Wojewódzka Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Białymstoku

Badania naukowe dowodzą, że nawet ponad 90% przypadków chorób nowotworowych zależy od czynników zewnętrznych. Każdy z nas ma więc potencjalny wpływ na to, w jakiej kondycji znajduje się obecnie oraz jak ma szansę wyglądać jego zdrowie w przyszłości.

Jak istotnie ograniczyć lub nawet całkowicie wyeliminować ryzyko choroby? Przedstawiamy najważniejsze zasady Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem:

1. Nie pal – ani czynnie, ani biernie – dym tytoniowy wdychany wprost z papierosa czy od osoby palącej obok, to jeden z najsilniejszych czynników rakotwórczych.
2. Utrzymuj prawidłową masę ciała – otyłość zwiększa ryzyko nowotworów, przyczynia się też do innych metabolicznych chorób cywilizacyjnych, np. układu krążenia, cukrzyca typu 2 i inne.
3. Ruszaj się – ruch realnie chroni przed nowotworami (np. jelita grubego, piersi i innymi). Poświęć 60 min. dziennie na ruch umiarkowany lub 30 min. – na intensywny.
4. Jedz świadomie i zdrowo – spożywaj żywność nieprzetworzoną, ogranicz mięso (zwłaszcza czerwone), unikaj cukru.
5. Unikaj alkoholu – nie ma bezpiecznej jego dawki, nawet najmniejsza ilość alkoholu może prowadzić do raka, a alkohol + tytoń to większe ryzyko m.in. nowotworów głowy i szyi, np. raka języka czy gardła.
6. Unikaj opalania się – promieniowanie UV emitowane przez Słońce czy lampy w solariach – to także czynniki rakotwórcze. Unikaj słońca w godz. 10:00-16:00, stosuj kosmetyki z wysokim filtrem, okrywaj ciało odzieżą.
7. Chroń się przed działaniem substancji rakotwórczych w pracy i w domu – przestrzegaj przepisów bhp. Dowiedz się, czy Twój dom jest narażony na naturalne promieniowanie radonu, podejmij działania zmniejszające jego poziom.
8. Jeśli jesteś matką i masz możliwość – karm piersią, ogranicz hormonalną terapię zastępczą (HTZ) – karmienie piersią obniża ryzyko zachorowania kobiet m.in. na raka piersi i jajnika. Z kolei HTZ, łagodzi objawy menopauzy, ale może zwiększać ryzyko zachorowania na raka piersi.
9. Zaszczep dzieci przeciwko HBV i HPV – wirusowe lub bakteryjne czynniki infekcyjne odpowiadają za 15–20% nowotworów złośliwych. Zaszczep swoje dzieci przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B (HBV) oraz przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV).
10. Regularnie wykonuj badania przesiewowe, m.in.:

• mammografię – która jest profilaktyką raka piersi
• testy HPV HR i cytologię – pozwalające wykryć i uniknąć raka szyjki macicy
• kolonoskopię – to profilaktyka raka jelita grubego.

 

Pamiętajmy: każdy z nas ma realny wpływ na zdrowie własne, bliki oraz innych członków społeczeństwa. A wiedza i profilaktyka – to nasze oręża.

 

Adresy stron, na których znajdują się dalsze informacje:

https://www.gov.pl/web/zdrowie/narodowa-strategia-onkologiczna-nso

https://pacjent.gov.pl/archiwum/2021/europejski-kodeks-walki-z-rakiem