Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

9 listopada 2026 r. w Warszawie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie podpisało z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) umowy o dofinansowanie 16 projektów obejmujących prace przygotowawcze. Przedsięwzięcia otrzymały wsparcie w ramach programu FEnIKS, w działaniu „Adaptacja do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom”.

Umowy podpisali Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich oraz Robert Gajda, zastępca prezesa NFOŚiGW. W wydarzeniu uczestniczyli również Marta Barszczewska-Skąpska, dyrektor Departamentu Inwestycji i Renaturyzacji Wód Polskich, oraz dyrektorzy z regionalnych zarządów gospodarki wodnej odpowiedzialnych za poszczególne przedsięwzięcia.

– Podpisane dziś umowy to inwestycja w bezpieczeństwo mieszkańców na wiele lat. Dzięki ponad 70 mln zł wsparcia z Funduszy Europejskich przygotujemy dokumentację dla 16 kluczowych przedsięwzięć o wartości przekraczającej 1,3 mld zł. To projekty, które mają ograniczać skutki powodzi w szczególności na terenach południowo-zachodniej części Polski dotkniętych powodzią z 2024 r., zwiększać odporność na zmiany klimatu i tworzyć podstawy dla kolejnych dużych inwestycji przeciwpowodziowych w Polsce – powiedział Mateusz Balcerowicz, Prezes Wód Polskich.

– Zmiany klimatu sprawiają, że inwestycje zwiększające odporność na powodzie i poprawiające retencję wody stają się koniecznością. Dzięki ponad 70 mln zł wsparcia z programu FEnIKS przygotowanych zostanie 16 ważnych przedsięwzięć, które w kolejnych latach przełożą się na realne zwiększenie bezpieczeństwa mieszkańców i ochronę infrastruktury. To przykład odpowiedzialnego planowania inwestycji, które łączą nowoczesne rozwiązania przeciwpowodziowe z działaniami wspierającymi środowisko i naturalną retencję wód – powiedział Robert Gajda, Zastępca Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

 

Ponad 70 mln zł na przygotowanie inwestycji

Łączna wartość dofinansowania unijnego dla 16 projektów przygotowawczych przekracza 70 mln zł. Środki zostaną przeznaczone na opracowanie dokumentacji projektowej, analizy techniczne i środowiskowe oraz uzyskanie niezbędnych decyzji administracyjnych. Prace przygotowawcze mają zakończyć się do 2029 r.

Ich efektem będą gotowe projekty, które mogą w przyszłości przejść do etapu realizacji Szacunkowa wartość obecnie planowanych inwestycji przekracza 1,3 mld zł. Kwota ta dotyczy przyszłych przedsięwzięć, a nie samego przygotowania dokumentacji.

Przygotowanie dokumentacji to pierwszy etap procesu inwestycyjnego i często najbardziej skomplikowany oraz długotrwały. Po jego zakończeniu Wody Polskie będą mogły ubiegać się o środki na roboty budowlane. Jednym z możliwych źródeł finansowania są fundusze europejskie na lata 2028–2034.

 

15 projektów przeciwpowodziowych oraz 1 retencyjno-renaturyzacyjny. Od odbudowy rzek po nowe zabezpieczenia i zbiorniki

Planowane przedsięwzięcia obejmują m.in. odbudowę i umacnianie koryt rzecznych, modernizację oraz podwyższanie wałów przeciwpowodziowych, budowę nowych suchych zbiorników przeciwpowodziowych, a także zwiększanie poziomu ochrony miast i terenów szczególnie narażonych na wezbrania. Istotnym elementem działań będzie również przywracanie ciągłości ekologicznej rzek oraz odtwarzanie ich naturalnych powiązań z dolinami rzecznymi.

Projekty obejmą swoim zasięgiem pięć województw: śląskie, opolskie, dolnośląskie, lubuskie i łódzkie. Znaczna część przedsięwzięć będzie realizowana na obszarze dorzecza Odry, gdzie kluczowe znaczenie ma wzmacnianie odporności na przyszłe wezbrania oraz ograniczanie ryzyka powodziowego.

