Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

Od reagowania do odporności

V Kongres Gospodarowania Wodami Opadowymi i Ochrony Przeciwpowodziowej (GWIOP 2026), odbywający się w Krakowie w dniach 2-4 września, zgromadził przedstawicieli administracji publicznej, samorządów, przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, środowiska naukowego oraz branży wodnej. Wody Polskie objęły wydarzenie patronatem.

Podczas kongresu wiceprezes Wód Polskich Marcin Jarzyński wygłosił prezentację pt. „Od reagowania do odporności. Jak zbudować bezpieczeństwo wodne Polski do 2035 roku?”. Podkreślił, że bezpieczeństwo wodne kraju powinno opierać się na budowaniu odporności infrastruktury, środowiska, gospodarki i społeczeństwa na coraz bardziej zmienne warunki hydrologiczne.

Jak zaznaczył, największym wyzwaniem nie jest dziś wyłącznie nadmiar lub niedobór wody, lecz zmienność warunków hydrologicznych powodująca, że te same obszary mogą doświadczać zarówno suszy, jak i powodzi.

- Do 2035 roku musimy przejść od reagowania po wystąpieniu zagrożenia do zarządzania ryzykiem przed jego wystąpieniem. Bezpieczeństwo wodne wymaga połączenia retencji, ochrony przeciwpowodziowej, nowoczesnych technologii i współpracy wszystkich uczestników procesu gospodarowania wodami – podkreślił wiceprezes Wód Polskich Marcin Jarzyński.

 

Trzy filary bezpieczeństwa wodnego

W swoim wystąpieniu Marcin Jarzyński wskazał trzy filary budowania odporności systemu wodnego: retencję i ochronę zasobów wodnych, zarządzanie ryzykiem powodziowym oraz wykorzystanie technologii i danych.

Wiceprezes zwrócił uwagę na znaczenie działań zwiększających retencję, takich jak odbudowa naturalnych zdolności krajobrazu do zatrzymywania wody, ochrona mokradeł, renaturyzacja cieków oraz rozwój retencji rozproszonej. Podkreślił również, że skuteczne bezpieczeństwo wodne wymaga spójnego systemu obejmującego zarówno rozwiązania retencyjne, jak i infrastrukturę przeciwpowodziową.

Istotnym elementem tego systemu są także inwestycje służące ograniczaniu ryzyka powodziowego, w tym modernizacja infrastruktury hydrotechnicznej oraz realizacja Programów Redukcji Ryzyka Powodziowego, obejmujący około 150 inwestycji o wartości blisko 8 mld zł.

 

Debata o przyszłości retencji

Po zakończeniu prezentacji Wiceprezes Wód Polskich wziął udział w debacie pt. „Dekada retencji w Polsce – doświadczenia i wizja przyszłości”. Wraz z przedstawicielami przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych dyskutował o dotychczasowych doświadczeniach oraz wyzwaniach związanych z dalszym rozwojem retencji w Polsce.

Uczestnicy debaty podkreślili, że skuteczne gospodarowanie wodami wymaga współpracy administracji, samorządów, środowiska naukowego, przedsiębiorców i mieszkańców oraz łączenia rozwiązań infrastrukturalnych z działaniami opartymi na naturze.

 

Merytorycznym głosem o ochronie przeciwpowodziowej

W sesji „Infrastruktura przeciwpowodziowa – rozwój, modernizacja i utrzymanie” udział wzięli przedstawiciele Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, którzy wygłosili prezentacje nt. działalności Wód Polskich w tym obszarze.

Marta Barszewska-Skąpska, dyrektor Departamentu Inwestycji i Renaturyzacji Wód Polskich, przedstawiła referat pt. „Nowy suchy zbiornik chroniący Elbląg przed podtopieniami”. Wystąpienie dotyczyło planowanej budowy suchego zbiornika przeciwpowodziowego na Srebrnym Potoku, który ma zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców Elbląga przed skutkami gwałtownych opadów i powodzi błyskawicznych. Dyrektor Barszczewska-Skąpska omówiła najważniejsze założenia inwestycji, wyniki analiz hydraulicznych oraz kolejne etapy jej przygotowania.

- Dobra inwestycja przeciwpowodziowa zaczyna się nie od betonu, lecz od danych. W przypadku Srebrnego Potoku modelowanie pozwoliło zmienić kierunek prac i skoncentrować się na rozwiązaniu, które może realnie ograniczyć skalę zalewów w Elblągu - powiedziała dyrektor Barszczewska-Skąpska.  

Wojciech Kozak, dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, zaprezentował temat „Wielozadaniowe zbiorniki retencyjne jako element przeciwdziałania suszy i powodzi”, wskazując na znaczenie nowoczesnej infrastruktury retencyjnej w zwiększaniu odporności na skutki zmian klimatu.

Z kolei Jacek Drabiński, zastępca dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, przedstawił referat poświęcony inwestycji „Zbiornik Kamieniec Ząbkowicki”. Wystąpienie dotyczyło planowanej budowy wielofunkcyjnego zbiornika, jego znaczenia dla gospodarki wodnej Nysy Kłodzkiej oraz systemu ochrony przeciwpowodziowej dorzecza Odry. Dyrektor Drabiński omówił także korzyści wynikające z realizacji przedsięwzięcia, jego parametry techniczne, harmonogram oraz aktualny etap projektowania.

Ponadto Jacek Drabiński i Wojciech Kozak uczestniczyli w debacie pt. „Wyzwania budowy i utrzymania obiektów hydrotechnicznych”. Dyskusja koncentrowała się na roli infrastruktury hydrotechnicznej w zapewnianiu bezpieczeństwa wodnego kraju, ochronie przed powodzią i suszą oraz zaopatrzeniu w wodę mieszkańców, rolnictwa i przemysłu. Uczestnicy rozmawiali także o stanie polskiej infrastruktury hydrotechnicznej, wpływie zmian klimatu na priorytety inwestycyjne, wykorzystaniu nowoczesnych systemów informatycznych oraz wyzwaniach związanych z realizacją inwestycji w sektorze gospodarki wodnej. W debacie udział wzięli również przedstawiciele IMGW-PIB oraz Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.

 

Wspólna droga do odporności

Wnioski płynące z kongresowych debat potwierdzają, że skuteczne zarządzanie zasobami wodnymi wymaga przejścia od reagowania na skutki ekstremalnych zjawisk do budowania odporności całego systemu. Kluczową rolę odgrywać będą w tym działania retencyjne, inwestycje przeciwpowodziowe, rozwiązania oparte na danych i nowych technologiach oraz współpraca administracji, samorządów, nauki i użytkowników wód.

Dzięki takiemu podejściu możliwe będzie budowanie bezpieczeństwa kraju opartego na racjonalnym gospodarowaniu zasobami wodnymi, skutecznej ochronie przeciwpowodziowej, nowoczesnych technologiach i partnerstwie wszystkich uczestników procesu zarządzania wodami.