Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

Zima potrafi być piękna, ale w kontaktach z zamarzniętymi akwenami kluczowe jest przestrzeganie zasad bezpieczeństwa. Warto pamiętać, że nawet doświadczeni i ostrożni użytkownicy mogą zostać zaskoczeni zachowaniem lodu.

W wodzie o temperaturze 0–4°C można stracić przytomność nawet po 10 minutach. W pierwszych dwóch minutach może dojść do tzw. szoku termicznego — oddech gwałtownie przyspiesza, a złapanie powietrza staje się trudne.

Zanim wejdziesz na zamarzniętą taflę — zastanów się dwa razy. Czasem lepiej zrezygnować z krótkiej chwili zabawy niż narażać zdrowie i życie.

 

Lód nie zamarza równomiernie – nie ryzykuj wejścia na nieznany akwen

Zimą wiele osób odczuwa pokusę wejścia na zamarznięte jezioro czy rzekę, jednak warto pamiętać, że lód nigdy nie jest w 100% przewidywalny. Tafla może być mocna przy brzegu, a znacznie cieńsza w głębi. Dlatego wejście na lód w nieznanym miejscu jest zawsze obarczone ryzykiem.

Pamiętaj, że:

• bezpieczna grubość lodu dla człowieka to minimum 10 cm,
• kilka osób stojących blisko siebie dodatkowo obciąża lód, co zwiększa prawdopodobieństwo pęknięcia.

 

Zadbaj o bezpieczeństwo swoje i innych – korzystaj z publicznych lodowisk

Rozsądek to podstawa. Szczególną czujność warto zachować w pobliżu miejsc, w których często gromadzą się dzieci — nie zawsze zdają sobie sprawę z zagrożenia. Należy reagować, gdy zauważymy osoby zachowujące się lekkomyślnie lub wchodzące na lód mimo przeciwwskazań.

Dobrą praktyką jest również korzystanie wyłącznie z oficjalnie przygotowanych i nadzorowanych lodowisk, gdzie wytrzymałość lodu jest regularnie kontrolowana.

 

Jeśli lód zaczyna pękać – reaguj spokojnie

Wchodząc na lód, zawsze istnieje prawdopodobieństwo, że usłyszysz trzeszczenie lub zauważysz pęknięcia. W takiej sytuacji:

• natychmiast wycofaj się,
• nie wykonuj gwałtownych ruchów.

Warto także obserwować otoczenie — jeśli widzisz, że ktoś zachowuje się ryzykownie, poinformuj go lub odpowiednio zareaguj. Interwencja często może zapobiec nieszczęściu.

Zasady bezpieczeństwa w sytuacji kryzysowej na lodzie

Poniższe wskazówki opisują krok po kroku, jak należy reagować, gdy lód się pod nami załamie oraz jak bezpiecznie udzielić pomocy osobie tonącej. Kluczowe jest zachowanie spokoju i kierowanie się zasadami, które zwiększają szanse na przeżycie oraz minimalizują ryzyko dla ratownika.

 

Co zrobić, gdy lód załamie się pod Tobą?

1. Zachowaj spokój i unikaj gwałtownych ruchów

• Wpadnięcie do lodowatej wody wywołuje szok termiczny, który utrudnia oddychanie.
• Nie panikuj – staraj się kontrolować oddech.
• Głośno wzywaj pomocy — w zimnej wodzie można wytrzymać tylko kilka minut.

2. Staraj się utrzymać na powierzchni i nie wpadać pod lód

• Rozłóż szeroko ręce na powierzchni lodu, aby zwiększyć punkt podparcia.
• Jeśli to możliwe, oprzyj się na krawędzi przerębla, aby lepiej kontrolować pozycję.

3. Próba wydostania się z wody

• Podciągaj się na rękach, starając się wypełznąć na taflę lodu.
• Pomagaj sobie nogami, wykonując ruchy podobne do „żabki”, aby unieść ciało na lód.
• Jeśli ktoś na brzegu podaje Ci gałąź, kij, szalik lub inny przedmiot — chwyć go natychmiast.

4. Po wyjściu na lód — nie wstawaj!

• Leżąc płasko, zmniejszasz nacisk na powierzchnię lodu.
• W tej pozycji czołgaj się lub pełzaj w kierunku brzegu lub miejsca, z którego przyszedłeś — tam lód jest najgrubszy.

5. Po wydostaniu się na ląd

• Wezwij pomoc, jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś.
• Natychmiast zdejmij mokrą odzież.
• Udaj się do ciepłego pomieszczenia, osusz się i ogrzej.
• Jeśli pojawią się objawy wychłodzenia, nie zwlekaj z wezwaniem pomocy medycznej.

 

Jak pomóc osobie, pod którą załamał się lód?

1. Zachowaj spokój i oceń sytuację

• Nie podejmuj działań, które mogłyby narazić Cię na wpadnięcie do wody.
• W pierwszej kolejności powiadom służby ratunkowe:
  • 998 – straż pożarna
  • 999 – pogotowie ratunkowe
  • 112 – numer alarmowy

2. Zadbaj o własne bezpieczeństwo

• Nie wchodź na lód! — to najważniejsza zasada.
• Pomoc udzielana bez zachowania bezpieczeństwa zwiększa liczbę poszkodowanych.

3. Podaj tonącemu przedmiot, którego może się chwycić

• Może to być: gałąź, kij, szalik, pasek, element ubrania lub inny długi przedmiot.
• Stój na stabilnym gruncie lub klęknij, aby zwiększyć równowagę.

4. W wyjątkowych sytuacjach podejdź bliżej, ale ostrożnie

• Jeśli musisz się zbliżyć, czołgaj się po lodzie, aby zmniejszyć nacisk na powierzchnię.
• Zbliżaj się tylko na tyle, aby móc podać przedmiot ratunkowy — nie dalej.

5. Po wydobyciu osoby z wody

• Pomóż jej zejść z lodu, nadal zachowując bezpieczną pozycję.
• Zdejmij mokrą odzież poszkodowanego.
• Okryj go czymś ciepłym (kurtka, koc, płaszcz).
• Jeśli to możliwe, przenieś go do ciepłego, osłoniętego miejsca, aby ograniczyć utratę ciepła.

6. Monitoruj stan poszkodowanego

• Sprawdzaj oddech i poziom przytomności.
• W razie pogorszenia stanu zdrowia rozpocznij resuscytację krążeniowo‑oddechową (RKO).
• Pomoc medyczna jest niezbędna także w sytuacji, gdy poszkodowany pozornie czuje się dobrze — wychłodzenie może rozwijać się stopniowo.

 

Najważniejsza zasada - zachowaj rozwagę

Wejście na lód zawsze wiąże się z ryzykiem, dlatego kluczowe jest zapamiętanie kilku najważniejszych reguł:

• Nie wchodź na lód, jeśli nie masz pewności, że jest wystarczająco gruby.
• Reaguj, gdy widzisz osoby zachowujące się niebezpiecznie.
• Naucz dzieci zasad bezpieczeństwa — często to właśnie one są narażone najbardziej.
• W sytuacji kryzysowej zawsze działaj spokojnie, ale zdecydowanie.