencją i bioróżnorodnością, a nowy komponent projektowy pozwolił uczniom aktywnie wpływać na swoje otoczenie. 

To właśnie takie działania budują świadomość, że ochrona zasobów wodnych nie jest jednorazową akcją, lecz procesem wymagającym wiedzy, odpowiedzialności i współpracy. 

 

Dziękujemy za wspólny rok 

Zakończenie roku szkolnego 2025/2026 jest jednocześnie zakończeniem kolejnego etapu budowania ogólnopolskiej społeczności szkół przyjaznych wodzie. 

Dzięki zaangażowaniu uczniów, nauczycieli, rodziców, partnerów oraz pracowników Wód Polskich program po raz kolejny udowodnił, że nowoczesna edukacja ekologiczna może przynosić wymierne efekty – zarówno w postaci rosnącej wiedzy, jak i realnych działań na rzecz środowiska. 

Każda przeprowadzona lekcja, każda posadzona łąka kwietna, każda akcja sprzątania, każdy pokaz ratownictwa czy projekt realizowany przez uczniów to inwestycja w przyszłość polskich wód oraz kolejny krok w budowaniu odpowiedzialnego społeczeństwa.