Instytut Łączności

Kierownik zadania:

mgr inż. Michał Marszalec

Cel zadania:

Głównym celem zadania były prace badawcze związane z rozwojem i utrzymaniem Specjalnego Urządzenia Badawczego SPUB. Najważniejszą z nich było dokończenie kalibracji satelitarnej metody dwudrogowej transferu czasu TWSTFT oraz niezbędne badania nad dowiązaniem UTC(PL) do TAI oraz UTC za pomocą tej metody, a także badania nad metodami analizy atomowych wzorców czasu i częstotliwości. 

Opis zrealizowanych prac:

Specjalne urządzenie badawcze służy do realizacji zbioru działań badawczych niezbędnych do utrzymania, kontroli, nadzoru oraz porównania wzorców czasu Instytutu Łączności wykorzystywanych w systemie krajowych komparacji wzorców czasu i częstotliwości.

Wzorce będące elementem Specjalnego Urządzenia Badawczego są wykorzystywane w sposób ciągły przy tworzeniu Polskiej Atomowej Skali Czasu TA(PL), przy realizacji Państwowego Czasu Urzędowego UTC(PL) przez Główny Urząd Miar oraz przy tworzeniu Międzynarodowej Skali Czasu TAI oraz Uniwersalnego Czasu Koordynowanego UTC. 

W bieżącym roku kontynuowano prace nad rozwojem zdalnych metod transferu czasu i częstotliwości oraz metod analizy wyników porównań wzorców atomowych. W ramach pracy zrealizowano szereg zadań badawczo-rozwojowych  w tym m.in.:

• Wyznaczenie aktualnych wartości opóźnień światłowodowego system transferu czasu – Elstab – po pracach technicznych operatora połączenia rekonfigurowano systemu Elstab oraz przeprowadzenie weryfikacji czy poprawności działania. 
• Naprawa i modernizacja - systemu transferu czasu GNSS(CV) – TTS-3 - rezerwowego, zdalnego systemu transferu czasu. 
• Instalacja i naprawa system transferu czasu GNSS(CV) – TTS-5 –po sprowadzeniu z Litwy i instalacji wyznaczono dokładną pozycję oraz wykonano pomiary kalibracyjne opóźnień kabli (z dokładnością do kilkudziesięciu ps) wykorzystanych do połączeń w stosunku do masera wodorowego IŁ-PIB. 
• Naprawa i obsługa satelitarnej stacji dwudrogowej TWSTFT – po uszkodzeniu modułu nadawczo-odbiorczego KST-2000A, należało opracować oprogramowanie dla interfejsu połączenia. Po naprawie dane są nadal przesyłane na serwery BIPM.
• Przeprowadzenie okresowego odtwarzania próżni w rezerwowych oscylatorach cezowych.
• Bieżący nadzór nad parametrami metrologicznymi i środowiskowymi atomowych wzorców czasu.

Opis najważniejszych osiągnięć:

• Wyniki badań wzorców czasu IŁ względem krajowych i międzynarodowych skal czasu.
• Publikacje naukowe (plakaty, prezentacje – zaprezentowane na wydarzeniach istotnych dla metrologii czasu):

- Prezentacja na 38. Spotkaniu Międzylaboratoryjnej Grupy ds. Porównań krajowych atomowych wzorców czasu i częstotliwości w siedzibie GUM w Kielcach, “Stacja TWSTFT w Warszawie i aktualności Instytutu Łączności”, autorzy M. Marszalec, M. Lusawa, T. Kossek, W. Lewandowski, A. Czubla (afiliacja GUM);
- Prezentacja “TW PL station NIT/GUM’s activites” na 32th Meeting of the CCTF Working Group on TWSTFT (Grupa Robocza BIPM/CCTF ds. TWSTFT).

Wykorzystanie uzyskanych wyników:

Wyniki zadania tj. wyniki porównań atomowych wzorców czasu zostały wykorzystane do obliczeń realizacji Polskiej Atomowej skali czasu TA(PL) oraz do kontroli i nadzoru państwowego czasu urzędowego UTC(PL) przez GUM, a w BIPM do wyliczania Międzynarodowego czasu Urzędowego UTC i skal czasu TAI.

Dzięki posiadanym zdolnościom eksperckim udało się przygotować i złożyć projekt do ESA element NAVISP-3, który jest przygotowywany do realizacji.

Wyniki pracy są kluczowym elementem przygotowanego w Z-12 „Opisu wpływu”, który zostanie wykorzystany podczas najbliższej oceny jakości naukowej jednostki za lata 2022-2025.