Instytut Łączności

W dyskusji pojawiły się konkretne zastosowania Internetu Rzeczy: inteligentne oświetlenie, zdalny odczyt wodomierzy, monitoring sieci wodociągowej, zarządzanie odpadami, teleopieka czy transport publiczny reagujący na rzeczywiste zapotrzebowanie mieszkańców. Jeden z uczestników panelu - Bartosz Dominiak, dyrektor generalny Ministerstwa Cyfryzacji zwrócił uwagę, że punktem wyjścia nie powinien być wybór urządzeń ani chęć wydania środków przeznaczonych na cyfryzację.

– Nie kupujemy technologii po to, żeby ją kupić. W przypadku Internetu Rzeczy i inteligentnych rozwiązań powinniśmy najpierw myśleć o celu, który chcemy osiągnąć jako samorząd, a przede wszystkim o tym, czyje potrzeby chcemy zrealizować: mieszkańców czy samego samorządu – podkreślił.

Zdaniem dyrektora generalnego Ministerstwa Cyfryzacji samorząd powinien zaczynać od zdefiniowania problemu, który chce rozwiązać, oraz od ustalenia mierzalnych efektów inwestycji. W przypadku inteligentnego oświetlenia nie chodzi zatem wyłącznie o wymianę opraw czy instalację sterowników, lecz o pozyskanie danych pozwalających zarządzać zużyciem energii i ocenić oszczędności.

– Nie kupuję inteligentnego oświetlenia, tylko analitykę i dane. Po roku mogę pokazać radzie gminy, że dzięki temu rozwiązaniu zmniejszyliśmy koszty energii, a jednocześnie nie pogorszyliśmy poziomu bezpieczeństwa – mówił Bartosz Dominiak.

Podobne podejście może dotyczyć sieci wodociągowych. Czujniki pozwalające szybko wykryć awarię lub miejsce utraty wody ograniczają koszty napraw, skracają czas reakcji, a jednocześnie zwiększają odporność infrastruktury komunalnej na uszkodzenia i działania celowe. Dane stają się więc nie dodatkiem do inwestycji, lecz podstawowym narzędziem zarządzania miastem.

Grzegorz Czwordon zwrócił uwagę, że rozwój usług IoT wymaga przede wszystkim dostępnej i niezawodnej infrastruktury telekomunikacyjnej. Tymczasem w wielu gminach o rozproszonej zabudowie nadal występują obszary bez odpowiedniego zasięgu sieci mobilnej lub dostępu do szybkiego internetu.

– Najpierw trzeba odpowiedzieć na pytanie, czym rzeczywiście jest biała plama. Czy doprowadzenie sieci do granicy nieruchomości oznacza już zapewnienie dostępu? W polskich warunkach dom często znajduje się daleko od granicy działki, a mieszkaniec musiałby wydać kilkadziesiąt tysięcy złotych na doprowadzenie kabla do budynku – zauważył.

Brak łączności nie oznacza jedynie wolniejszego internetu. Ogranicza możliwość korzystania z usług publicznych, zdalnej pracy i nowoczesnych systemów zarządzania, ale może także utrudniać kontakt z numerem alarmowym 112. Jak podkreślał Czwordon, infrastruktura telekomunikacyjna ma dziś znaczenie nie tylko rozwojowe, lecz również dla bezpieczeństwa mieszkańców i odporności państwa.

Informacji potrzebnych do diagnozowania dostępności internetu dostarczają dane gromadzone w SIDUSIS i udostępniane w serwisie internet.gov.pl. Pozwalają one sprawdzić zasięg sieci szerokopasmowych, deklarowane plany inwestycyjne oraz skalę „białych plam” na terenie poszczególnych samorządów.

– Publikujemy raporty z naszego systemu pokazujące, ile jest białych plam w każdym samorządzie – wskazał Grzegorz Czwordon.

Same dane systemowe nie zastąpią jednak wiedzy lokalnej. Gmina może zweryfikować sytuację w terenie, ustalić, ilu mieszkańców rzeczywiście potrzebuje dostępu do sieci, wskazać znajdujące się w pobliżu remizy, świetlice, obiekty komunalne czy tereny przeznaczone pod rozwój mieszkaniowy. Dopiero takie połączenie danych z internet.gov.pl z informacjami posiadanymi przez samorząd pozwala przygotować dla operatora konkretną propozycję inwestycyjną.

Samorządy mogą również zwiększać atrakcyjność inwestycji poprzez ograniczanie barier administracyjnych, racjonalne kształtowanie opłat za zajęcie pasa drogowego, udostępnianie nieruchomości i infrastruktury technicznej oraz sprawne prowadzenie postępowań.

– Trzeba pokazać potrzeby mieszkańców i z takim materiałem pójść do przedsiębiorcy telekomunikacyjnego. To jest rola samorządu – podsumował Grzegorz Czwordon.

Z dyskusji płynął wyraźny wniosek: inteligentne miasto nie zaczyna się od zakupu czujnika. Zaczyna się od rozpoznania potrzeb, wiarygodnych danych, dobrze zaplanowanej infrastruktury i systemów, które będzie można w przyszłości rozwijać. Technologia ma być narzędziem prowadzącym do konkretnego efektu — niższych kosztów, większego bezpieczeństwa i lepszych usług dla mieszkańców.