Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

Podpisy pod umowami zostały złożone podczas konferencji, która odbyła się 11 marca 2026 r. w Opolu. W wydarzeniu, obok wiceprezesa Wód Polskich Marcina Jarzyńskiego, uczestniczyli również przedstawiciele Województwa Opolskiego, Miasta Opole, Gminy Dąbrowa oraz spółki Transpol Lider – wykonawcy prac.

Sławomir Gradzik, Wicewojewoda Opolski, zabierając głos także w imieniu wiceministra infrastruktury Przemysława Koperskiego, odniósł się do szerszego kontekstu bezpieczeństwa przeciwpowodziowego regionu. Podziękował wszystkim stronom zaangażowanym w projekt przebudowy polderu Żelazna za dotychczasowe efekty oraz wyraził uznanie dla zespołu realizującego inwestycję. Podkreślił również, że bez wsparcia i uwagi wiceministra Przemysława Koperskiego tak sprawna realizacja przedsięwzięcia nie byłaby możliwa.

Piotr Pośpiech, Wicewojewoda Opolski, wskazał, że efekty pierwszego etapu inwestycji były odczuwalne już podczas powodzi we wrześniu 2024 roku, gratulując Wodom Polskim przystąpienia do drugiego etapu zadania.

Antoni Konopka, członek zarządu Województwa Opolskiego, nawiązał do historii realizacji przebudowy polderu Żelazna oraz podkreślił znaczenie inwestycji dla bezpieczeństwa mieszkańców. Zwrócił także uwagę na konieczność podejmowania działań w zakresie małej retencji, zarówno w ramach kompetencji Wód Polskich, jak i Lasów Państwowych.

 

Zmodernizowany polder Żelazna będzie mógł przechwycić prawie 10 mln m³ wody

Przedmiotem realizacji etapu II przedsięwzięcia jest dokończenie przebudowy istniejących wałów rzeki Odry na odcinku 4,13 km wraz z urządzeniami towarzyszącymi. Przebudowa wałów będzie polegać na podwyższeniu ich korony oraz uszczelnieniu korpusu wału. Ponadto, zadanie obejmie budowę jazu wpustowo-upustowego „Półwieś”, modernizację przewału wpustowego (górnego) „Półwieś”, wykonanie dróg serwisowych i rolniczych wraz z przejazdami wałowymi. Po ukończeniu modernizacji możliwe będzie sterowanie przepływem wód w tym obiekcie przeciwpowodziowym.

Docelowo polder uzyska pojemność 9,7 mln m³ z obecnych 3,8 mln m³, (uzyskanych w ramach I etapu inwestycji), przy czym jego wyjściowa pojemność przed przebudową wynosiła 1,7 mln m³.

Celem projektu jest:

• zapewnienie bezpieczeństwo bezpośrednie dla min. 4 000 mieszkańców- większa pojemność polderu: 400 ha (zamiast 200ha)
• zwiększenie ochrony przeciwpowodziowej ludności i mienia na terenie województwa opolskiego
• niezawodność infrastruktury.

Małgorzata Stelnicka, Zastępca Prezydenta Miasta Opola, oraz Katarzyna Gołębiowska‑Jarek, wójt Gminy Dąbrowa, podkreśliły znaczenie inwestycji dla mieszkańców obu samorządów, zaznaczając, że polder zapewnia realną ochronę terenów przyległych, chroniąc przed podtopieniami miejsca pracy, pola uprawne, mienie mieszkańców oraz infrastrukturę publiczną.

 

Przebudowa polderu Żelazna z dofinansowaniem Funduszy Europejskich

Projekt uzyskał dofinansowanie w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027, Działanie FENX.02.04 „Adaptacja do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom”, Typ projektu: „Budowa, przebudowa lub remont urządzeń wodnych i infrastruktury towarzyszącej, służących zmniejszeniu skutków powodzi lub suszy”.

