Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach rozpoczynają realizację zadania pn. „Modernizacja obiektów budowlanych wchodzących w skład zbiornika wodnego Łąka”. Rok 2026 jest dla zbiornika szczególny, ponieważ obiekt obchodzi 40-lecie funkcjonowania.

- Od czterech dekad zbiornik Łąka stanowi jeden z filarów bezpieczeństwa przeciwpowodziowego regionu, chroniąc Pszczynę oraz tereny położone poniżej zapory przed skutkami wezbrań. Rozpoczynająca się modernizacja, będąca największym przedsięwzięciem na tym obiekcie od czasu jego uruchomienia w 1986 roku, ma kluczowe znaczenie dla utrzymania wysokiego poziomu bezpieczeństwa mieszkańców i zapewnienia niezawodnego funkcjonowania infrastruktury hydrotechnicznej w obliczu coraz częstszych zjawisk ekstremalnych, takich jak powódź z 2024 roku – podkreślił Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.

 

Kompleksowe prace dla bezpieczeństwa mieszkańców

Celem modernizacji jest podniesienie poziomu bezpieczeństwa hydrotechnicznego zbiornika, zwiększenie jego odporności na zdarzenia powodziowe, poprawa efektywności zarządzania przepływami oraz zachowanie sprawności technicznej infrastruktury na kolejne lata eksploatacji. Prace przyczynią się również do poprawy walorów estetycznych obiektu, który jest chętnie odwiedzany przez mieszkańców i turystów.

- Niezmiernie cieszę się, że rozpoczyna się modernizacja zbiornika Łąka – obiektu, który w tym roku obchodzi 40-lecie istnienia. Zapewniam, że prace prowadzone w tym miejscu będą stale monitorowane, aby zgodnie z planem doprowadzić je do końca i tym samym przyczynić się do zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom powiatu pszczyńskiego – powiedział Przemysław Koperski, wiceminister infrastruktury.

Zakres inwestycji obejmuje modernizację m.in.:

• tarasu widokowego na koronie zapory,
• stanowiska górnego bloku przelewowo-spustowego,
• przelewu powierzchniowego bloku przelewowo-upustowego,
• komory zamknięć bloku przelewowo-upustowego,
• przewodów upustów dennych,
• galerii odpływowej,
• niecki wypadowej wraz ze skrzydełkami,
• płyt betonowych poniżej niecki wypadowej,
• schodów skarpowych bloku przelewowo-upustowego.

- W obliczu zmian klimatu konieczny jest prawidłowy stan obiektów takich jak ten. Od ich funkcjonowania zależy bezpieczeństwo mieszkańców – mówił Maciej Tomczykiewicz, Poseł na Sejm RP.

Umowę na realizację zadania podpisano 24 sierpnia 2026 r. z firmą BUILD UP POLAND Sp. z o.o. z Bielska-Białej, reprezentowaną przez Prezesa Zarządu Wojciecha Michała Burego. Wartość inwestycji wynosi 8 445 372,19 zł brutto, a zakończenie robót zaplanowano do 30 listopada 2026 r.

- Realizacja tegorocznego zakresu prac jest bardzo istotna dla dalszej prawidłowej eksploatacji zbiornika. Modernizacja poszczególnych jego elementów wiąże się z czasowym wyłączeniem z użytkowania ścieżki pieszo-rowerowej na koronie zapory. Prowadzone roboty wymagają użycia ciężkiego sprzętu, co stwarza ryzyko dla osób przebywających w tym miejscu. Stąd decyzja o zamknięciu zapory na czas realizacji prac. Z tego miejsca dziękuję za zrozumienie wobec naszej decyzji – poinformował Jan Grygier, dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach.

Warto podkreślić, że rozpoczynająca się inwestycja stanowi część szerszego programu modernizacji zbiornika Łąka. W latach 2027-2028 planowana jest realizacja kolejnych zadań o łącznej wartości około 50 mln zł brutto.

Wśród najważniejszych przedsięwzięć przewidzianych do wykonania znajdują się:

• odbudowa skarpy odwodnej zapory czołowej,
• odbudowa polderu powodziowego w Wiśle Wielkiej,
• odbudowa upustu do Młynówki,
• odbudowa przelewu bocznego,
• odbudowa sieci piezometrycznej zapory czołowej.

Po zakończeniu wszystkich etapów zbiornik Łąka będzie jeszcze skuteczniej pełnił funkcje ochrony przeciwpowodziowej oraz retencjonowania wód dla regionu.

 

Zbiornik, który sprawdził się podczas powodzi

Znaczenie zbiornika Łąka dla bezpieczeństwa mieszkańców regionu szczególnie wyraźnie potwierdziły wydarzenia z września 2024 roku. W czasie powodzi, która wystąpiła w dniach 14-19 września, przez zbiornik przepłynęło około 11 mln m³ wody, czyli ilość odpowiadająca jego całkowitej pojemności. Dzięki prawidłowej pracy urządzeń hydrotechnicznych oraz odpowiedniemu gospodarowaniu wodą możliwe było bezpieczne przeprowadzenie fali powodziowej i ograniczenie strat na terenach położonych poniżej zapory. Doświadczenia z tego okresu potwierdziły, jak istotne jest utrzymywanie infrastruktury hydrotechnicznej w najwyższym standardzie technicznym.

- Zbiornik pełni funkcję rekreacyjną i zabezpieczającą przed powodzią, co było szczególnie widoczne we wrześniu 2024 r. Dzięki mądrej gospodarce wodnej prowadzonej przez Wody Polskie na tym zbiorniku ograniczono szkody powodziowe – oznajmił Grzegorz Wanot, Starosta Pszczyński.

 

40 lat służby mieszkańcom

Zbiornik Łąka powstał poprzez przegrodzenie rzeki Pszczynki zaporą ziemną. Powierzchnia zalewu wynosi 352 ha, a całkowita pojemność obiektu sięga 11,15 mln m³. Od momentu oddania do eksploatacji w 1986 roku zbiornik stanowi jeden z najważniejszych elementów systemu gospodarki wodnej województwa śląskiego.

- Skutki wezbrań na rzece Pszczynce są odczuwalne z określoną częstotliwością. Dziś powodzie 100-lecia nie następują co sto lat, ale co kilka. Dlatego dziękuję za zainicjowanie przedmiotowego zakresu prac. Dzięki nim mieszkańcy mogą się czuć bezpieczniej – powiedział Dariusz Skrobol, Burmistrz Pszczyny.

Rozpoczynająca się modernizacja jest największym zakresem prac realizowanych na zbiorniku od czasu jego uruchomienia przed 40 laty i stanowi inwestycję w bezpieczeństwo mieszkańców, ochronę przeciwpowodziową oraz przyszłość infrastruktury wodnej regionu.