Prowadzisz mały sklep i decydujesz się prowadzić punkt zbiórki w systemie kaucyjnym 

Jeżeli prowadzisz mały sklep możesz uczestniczyć w systemie kaucyjnym bez prowadzenia punktu zbiórki. Oznacza to, że będziesz pobierać kaucję przy sprzedaży produktów objętych systemem, ale nie będziesz przyjmować od klientów pustych opakowań.   

Pierwszym krokiem jest wybór operatora systemu kaucyjnego i zawarcie z nim umowy. Aktualna lista operatorów znajduje się na stronie  https://www.gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny-operatorzy. 

Model „tylko pobierania kaucji” jest rozwiązaniem stworzonym z myślą o małych sklepach, które nie dysponują odpowiednim miejscem lub zapleczem do organizacji punktu zbiórki. 

W takim przypadku: 

• sklep dolicza kaucję do ceny produktu, 
• właściwie oznakowuje towar na półce 
• nie prowadzi punktu zbiórki i nie zajmuje się przyjmowaniem pustych opakowań od klientów. 

Konieczność zawarcia umowy z operatorem 

Każdy przedsiębiorca objęty systemem kaucyjnym ma obowiązek zawrzeć umowę z co najmniej jednym operatorem – niezależnie od tego, czy prowadzi punkt zbiórki, czy wyłącznie pobiera kaucję.  

Umowę można zawrzeć w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej. Obowiązek jej podpisania z operatorem wynika bezpośrednio z przepisów. 

Jakie obowiązki pozostają po stronie sklepu? 

Uczestnictwo w systemie, nawet w modelu „tylko pobierania kaucji” wiąże się z obowiązkami administracyjnymi. W szczególności sklep pobierający kaucję:   

• podlega obowiązkom sprawozdawczym wynikającym z przepisów, prowadzi ewidencję zgodnie z wymaganiami operatora, 
• powinien stosować się do wytycznych dotyczących raportowania. 

W praktyce oznacza to konieczność wdrożenia prostych procedur wewnętrznych oraz współpracy z operatorem w zakresie przekazywania danych. 

Zwróć uwagę na oznakowanie towaru na półce!  Obowiązek prawidłowego informowania o cenach towarów wynika z przepisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U z 2023 r. poz. 168), zgodnie z którą cena powinna być uwidoczniona w miejscu sprzedaży w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający konsumentowi porównanie cen.
 

Dodatkowo pamiętaj o możliwości naliczenia kar wynikających z Ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi: 

• od 500 zł do 20 000 zł – za brak informacji o warunkach i trybie zwrotu pustych opakowań oraz możliwości zwrotu pobranej kaucji 

Art. 56 ust. 12a) wbrew przepisowi art. 42 ust. 2 nie umieszcza w widocznym miejscu informacji o warunkach i trybie zwrotu pustych opakowań i odpadów opakowaniowych oraz możliwości zwrotu pobranej kaucji; 

• od 10 000 zł do 50 000 zł – za brak umowy z co najmniej jednym podmiotem reprezentującym 

Art. 56 ust. 14d) wbrew przepisowi art. 44 ust. 4 nie zawarł umowy z co najmniej jednym podmiotem reprezentującym 

• od 10 000 zł do 500 000 zł – za brak pobierania kaucji 

Art. 56 ust. 14 wbrew przepisowi art. 44 ust. 1, prowadząc jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego o powierzchni sprzedaży niewiększej niż 200 m2, w której użytkownikom końcowym są oferowane produkty będące napojami w opakowaniach na napoje objętych systemem kaucyjnym, o których mowa w: 

• poz. 1 i 2 załącznika nr 1a do ustawy [butelki z tworzyw sztucznych i metalowe puszki], nie pobiera kaucji, 
• poz. 3 załącznika nr 1a do ustawy [butelki szklane wielokrotnego użytku], nie pobiera kaucji lub nie zwraca kaucji, lub nie zbiera pustych opakowań; 

Gdzie szukać informacji i wsparcia? 

Przed podpisaniem umowy warto porównać oferty operatorów systemu kaucyjnego oraz zapoznać się z materiałami informacyjnymi przygotowanymi dla przedsiębiorców. Każdy z operatorów może zaproponować bardziej korzystne rozwiązania dla Twojej jednostki.  

Szczególnie pomocne są: 

• strony internetowe operatorów systemu https://www.gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny-operatorzy, 
• materiały edukacyjne dla małych sklepów https://www.gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny-male-sklepy , 
• webinaria i broszury dostępne online https://www.gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny-male-sklepy . 

Dzięki nim przedsiębiorcy mogą lepiej zrozumieć swoje obowiązki, sposób rozliczeń oraz praktyczne aspekty udziału w systemie. 

Zidentyfikowane nieprawidłowości związane z organizacją sytemu kaucyjnego można zgłaszać do Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska.   

Nie odwlekaj decyzji 

Udział w systemie sklepów wyłącznie pobierających kaucję stanowi jego istotny element. Choć zakres działań jest ograniczony, nadal odgrywają ważną rolę w jego prawidłowym funkcjonowaniu. 

Kluczowe kwestie, o których należy pamiętać: 

• obowiązek zawarcia umowy z operatorem, 
• właściwe oznakowanie towaru na półce, 
• informowanie klientów o możliwościach zwrotu opakowań, 
• konieczność prowadzenia sprawozdawczości. 

Dobrze przygotowany sklep możesz łatwo dostosować się do nowych wymogów i uczestniczyć w systemie bez nadmiernego obciążenia organizacyjnego. 

Zakres udziału małych sklepów w systemie kaucyjnym 

System kaucyjny w Polsce obejmuje szeroką grupę przedsiębiorców prowadzących sprzedaż napojów w opakowaniach objętych kaucją. Zgodnie z przepisami Ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, obowiązki udziału w pełnym zakresie w systemie kaucyjnym mają sklepy o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m2.  

Art. 44. Ust. 2. Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m 2, w której użytkownikom końcowym są oferowane produkty będące napojami w opakowaniach na napoje objętych systemem kaucyjnym, jest obowiązany uczestniczyć w systemie kaucyjnym w zakresie co najmniej pobierania i zwracania kaucji oraz zbierania pustych opakowań i odpadów opakowaniowych. 

Wątpliwości dotyczące mniejszych jednostek handlowych – sklepów o powierzchni sprzedaży do 200 m² – które uczestniczą w systemie w ograniczonym zakresie. Teraz gdy opakowania objęte system kaucyjnym dotarły już do każdej właściwie jednostki prowadzącej sprzedaż napojów w opakowaniach pojawiają się pytania o obowiązki jakie mają placówki zajmujące się wyłącznie pobieraniem kaucji. Część sklepów będzie pełnić jedynie funkcję punktów pobierających kaucję przy sprzedaży produktów, bez konieczności organizowania zbiórki pustych opakowań. 

Art. 44. Ust. Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego o powierzchni sprzedaży niewiększej niż 200 m2, w której użytkownikom końcowym są oferowane produkty będące napojami w opakowaniach na napoje objętych systemem kaucyjnym, o których mowa w: 

1. poz. 1 i 2 załącznika nr 1a do ustawy - jest obowiązany do uczestniczenia w systemie kaucyjnym co najmniej w zakresie pobierania kaucji oraz może uczestniczyć w tym systemie w zakresie zwracania kaucji oraz zbierania pustych opakowań i odpadów opakowaniowych; 
2. poz. 3 załącznika nr 1a do ustawy - jest obowiązany do uczestniczenia w systemie kaucyjnym co najmniej w zakresie pobierania i zwracania kaucji oraz zbierania pustych opakowań.