Instytut Łączności

Tytuł projektu: Rozwój metody RANCOM w kierunku dokładniejszego odzwierciedlenia preferencji decydentów w problemach wielokryterialnych

Akronim: RANCOM

Umowa: 2025/57/N/HS4/02216

Informacja o współfinansowaniu: Projekt naukowy finansowany przez Narodowe Centrum Nauki w ramach konkursu PRELUDIUM

Okres realizacji projektu: 02.02.2026 – 01.02.2028

Wartość projektu: 124 703,00 zł

Opis projektu: 

Celem projektu jest ulepszenie metody Ranking Comparison (RANCOM), wykorzystywanej do określania wag kryteriów w problemach decyzyjnych z wieloma kryteriami. Obecnie metoda opiera się na prostych, trójwartościowych porównaniach, które nie zawsze oddają złożone preferencje decydentów. Projekt zakłada wprowadzenie bardziej elastycznych sposobów porównywania kryteriów, lepiej dopasowanych do różnych sytuacji decyzyjnych, takich jak liczba kryteriów, stopień ich podobieństwa czy jakość dostępnych danych. Kluczowym rozwiązaniem będzie mechanizm proponowania doboru odpowiedniego modelu porównań, który zwiększy dokładność metody bez utraty jej prostoty. Nowe podejścia zostaną sprawdzone w symulacjach komputerowych oraz na rzeczywistych przykładach decyzyjnych. Główne cele badawcze w projekcie obejmują:

• Badanie alternatywnych funkcji relacji kryteriów dla subiektywnej reprezentacji preferencji decydentów
• Analiza wpływu funkcji relacji na dokładność wyznaczania istotności kryteriów
• Identyfikacja klas problemów decyzyjnych wraz z proponowanymi zastosowaniami funkcji relacji
• Empiryczna weryfikacja proponowanych podejść do wyznaczania istotności kryteriów w połączeniu z metodą RANCOM w problemach wielokryterialnych.

Projekt powstał jako odpowiedź na ograniczenia istniejących metod wspomagania decyzji, które często nie uwzględniają sposobu, w jaki ludzie faktycznie postrzegają ryzyko i niepewność. Celem innowacji jest stworzenie podejścia, które łączy metody wielokryterialne z indywidualną oceną ryzyka, uwzględniając psychologiczną awersję do strat i preferencje decydenta.
Oczekuje się, że projekt zwiększy skuteczność i praktyczną użyteczność narzędzi wspomagania decyzji w wielu obszarach, m.in. w planowaniu strategicznym, analizach zrównoważonego rozwoju, ochronie zdrowia czy polityce społecznej. Udoskonalona metoda będzie bardziej odporna na błędy ocen, a jednocześnie łatwa w użyciu, dzięki czemu znajdzie zastosowanie zarówno wśród ekspertów, jak i użytkowników bez specjalistycznej wiedzy. Projekt wpisuje się w rozwój nowoczesnych narzędzi decyzyjnych, które lepiej uwzględniają kontekst i preferencje decydenta.