Portal Interoperacyjności
i Architektury

Raport Komisji Europejskiej „Stan Dekady Cyfrowej 2025: Kontynuacja budowy suwerenności UE i cyfrowej przyszłości” (ang. „State of the Digital Decade 2025: Keep building the EU’s sovereignty and digital future”), z 16 czerwca 2025 r. oraz towarzyszący mu załącznik „Krótkie raporty krajowe 2025 – Polska” (ang. „Short Country Reports 2025 – Poland”) oceniają tempo realizacji celów na 2030 r., wskazują mocne strony i obszary wymagające korekty oraz porządkują priorytety inwestycyjne.

Raport nie pozostawia złudzeń – 2025 to rok, w którym AI przestaje być futurystyczną technologią, a staje się codziennym narzędziem pracy. Pracownicy w europejskich fabrykach czy urzędach, już dziś używają asystentów AI. Programiści tworzą kod z pomocą sztucznej inteligencji, a systemy zdrowotne wykorzystują algorytmy do poprawy diagnostyki.

Choć e-usługi dojrzewają, a sieci o wysokiej przepustowości rosną, wdrażanie technologii podstawowych – AI, chmury i analityki danych – wciąż postępuje zbyt wolno. Deficyt specjalistów ICT (technologie informacyjno-komunikacyjne, ang. Information and Communications Technology), jak i umiejętności obywateli pozostają barierą. Wzrost liczby cyberataków w 2024 r. (ok. 150%) wzmacnia priorytet bezpieczeństwa, podobnie jak potrzeba pogodzenia rosnących wymagań energetycznych centrów danych z celami klimatycznymi. Raport pełni rolę bilansu i kompasu – ukierunkowuje polityki i finansowanie tam, gdzie efekt dla konkurencyjności i odporności będzie największy.

Obraz UE jest nierówny. Z jednej strony, widać wzrost dostępności pokrycia 5G, rozwój węzłów brzegowych i coraz dojrzalsze e-usługi publiczne; z drugiej – opóźnienia w upowszechnieniu AI, rozwiązań chmurowych i analityki danych oraz wzmocnienia zasobów ludzkich (kompetencji podstawowych i specjalistów ICT). Do pełnej realizacji ambicji 2030 r., potrzebne jest szybsze skalowanie technologii w całym jednolitym rynku, uproszczenia dla MŚP i start-upów oraz konsekwentne budowanie suwerennych zasobów cyfrowych (łączność, chmura, moc obliczeniowa). W odpowiedzi, Komisja Europejska (KE) uruchomiła m.in. AI Continent Action Plan, a w tle rozwijane  superkomputery EuroHPC, europejski portfel tożsamości cyfrowej i pilotażowe linie w produkcji półprzewodników. Priorytetem pozostaje także zwalczanie dezinformacji i ochrona dzieci w sieci, na które jednoznacznie wskazują Europejczycy w badaniu Eurobarometru.

Polska ma solidne fundamenty w łączności stacjonarnej i nadrabia pokrycie 5G, choć start utrudniło opóźnione rozdysponowanie pasm (3,4–3,8 GHz – grudzień 2023 r.; 700 MHz – marzec 2025 r.).

Raport zaleca kontynuację i wzmocnienie działań wobec rosnących zagrożeń – w administracji i w przedsiębiorstwach a Rząd RP priorytetowo traktuje Cyberbezpieczeństwo, rozwój AI (w tym polski model językowy PLLuM, udostępniony w lutym 2025 r.) oraz komputery kwantowe.

19.02.2026 r. Prezydent podpisał ustawę z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie Cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw (druki sejmowe nr 1955 i 2139). Celem uchwalonej przez Sejm ustawy i podpisanej przez Prezydenta jest kompleksowa zmiana obowiązującego w Polsce systemu zapewnienia Cyberbezpieczeństwa i podniesienie poziomu odporności na cyberzagrożenia oraz poziomu ochrony informacji w sektorach: publicznym, militarnym i prywatnym, a także wdrożenie do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555 z dnia 14 grudnia 2022 r., w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu Cyberbezpieczeństwa na terytorium Unii, zwanej „dyrektywą NIS 2” lub „dyrektywą 2022/2555” tak by polskie regulacje z zakresu Cyberbezpieczeństwa były spójne z rozwiązaniami przyjętymi na poziomie Unii Europejskiej. Szerzej podsumujemy tę ustawę w kolejnych artykułach.

Poniższa tabela to zestaw kluczowych wskaźników z monitoringu Cyfrowej Dekady (DESI) za 2024 r., pokazujących pozycję Polski na tle średniej UE oraz dystans do celów na 2030 r. Uwzględnia łączność stacjonarną i mobilną – VHCN (ang. Very High Capacity Networks) i FTTP (światłowód do lokalu, ang. Fibre to the Premise) oraz pokrycia 5G, a także szacowaną liczbę węzłów brzegowych (ang. edge nodes), które umożliwiają przetwarzanie danych bliżej użytkownika. Wskaźniki dla biznesu i administracji obejmują intensywność cyfrową w małych i średnich przedsiębiorstwach (MŚP), wykorzystanie AI w firmach, udział specjalistów ICT w zatrudnieniu oraz dojrzałość e-usług publicznych (dla obywateli i biznesu), a w zdrowiu – dostęp do e-dokumentacji medycznej.

