Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

Samorządy wobec wyzwań klimatycznych

Forum Miasteczek Polskich to jedno z najważniejszych wydarzeń poświęconych rozwojowi małych i średnich miast. Tegoroczna edycja zgromadziła przedstawicieli administracji publicznej, samorządów, środowiska naukowego oraz biznesu, którzy debatowali o wyzwaniach związanych z adaptacją do zmian klimatu oraz budowaniem odporności lokalnych wspólnot na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych.

W panelu poświęconym praktycznym działaniom adaptacyjnym Marcin Jarzyński przedstawił perspektywę Wód Polskich, wskazując na konieczność długofalowego i kompleksowego podejścia do gospodarowania zasobami wodnymi.

 

Myśleć o wodzie w skali całej zlewni

Jednym z głównych tematów debaty była rola małej retencji oraz lokalnych inicjatyw samorządowych w ograniczaniu ryzyka powodziowego i łagodzeniu skutków suszy.

Zastępca prezesa Wód Polskich podkreślił, że skuteczna ochrona przed coraz częściej występującymi zjawiskami ekstremalnymi wymaga odejścia od postrzegania pojedynczych inwestycji jako niezależnych rozwiązań.

– W obliczu zmian klimatu bezpieczeństwo wodne musimy budować w skali całych zlewni. Tylko połączenie dużych inwestycji hydrotechnicznych, małej retencji, rozwiązań opartych na naturze i odpowiedzialnego planowania przestrzennego pozwoli skutecznie ograniczać skutki zarówno powodzi, jak i suszy – podkreślił Marcin Jarzyński, Zastępca Prezesa Wód Polskich.

Jak zaznaczył, istotną rolę odgrywa współpraca wszystkich uczestników gospodarki wodnej. Wody Polskie jako instytucja odpowiedzialna za gospodarowanie wodami w kraju, wspierają samorządy poprzez dostarczanie danych hydrologicznych, analiz i prognoz, a także koordynację działań realizowanych w skali całych zlewni. Pozwala to skuteczniej planować inwestycje retencyjne oraz wzmacniać lokalną odporność na skutki zmian klimatu.

 

Od reakcji do przewidywania zagrożeń

Znaczną część dyskusji poświęcono również przyszłości inwestycji hydrotechnicznych w kontekście postępujących zmian klimatu oraz doświadczeń związanych z powodzią z 2024 roku.

Odwołując się do doświadczeń zdobytych przy realizacji zarówno lokalnych inwestycji przeciwpowodziowych, jak i największych projektów hydrotechnicznych realizowanych w Polsce, Marcin Jarzyński wskazał, że przyszłość gospodarki wodnej wymaga przejścia od modelu reaktywnego do adaptacyjnego zarządzania opartego na nowoczesnym monitoringu, zaawansowanych prognozach hydrologiczno-meteorologicznych oraz analizach scenariuszy klimatycznych.

W jego ocenie duże zbiorniki retencyjne powinny funkcjonować jako element znacznie szerszego systemu bezpieczeństwa wodnego, obejmującego również poldery, retencję krajobrazową, tereny zalewowe oraz rozwiązania oparte na naturze, takie jak odtwarzanie mokradeł i starorzeczy. Równie istotne pozostaje odpowiedzialne planowanie przestrzenne uwzględniające ochronę terenów szczególnie zagrożonych powodzią oraz zwiększanie zdolności krajobrazu do zatrzymywania wody.

 

Wspólna odpowiedzialność za bezpieczeństwo wodne

Debata pokazała, że skuteczna adaptacja do zmian klimatu wymaga współdziałania administracji rządowej, samorządów, instytucji naukowych, sektora finansowego oraz mieszkańców. Tylko połączenie wiedzy, doświadczenia i odpowiednich narzędzi pozwoli budować odporność na coraz bardziej nieprzewidywalne zjawiska hydrologiczne.

Udział Wód Polskich w Forum Miasteczek Polskich był okazją do przedstawienia kierunków rozwoju gospodarki wodnej, których celem jest zwiększanie odporności Polski na skutki zmian klimatu. W trakcie dyskusji podkreślano, że skuteczne zarządzanie wodami wymaga jednoczesnego rozwoju nowoczesnej infrastruktury hydrotechnicznej, rozwiązań opartych na przyrodzie oraz długofalowej współpracy z samorządami i pozostałymi uczestnikami gospodarki wodnej.

Jak podkreślano podczas debaty, inwestycje w bezpieczeństwo wodne należy traktować nie jako koszt, lecz jako strategiczną inwestycję w bezpieczeństwo mieszkańców, rozwój lokalnych społeczności oraz odporność państwa na wyzwania przyszłości.