Wśród przedsięwzięć objętych przygotowaniem znalazły się:

1. Odbudowa koryta i umocnień rzeki Olzy w gminie Gorzyce – usunięcie lokalnych wyrw i odbudowa fragmentów prawego brzegu rzeki na odcinku o długości około 5,85 km.
2. Usuwanie szkód powodziowych i odbudowa umocnień Odry – naprawa uszkodzeń koryta oraz remont odcinków prawego brzegu rzeki.
3. Podwyższenie wału przeciwpowodziowego i bulwaru w Prudniku – wzmocnienie zabezpieczeń na odcinku od ul. Nyskiej do ul. Batorego.
4. Podwyższenie lewego wału przeciwpowodziowego w Prudniku – poprawa zabezpieczeń w rejonie mostu przy ul. Batorego.
5. Przebudowa wałów na cieku Jasienica w Czechowicach-Dziedzicach.
6. Przygotowanie zabezpieczeń przeciwpowodziowych Cieszyna.
7. Przygotowanie zabezpieczeń przeciwpowodziowych zlewni cieku Starowiejskiego w Pszczynie.
8. Poprawa ochrony przeciwpowodziowej powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego – przygotowanie budowy, rozbudowy i modernizacji wałów Odry na odcinku od Dziergowic do Kędzierzyna-Koźla.
9. Przygotowanie budowy zbiornika przeciwpowodziowego Racławice Śląskie na rzece Osobłodze, w gminie Głogówek.
10. Przebudowa i podwyższenie wałów przeciwpowodziowych rzeki Gostynki w Tychach – na odcinkach lewego i prawego wału.
11. Przebudowa i odbudowa wałów przeciwpowodziowych rzeki Gostynki na odcinku od km 3+000 do km 4+200.
12. Modernizacja wału przeciwpowodziowego P-1 na Odrze – na terenie gmin Głogów, Kotla, Szlichtyngowa i Siedlisko.
13. Przygotowanie zbiornika Kostrzyca na potoku Jedlica – inwestycji mającej zwiększyć ochronę przeciwpowodziową Kotliny Jeleniogórskiej.
14. Modernizacja polderu Oława-Lipki.
15. Przygotowanie zabezpieczeń przeciwpowodziowych Brzegu – w ramach projektu obejmującego rozbiórkę obwałowań polderu Brzeziny.
16. Rewitalizacja zbiornika Sulejów – pierwszy etap prac wraz z budową przepławki dla ryb.

 

15 projektów FEnIKS w realizacji. Wartość inwestycji to 2,8 mld zł

Wody Polskie prowadzą już 15 projektów współfinansowanych z programu FEnIKS. Łączna wartość tych inwestycji wynosi około 2,78 mld zł, z czego 2,14 mld zł stanowi dofinansowanie Unii Europejskiej. Oznacza to, że środki unijne pokrywają prawie 80 proc. wartości realizowanych przedsięwzięć.

Inwestycje obejmują przede wszystkim działania zwiększające ochronę przeciwpowodziową: modernizację wałów, budowę i rozbudowę polderów oraz zbiorników retencyjnych, a także odbudowę rzek i infrastruktury uszkodzonej przez powodzie. Część projektów dotyczy również modernizacji obiektów hydrotechnicznych na Odrze oraz poprawy stanu środowiska wodnego.

Wśród realizowanych przedsięwzięć znajdują się m.in. przebudowa Polderu Żelazna w Opolu, budowa suchego zbiornika przeciwpowodziowego Rzymówka na rzece Kaczawie, modernizacja wałów przeciwpowodziowych na Sanie czy kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Wiślanych.

W programie są również projekty renaturyzacyjne na Nysie Kłodzkiej, Noteci i Redze. Ich celem jest m.in. przywracanie naturalnych funkcji rzek i poprawa warunków dla organizmów wodnych.

Realizacja tych inwestycji ma ograniczyć ryzyko powodziowe i potencjalne straty materialne, a jednocześnie wspierać retencję wody oraz poprawę stanu ekosystemów rzecznych.

 

Przygotowanie Polski na skutki zmian klimatu

Intensywne opady i wezbrania rzek stanowią wyzwanie dla gospodarki wodnej. Ograniczanie ryzyka powodziowego wymaga łączenia budowy i modernizacji infrastruktury przeciwpowodziowej z rozwiązaniami opartymi na naturze, które zwiększają zdolność zlewni do zatrzymywania wody i wspierają poprawę stanu ekosystemów.

Przygotowanie 16 nowych projektów ma stworzyć podstawy do realizacji kolejnych inwestycji w następnych latach. Ich celem będzie zwiększenie ochrony mieszkańców i infrastruktury na obszarach zagrożonych powodziami. Skuteczność tych działań będzie zależeć od dalszych etapów przygotowania, uzyskania wymaganych decyzji oraz zapewnienia finansowania robót budowlanych.

Dzięki wsparciu Funduszy Europejskich Wody Polskie przygotowują przedsięwzięcia, które w kolejnych latach mogą stać się częścią systemu ochrony przeciwpowodziowej Polski.