22 października 2024 r. Polska przyjęła krajową mapę drogową (55 działań; 12,4 mld EUR, 1,47% PKB), a na cyfryzację przeznacza 21% środków z KPO (7,5 mld EUR) i 8% polityki spójności (5,7 mld EUR). Polska uczestniczy także w projektach wielokrajowych: IPCEI (mikroelektronika, komunikacja, chmura nowej generacji), EuroHPC (superkomputery) oraz Chips JU (półprzewodniki).

W tym samym czasie trwają prace nad Strategią Cyfryzacji Państwa do 2035 r., która ma wyznaczać długoterminowe kierunki rozwoju cyfrowego kraju. Strategia ta, nie tylko określi priorytety inwestycji publicznych, ale także zapewni ich spójność z dokumentami unijnymi i krajowymi. W praktyce będzie to fundament dla planowania działań w obszarze infrastruktury teleinformatycznej, Cyberbezpieczeństwa, kompetencji cyfrowych, usług e-administracji oraz wsparcia innowacji i badań w obszarze nowych technologii.

Deficyt specjalistów ICT stanowi jedno z najpoważniejszych wyzwań Polski w realizacji celów Cyfrowej Dekady. Obecnie specjaliści technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) stanowią zaledwie 4,5% polskiego rynku pracy – mniej niż średnia unijna (5,0%) i znacznie poniżej krajowego celu na 2030 r. (6%). Ten niedobór bezpośrednio hamuje cyfryzację przedsiębiorstw, spowalnia wdrażanie sztucznej inteligencji i rozwiązań chmurowych, a także utrudnia budowanie odporności na cyberzagrożenia.

Równocześnie tylko 44,3% Polaków posiada podstawowe umiejętności cyfrowe, podczas gdy do 2030 r. wskaźnik ten powinien osiągnąć 80%. Ta luka kompetencyjna szczególnie dotyka osoby starsze, mieszkańców obszarów wiejskich oraz osoby z niepełnosprawnościami. Bez jej zniwelowania trudno będzie w pełni wykorzystać potencjał e-administracji, cyfrowej ochrony zdrowia czy nowoczesnego szkolnictwa.

Odpowiedzią na te wyzwania jest strategiczne inwestowanie w edukację STEM (nauki ścisłe, technologia, inżynieria, matematyka, ang. Science, Technology, Engineering, Mathematics) – obszary, w których powstają rozwiązania napędzające rozwój cyfrowy. To właśnie specjaliści STEM stoją za polskim modelem językowym PLLuM, udostępnionym w lutym 2025 r. oraz przygotowują instalację pierwszego komputera kwantowego w Polsce. Ich wiedza jest niezbędna do rozwoju Cyberbezpieczeństwa, łączności nowej generacji czy nowoczesnej medycyny.

Strategia Cyfryzacji Państwa do 2035 r. oraz środki z Krajowego Planu Odbudowy (7,5 mld EUR na cyfryzację), tworzą fundament dla systemowych działań edukacyjnych. Modernizacja pracowni informatycznych w szkołach, programy praktyk przy projektach EuroHPC i Chips JU, a także stypendia dla najzdolniejszych studentów kierunków technicznych – to konkretne inwestycje w przyszłość cyfrową Polski.

Kluczowe znaczenie ma także współpraca między światem nauki a biznesem. Warsztaty w laboratoriach badawczych, projekty studenckie oparte na rzeczywistych danych przemysłowych czy staże w start-upach technologicznych, pozwalają młodym ludziom zrozumieć, jak wiedza teoretyczna przekłada się na innowacyjne rozwiązania.

Komisja Europejska w swoich rekomendacjach dla Polski, szczególnie podkreśla konieczność zwiększania udziału kobiet i dziewcząt w obszarze ICT. Nierówności w tym sektorze oznaczają marnowanie połowy talentów społecznych. Programy mentoringu, kampanie edukacyjne przełamujące stereotypy oraz inicjatywy zachęcające dziewczęta do wyboru kierunków technicznych stopniowo zmieniają ten obraz, ale tempo nadal jest niewystarczające.

Realizacja krajowego celu 6% specjalistów ICT w strukturze zatrudnienia wymaga skoordynowanych działań na wszystkich poziomach – od szkół podstawowych po uczelnie wyższe, od programów rządowych po inicjatywy prywatne. Tylko tak Polska może przekształcić obecne wyzwanie kadrowe w przewagę konkurencyjną, stając się nie tylko uczestnikiem, ale współtwórcą europejskiej rewolucji cyfrowej. W tej transformacji kadra STEM odgrywa rolę nie tylko wykonawcy, ale również architekta cyfrowej przyszłości kraju.

Realizacja celów oznacza w praktyce: szybszy Internet dla wszystkich obywateli, prostsze e-usługi administracji, więcej specjalistów ICT na rynku pracy oraz wyższą odporność na cyberzagrożenia. Jednak skala wyzwań pozostaje znaczna – od osiągnięcia 80% obywateli z podstawowymi umiejętnościami cyfrowymi (obecnie 44,3%) po zwiększenie udziału specjalistów ICT do 6% siły roboczej (obecnie 4,5%).

Sukces bowiem, wymaga nie tylko środków publicznych, ale także mobilizacji kapitału prywatnego oraz ścisłej współpracy państwa, biznesu i nauki. Tylko systematyczna realizacja przyjętych planów pozwoli Polsce zniwelować dystans do europejskiej czołówki w kluczowych obszarach cyfryzacji.