- Za sprawą środków dofinansowania unijnego realizacja tego ważnego dla bezpieczeństwa Opolszczyzny projektu wchodzi w fazę wykonawczą. Po zakończeniu II etapu przebudowy, polder uzyska założoną funkcjonalność, większa będzie jego pojemność, odpowiadająca rzeczywistym potrzebom, a wraz z nią poprawi się bezpieczeństwo terenów położonych poniżej – poinformował Marcin Jarzyński, zastępca prezesa Wód Polskich.

Następnie wiceprezes Wód Polskich podkreślił kompleksowość całego przedsięwzięcia i jego znaczenie dla bezpieczeństwa regionu.

- I etap przebudowy polderu Żelazna zakończyliśmy w 2023 r. Ten projekt, choć położony na terenie miasta Opole i gminy Dąbrowa ma szersze niż tylko regionalne oddziaływanie. Przechwytując wezbrane wody rzeki Odry i wypłaszczając falę powodziową będzie miał także znaczenie dla bezpieczeństwa terenów w dolinie rzeki Odry na Dolnym Śląsku – dodał Marcin Jarzyński.

Wody Polskie w Gliwicach równolegle prowadząc postępowanie przetargowe na wybór wykonawcy przebudowy polderu Żelazna – etap II, zabiegały o finalizację montażu finansowego inwestycji. Wszystko po to, by prace budowlane rozpocząć bez zbędnej zwłoki i ograniczyć czasochłonną realizację procedur.

- Przygotowują inwestycję postanowiliśmy maksymalnie wykorzystać możliwości, jakie daje czas oczekiwania na decyzję o przyznaniu dofinansowania projektu. Oznacza to, że nasz zespół zbieżnie z trwająca oceną złożonego wniosku w instytucji udzielającej dofinansowania, realizował procedurę zamówień publicznych, aby wyłonić wykonawców poszczególnych kontraktów. Dzięki temu spotykamy się z Państwem dziś, w I kwartale roku, a nie za kilka miesięcy. Taki stan rzeczy daje większą gwarancją realizacji inwestycji i jej rozliczenia, zgodnie z wymogami umowy o dofinansowanie. Naszym celem jest sprawne przekazanie placu budowy wykonawcy prac i rzeczowa realizacja na poszczególnych frontach robót – zapewnił Jan Grygier, Dyrektor Wód Polskich w Gliwicach.

Całkowita wartość projektu wynosi 63 834 917,70 zł, przy dofinansowaniu ze środków UE w wysokości 50 882 812,89 zł. Wkład budżetu państwa w realizację zadnia to 12 952 104,81 zł. Planowane zakończenie prac budowlano-montażowych nastąpi w I kwartale 2028 r.

-  Jestem przekonany, że uda nam się skrócić czas realizacji robót co najmniej o kilka miesięcy i zakończyć zadanie przed zakontraktowanym terminem. Jesteśmy gotowi, by niezwłocznie rozpocząć prace w terenie – podsumował Zenon Poliński, prezes Zarządu spółki Transpol Lider.

 

Polder Żelazna – tarcza przeciwpowodziowa Opola

Polder Żelazna to istniejący obiekt ochrony przeciwpowodziowej Opola, służący przeciwdziałaniu skutkom wezbrań na rzece Odrze. Usytuowany w północnej części miasta, został wybudowany jeszcze przed rokiem 1939. Od początku swojego funkcjonowania położony jest na lewym brzegu rzeki Odry (w km 153,750 (606,400) ÷ km 158,300 (601,800)) na terenie Opola i gminy Dąbrowa, w miejscowości Żelazna, od której zaczerpnięto nazwę obiektu. Wody Polskie w Gliwicach zrealizowały I etap przebudowy polderu w 2023 r.

I etap Przebudowy Polderu Żelazna Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w Gliwicach ukończyło w 2023 r. Wówczas kosztem 130 mln zł Wody Polskie zwiększyły bezpieczeństwo mieszkańców Opola, gminy Dąbrowa i pobliskich miejscowości. W ramach realizacji I etapu inwestycji dwukrotnie powiększono pojemność polderu, zbudowano i rozbudowano niemal 12 km wałów przeciwpowodziowych, zmodernizowano przepompownię.