System kaucyjny w Polsce rozwija się w szybkim tempie. Do tej pory zwróciliśmy już 2,3 miliarda opakowań objętych kaucją, a sieć punktów zbiórki liczy 64 tysiące lokalizacji. Coraz częściej opakowania można oddawać także poza sklepami, przy plażach czy miejscach imprez masowych. Działa już ponad 230 takich punktów, a w związku z sezonem wakacyjnym i większym ruchem turystycznym ich liczba będzie dynamicznie rosła.

Czy zastanawiałeś się, co dzieje się z opakowaniami kaucyjnymi po zwrocie? Trafiają do centrów logistycznych, gdzie są ewidencjonowane, sortowane i przygotowywane do recyklingu. Butelki PET są przetwarzane na granulat, z którego powstają nowe opakowania i wyroby z tworzyw sztucznych, a puszki aluminiowe trafiają do hut, gdzie aluminium jest wykorzystywane ponownie bez utraty jakości. Aby proces działał sprawnie, opakowań nie należy zgniatać - ich kształt umożliwia automatyczną identyfikację.

System kaucyjny w Polsce szybko wpisał się w codzienne nawyki zakupowe. W ciągu pierwszych sześciu miesięcy jego ogólnopolskiego funkcjonowania zwróconych zostało blisko 1,6 mld opakowań objętych kaucją. Rozbudowana sieć 62 tys. punktów zwrotu oraz systematycznie rosnąca liczba oddawanych butelek i puszek pokazują, że rozwiązanie działa sprawnie i cieszy się coraz większym zainteresowaniem.

System kaucyjny został zaprojektowany w sposób przejrzysty i jednokierunkowy: wartość kaucji „podąża” razem z opakowaniem przez kolejne ogniwa łańcucha dostaw, a następnie wraca do konsumenta w chwili zwrotu opakowania. Taka budowa systemu ogranicza możliwości wyłudzeń i nieprawidłowości. Kluczowym warunkiem prawidłowego działania tego mechanizmu jest poprawne rozróżnienie dwóch odrębnych sytuacji: eksportu oraz wprowadzania produktów na rynek krajowy z poborem kaucji. Ten tekst wyjaśnia, dlaczego w praktyce obowiązuje zasada „albo eksport, albo kaucja”, oraz czemu nie istnieje mechanizm zwrotu wstecznego kaucji oraz dlaczego porównania do „karuzel VAT” są nietrafione.

System kaucyjny stał się stałym elementem codziennych zakupów Polek i Polaków. Coraz więcej pustych butelek i puszek trafia z powrotem do obiegu zamiast do parków i lasów. Z najnowszych danych wynika, że od początku funkcjonowania systemu do końca kwietnia 2026 zwrócono już ponad 1 miliard opakowań objętych kaucją.

Od października 2025 r. w Polsce funkcjonuje system kaucyjny. W pełnej formie działa on od początku 2026 roku - wcześniej obowiązywał okres przejściowy. Od momentu jego pełnego wdrożenia obserwujemy dynamiczny wzrost liczby zwracanych opakowań. Z szacunkowych danych wynika, że do końca marca 2026 r. zwróciliśmy już blisko 520 mln opakowań.

Ruszył konkurs na ekospot „ZWROTOMOCNI”, w którym uczniowie szkół ponadpodstawowych mają okazję, wspólnie z profesjonalną ekipą, stworzyć spot video na temat systemu kaucyjnego i wygrać cenne nagrody. Zachęcamy nauczycieli, aby wesprzeć swoich uczniów w wyjątkowym wyzwaniu.

Czy w Twoim sklepie nie działa butelkomat? To nie oznacza, że tracisz możliwość odzyskania kaucji. Każdy sklep objęty systemem kaucyjnym ma obowiązek przyjąć opakowania także wtedy, gdy automat jest chwilowo niedostępny. Sprawdź, jak postępować w takich przypadkach.

Na przełomie 2025 i 2026 roku wiele sieci sklepów wprowadziło nowe promocje związane ze zwrotem opakowań na swoje produkty. Niektóre z nich oparte są o podobny schemat do systemu kaucyjnego, ale mają inne zasady, a więc także inne kwoty za zwrot opakowań. Kluczem do rozróżnienia tego, co jest, a co nie jest w powszechnym systemie aukcyjnym powinien być znak kaucji.