Powrót

O nauce trzeba mówić odpowiedzialnie - zastępca dyrektora Instytutu Łączności, prof. Mariusz Figurski w audycji RDC

06.05.2026

Jak skutecznie popularyzować naukę w epoce nadmiaru informacji? W jaki sposób budować społeczne zaufanie do ekspertów i instytucji naukowych? Jaką rolę w tym procesie odgrywają media tradycyjne, media społecznościowe oraz narzędzia oparte na sztucznej inteligencji? Instytut Łączności - Państwowy Instytut Łączności prowadzi badania naukowe w wielu kierunkach i jak wiele instytucji tego typu zmaga się z wyzwaniem: jak o tym opowiedzieć. Szef Pionu Naukowego Instytutu, prof. dr hab. inż. Mariusz Figurski - odsłonił nieco swoich koncepcji w audycji „Człowiek. Nauka. Technologia” na antenie Polskiego Radia RDC.

Zastępca dyrektora Instytutu Łączności, prof. Mariusz Figurski w audycji RDC

W rozmowie prowadzonej przez Redaktor Aleksandrę Chmielewską, prof. Mariusz Figurski zwracał uwagę na strategiczne znaczenie rzetelnej komunikacji naukowej we współczesnym społeczeństwie informacyjnym. Podkreślał, że media powinny pełnić funkcję nie tylko kanału przekazu informacji, ale również przestrzeni odpowiedzialnej interpretacji, weryfikacji i popularyzacji wiedzy naukowej.

Media stanowią jeden z bardzo ważnych filarów obiegu wiedzy. Zaczyna się to od naukowców, następnie są media i trzecim filarem jest społeczeństwo. W idealnym świecie media tłumaczą, filtrują informacje, weryfikują je i nadają im odpowiedni kontekst

- podkreślał prof. Mariusz Figurski.

Profesor wskazywał jednocześnie, że jednym z największych wyzwań współczesnego środowiska medialnego pozostaje dominacja przekazów opartych na emocjach
i uproszczeniach nad pogłębioną analizą zjawisk naukowych i technologicznych. W jego ocenie popularyzacja nauki wymaga dziś szczególnej odpowiedzialności, kompetencji komunikacyjnych oraz umiejętności przekładania złożonych zagadnień na język zrozumiały dla szerokiego grona odbiorców.

Niejednokrotnie nauka jest trudna, ale okazuje się, że można użyć takiego słownictwa i takich porównań, które pozwalają tłumaczyć skomplikowane zjawiska na bardzo prostych przykładach

- mówił.

Istotną część rozmowy poświęcono również roli mediów społecznościowych w procesie komunikowania nauki. Prof. Figurski podkreślał, że platformy cyfrowe stwarzają nowe możliwości bezpośredniego kontaktu naukowców ze społeczeństwem, umożliwiając budowanie społeczności skupionych wokół wiedzy, edukacji i rzetelnej debaty.

Ważne jest nawiązywanie relacji z odbiorcami i odpowiadanie na ich pytania. Dobrze napisana informacja, prosty język, porównania i spokojna dyskusja naprawdę działają

- zaznaczał profesor.

Jednocześnie zwracał uwagę, że współczesne systemy mediów społecznościowych funkcjonują w oparciu o zaawansowane algorytmy, których celem jest wzmacnianie treści wywołujących emocje i zwiększających zaangażowanie odbiorców.

Algorytmy nagradzają emocje. Dlatego tak ważne jest, aby naukowcy byli obecni w przestrzeni publicznej i potrafili komunikować wiedzę w sposób odpowiedzialny oraz atrakcyjny dla odbiorców

- podkreślał.

W audycji szeroko omówiono także temat sztucznej inteligencji oraz jej wykorzystania w działalności naukowej i komunikacyjnej. Prof. Figurski zaznaczał, że narzędzia AI mogą istotnie wspierać proces analizy danych, wyszukiwania informacji i pracy badawczej, jednak nie zastępują kompetencji eksperta, krytycznego myślenia ani odpowiedzialności za interpretację wyników.

Sztuczna inteligencja to narzędzie - bardzo zaawansowane, ale wciąż tylko narzędzie. To człowiek odpowiada za metodologię, interpretację wyników i weryfikację informacji

- mówił.

Profesor odniósł się również do zjawiska dezinformacji oraz zagrożeń wynikających z bezrefleksyjnego wykorzystywania generatywnej sztucznej inteligencji. Podkreślał, że dynamiczny rozwój technologii wymaga równoległego wzmacniania kompetencji cyfrowych i edukacji społeczeństwa w zakresie świadomego korzystania z informacji.

W rozmowie nie zabrakło także refleksji dotyczącej roli instytucji naukowych oraz potrzeby systemowego wspierania działań popularyzujących naukę w Polsce. Prof. Figurski wskazywał, że komunikacja wyników badań powinna stanowić integralny element działalności naukowej i być traktowana jako istotny komponent budowania relacji pomiędzy nauką a społeczeństwem.

Badania są finansowane z pieniędzy podatników, dlatego naukowcy powinni informować społeczeństwo o tym, nad czym pracują i jakie są efekty tych działań

- podkreślał.

Rozmowa na antenie RDC stanowiła ważny głos w dyskusji dotyczącej jakości debaty publicznej, odpowiedzialnej komunikacji naukowej oraz roli ekspertów w kształtowaniu świadomości społecznej w obszarze nowych technologii i transformacji cyfrowej.

Materiały

Posłuchaj audycji w Polskim Radio RDC
{"register":{"columns":[]}}