Instytut Łączności

Podczas paneli „Cyfrowe miasto: dane, AI i cyfrowe bliźniaki w zarządzaniu JST” oraz „Odporność komunalna – od infrastruktury do ciągłości usług” dyskutowano o praktycznych warunkach korzystania z technologii: dostępności sieci, jakości informacji i przygotowaniu samorządów do działania w sytuacjach kryzysowych.

W obu debatach uczestniczył Grzegorz Czwordon. W panelu o cyfrowym mieście towarzyszyli mu Karol Wilczyński, Marcin Chudek, Tomasz Misiak i Jolanta Smoleń, a rozmowę prowadził Przemysław Cichocki. Z kolei w dyskusji o odporności komunalnej udział wzięli również Olgierd Dziekoński, Kordian Kolbiarz i Krzysztof Nowacki. Moderatorem był dr hab. inż. Krzysztof Witkowski.

Uruchomienie usługi online nie oznacza jeszcze, że wszyscy mieszkańcy będą mogli z niej skorzystać. Jak podkreślał Grzegorz Czwordon podczas debaty o cyfrowym mieście, samorząd planujący nowe rozwiązania powinien najpierw sprawdzić, czy jego mieszkańcy mają dostęp do internetu i czy będą korzystać z udostępnianych narzędzi.

- Każdy samorząd, który chce wdrażać usługi publiczne online, powinien sprawdzić, czy jego mieszkańcy mają dostęp do internetu i czy będą z tych usług korzystać. Najgorzej jest wybudować jakąś usługę, z której nikt nie skorzysta. Dlatego dajemy samorządom narzędzia, takie jak serwis internet.gov.pl i dedykowane raporty, które pomagają ocenić dostępność internetu. To podstawa cyfryzacji usług publicznych - powiedział Grzegorz Czwordon, zastępca dyrektora Departamentu Telekomunikacji Ministerstwa Cyfryzacji.

W tym kontekście wskazał na serwis internet.gov.pl oraz raporty dedykowane samorządom. Informacje o dostępności internetu pomagają JST ocenić warunki, w jakich wdrażane będą e-usługi. To punkt wyjścia do rozpoznania obszarów, w których ograniczony dostęp do sieci może utrudniać mieszkańcom korzystanie z cyfrowej administracji.

Dla pracowników samorządowych oznacza to możliwość oparcia planów cyfryzacji na danych dotyczących ich gminy. Pozwala też powiązać rozwój usług z rzeczywistymi potrzebami odbiorców i bardziej świadomie planować wydatki publiczne.

Podczas dyskusji pojawił się również temat informacji, którymi dysponują same samorządy. Grzegorz Czwordon zwrócił uwagę na dane o pustostanach i ich znaczenie dla planowania inwestycji telekomunikacyjnych. Wiedza o niezamieszkanych budynkach pomaga wskazać lokalizacje, które należy uwzględnić przy weryfikacji potrzeb rozbudowy sieci, i ograniczać ryzyko niecelowego wydawania środków.

To przykład pokazujący, że wartość systemów informacyjnych zależy także od współpracy z JST. Dane lokalne mogą uzupełniać obraz dostępności i zapotrzebowania na internet, wspierając trafniejsze decyzje inwestycyjne.

Przedstawiciel Ministerstwa Cyfryzacji zaznaczył również, że transformację cyfrową warto rozpoczynać od analizy potrzeb mieszkańców, problemów urzędu i posiadanych zasobów. Znaczenie ma zarówno zakres dostępnych informacji, jak i ich postać - dane przechowywane wyłącznie na papierze wymagają przygotowania, zanim będzie można wykorzystać je w systemach cyfrowych.

Rozmowa o sztucznej inteligencji i cyfrowych bliźniakach pokazała, jak silnie zaawansowane narzędzia zależą od infrastruktury telekomunikacyjnej. Modele służące monitorowaniu sieci wodociągowych, wykrywaniu awarii czy zarządzaniu transportem potrzebują danych przesyłanych z czujników. Przerwanie łączności ogranicza możliwość bieżącej oceny sytuacji i reagowania na problemy.

Ten wątek znalazł rozwinięcie w debacie o odporności komunalnej. Uczestnicy wskazywali, że utrata komunikacji dotyka zarówno pracowników, jak i urządzeń nadzorujących rozproszoną infrastrukturę. Zapewnienie ciągłości usług wymaga więc przygotowania rozwiązań zapasowych oraz uwzględnienia zależności między zasilaniem, telekomunikacją i działaniem obiektów komunalnych.

Grzegorz Czwordon przywołał doświadczenia z powodzi, podczas której za pośrednictwem Instytutu Łączności dostarczano samorządom terminale łączności satelitarnej. Zwrócił uwagę, że samo zapewnienie awaryjnego zasilania nie wystarcza, jeśli uszkodzone są połączenia doprowadzające sygnał do stacji.

Z debat wynika praktyczny wniosek dla JST: planowanie cyfrowych usług powinno obejmować zarówno potrzeby mieszkańców, jak i infrastrukturę niezbędną do ich realizacji. Internet.gov.pl wspiera pierwszy etap tej pracy, dostarczając informacji o dostępie do internetu. Z kolei przygotowanie na awarie wymaga dodatkowo analizy ryzyka, zapasowej łączności i współpracy między instytucjami.

Dla samorządów dane o sieci są więc elementem codziennego zarządzania — pomagają ocenić możliwości rozwoju e-usług, rozpoznawać bariery i podejmować decyzje odpowiadające lokalnym potrzebom.