System kaucyjny został zaprojektowany w sposób przejrzysty i jednokierunkowy: wartość kaucji „podąża” razem z opakowaniem przez kolejne ogniwa łańcucha dostaw, a następnie wraca do konsumenta w chwili zwrotu opakowania. Taka budowa systemu ogranicza możliwości wyłudzeń i nieprawidłowości. Kluczowym warunkiem prawidłowego działania tego mechanizmu jest poprawne rozróżnienie dwóch odrębnych sytuacji: eksportu oraz wprowadzania produktów na rynek krajowy z poborem kaucji. Ten tekst wyjaśnia, dlaczego w praktyce obowiązuje zasada „albo eksport, albo kaucja”, oraz czemu nie istnieje mechanizm zwrotu wstecznego kaucji oraz dlaczego porównania do „karuzel VAT” są nietrafione.

System kaucyjny stał się stałym elementem codziennych zakupów Polek i Polaków. Coraz więcej pustych butelek i puszek trafia z powrotem do obiegu zamiast do parków i lasów. Z najnowszych danych wynika, że od początku funkcjonowania systemu do końca kwietnia 2026 zwrócono już ponad 1 miliard opakowań objętych kaucją.

Od października 2025 r. w Polsce funkcjonuje system kaucyjny. W pełnej formie działa on od początku 2026 roku - wcześniej obowiązywał okres przejściowy. Od momentu jego pełnego wdrożenia obserwujemy dynamiczny wzrost liczby zwracanych opakowań. Z szacunkowych danych wynika, że do końca marca 2026 r. zwróciliśmy już blisko 520 mln opakowań.

Ruszył konkurs na ekospot „ZWROTOMOCNI”, w którym uczniowie szkół ponadpodstawowych mają okazję, wspólnie z profesjonalną ekipą, stworzyć spot video na temat systemu kaucyjnego i wygrać cenne nagrody. Zachęcamy nauczycieli, aby wesprzeć swoich uczniów w wyjątkowym wyzwaniu.

Czy w Twoim sklepie nie działa butelkomat? To nie oznacza, że tracisz możliwość odzyskania kaucji. Każdy sklep objęty systemem kaucyjnym ma obowiązek przyjąć opakowania także wtedy, gdy automat jest chwilowo niedostępny. Sprawdź, jak postępować w takich przypadkach.

Na przełomie 2025 i 2026 roku wiele sieci sklepów wprowadziło nowe promocje związane ze zwrotem opakowań na swoje produkty. Niektóre z nich oparte są o podobny schemat do systemu kaucyjnego, ale mają inne zasady, a więc także inne kwoty za zwrot opakowań. Kluczem do rozróżnienia tego, co jest, a co nie jest w powszechnym systemie aukcyjnym powinien być znak kaucji.

Z początkiem roku 2026, producenci, którzy przystąpili do systemu kaucyjnego będą wprowadzać na rynek już tylko napoje w opakowaniach ze znakiem kaucji. Dlatego na przełomie roku zobaczymy wyraźny wzrost liczby produktów ze znakiem kaucji na sklepowych półkach. Nadal jednak możliwe jest sprzedawania wyprodukowanych wcześniej produktów w opakowaniach bez znaku kaucji, do wyczerpania ich zapasów.

System kaucyjny już działa w Polsce! To ważny krok w kierunku ograniczenia odpadów i ochrony środowiska. Aby jego wdrożenie przebiegło sprawnie, przygotowaliśmy pakiet materiałów edukacyjnych dla gmin i mieszkańców, wspierający działania informacyjne na poziomie lokalnym.

Nie czekaj, aż środowisko wokół Ciebie zmieni się na lepsze - weź sprawy w swoje ręce! Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaprasza do udziału w akcji „Jesteśmy Zwrotomocni” - ogólnopolskiej inicjatywie skierowanej do lokalnych społeczności, takich jak Koła Gospodyń Wiejskich, Gminne Ośrodki Kultury, Ochotnicze Straże Pożarne i Sołectwa. Akcja organizowana jest w ramach kampanii „Zwrotomocni”, edukującej o zasadach działania systemu kaucyjnego.

O zasadach działania systemu kaucyjnego - opowiedzą: Olga Bołądź, Piotr Polak i Sebastian Stankiewicz. Aktorzy wcielą się w postaci zwrotnych opakowań: plastikowej i szklanej butelki oraz puszki.