W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.
Powrót

Oficjalna Pomoc Rozwojowa (ODA) 2019

23.07.2020

Dane z zakresu Oficjalnej Pomocy Rozwojowej (Official Development Assistance - ODA) w 2019 roku zostały podliczone. Polska ODA mierzona ekwiwalentem grantu wyniosła blisko trzy miliardy złotych.

cztery wykresy Oficjalnej Pomocy Rozwojowej (ODA) 2019

W 2019 roku polska Oficjalna Pomoc Rozwojowa (ODA) mierzona ekwiwalentem grantu wyniosła blisko 3 mld PLN. Na współpracę wielostronną, czyli składki do budżetów ogólnych organizacji międzynarodowych działających w obszarze rozwoju wydatkowano 2,124 mld PLN, co stanowiło 71% całości środków. W ramach pomocy dwustronnej przekazano ponad 851 mln PLN (29%). Wskaźnik ODA do Dochodu Narodowego Brutto nie zmienił się od poprzedniego roku i wynosi 0,14 %. 

Priorytety geograficzne i tematyczne

W 2019 roku współpraca rozwojowa prowadzona była w oparciu o Wieloletni program współpracy rozwojowej na lata 2016 – 2020. Zgodnie z programem polska współpraca rozwojowa realizowana jest w ramach priorytetów geograficznych i tematycznych.

Obszary geograficzne podzielone zostały na dwie grupy. Pierwsza obejmuje cztery kraje Partnerstwa Wschodniego: Białoruś, Gruzję, Mołdawię i Ukrainę. Cele polskiej pomocy opierają się tutaj na wspieraniu działań na rzecz dobrego rządzenia, kapitału ludzkiego, przedsiębiorczości i sektora prywatnego oraz rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich.

Do drugiej grupy zaliczają się wybrane kraje Afryki, Azji i Bliskiego Wschodu. Należy do niej osiem państw: Etiopia, Kenia, Liban, Mjanma, Palestyna, Senegal, Tanzania oraz Uganda. Większość z nich charakteryzuje się wysokim poziomem ubóstwa. Obszary wsparcia dla ww. krajów obejmują kapitał ludzki, ochronę środowiska, przedsiębiorczość i sektor prywatny oraz rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich.

Oprócz ww. krajów priorytetowych polskie wsparcie kierowane jest również do innych wyszczególnionych na liście państw rozwijających się zgodnie z wytycznymi DAC OECD (DAC List of ODA Recipients).

Dwustronna ODA

W 2019 r. głównymi odbiorcami polskiej pomocy dwustronnej były: Ukraina, Białoruś, Turcja, Tanzania, Indie, Mongolia, Chiny, Kenia, Irak, Gruzja, Mołdawia i Liban (szczegóły poniżej).

Tabela 1. Zestawienie największych krajów - biorców polskiej ODA w 2019 r.

L.p.

Kraj biorca polskiej ODA

mln PLN

1.

Ukraina

303,55

2.

Białoruś

150,29

3.

Turcja*

51,61

4.

Tanzania

39,05

5.

Indie

29,05

6.

Mongolia

27,23

7.

Chiny

20,52

8.

Kenia

16,00

9.

Irak

13,26

10.

Gruzja

11,04

11.

Mołdawia

10,62

12.

Liban

8,55

*W pozycji tej mieści się wpłata na Unijny Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji na rzecz wsparcia uchodźców syryjskich  w kwocie 39,92 mln PLN

W 2019 r. Polska pomoc kierowana była (podobnie jak w roku poprzedzającym), do krajów europejskich oraz w dalszej kolejności azjatyckich, afrykańskich i bliskowschodnich. Znaczący swój udział miały w tym kredyty pomocy wiązanej skierowane głównie do krajów afrykańskich i azjatyckich.

Wykres 1. Dwustronna oficjalna pomoc rozwojowa Polski w 2019 r. wg regionów w mln PLN

Wykres 1. Dwustronna oficjalna pomoc rozwojowa Polski w 2019 r. wg regionów w mln PLN

 

* ekwiwalent grantu z wypłaconych w 2019 r. kredytów

Co do podziału współpracy dwustronnej według grup dochodowych krajów biorców, ponad połowę polskiej bilateralnej ODA kierujemy do krajów o niższym średnim poziomie dochodu (Lower Middle Income Countries) – 53%, kolejne są kraje o wyższym średnim poziomie dochodu (Upper Middle Income Countries) – 32%, a najmniejszy udział mają państwa najsłabiej rozwinięte oraz o najniższym dochodzie (Least Developed Countries and Other Low Income Countries) – 7%.

Wykres 2. Dwustronna oficjalna pomoc rozwojowa Polski w 2019 r. wg grup dochodowych krajów - biorców

Wykres 2. Dwustronna oficjalna pomoc rozwojowa Polski w 2019 r. wg grup dochodowych krajów - biorców

Największą część współpracy dwustronnej stanowiły w 2019 r. stypendia i koszty kształcenia, na które przeznaczono niemal 504 mln PLN; działania projektowe (poza umowami kredytowymi stanowiącymi 87,5 mln PLN ekwiwalentu grantu) osiągnęły wartość ponad 127 mln PLN.  Wpłaty poprzez instytucje międzynarodowe i fundusze pomocowe (earmarked contributions) z przeznaczeniem na sprecyzowany cel wyniosły 91 mln PLN. Koszty utrzymania uchodźców w Polsce stanowiły ponad 16 mln PLN.

Wykres 3. Dwustronna oficjalna pomoc rozwojowa Polski w 2019 r. według rodzajów pomocy

Wykres 3. Dwustronna oficjalna pomoc rozwojowa Polski w 2019 r. według rodzajów pomocy

 

 

Polska w 2019 r. udzieliła dwustronnej pomocy humanitarnej na kwotę 71,4 mln PLN, z czego większość środków została wykorzystana na rzecz Turcji, Iraku, Libanu, Syrii i Ukrainy.

 

Wielostronna ODA

Wielostronna pomoc rozwojowa to zgodnie z wytycznymi DAC OECD wpłaty do budżetów ogólnych organizacji międzynarodowych, które znajdują się na liście zatwierdzonej przez członków DAC OECD (tj. Annex 2. List of ODA-eligible international organisations).

Największa część polskiej wielostronnej pomocy rozwojowej tradycyjnie zasiliła w 2019 r. fundusze Unii Europejskiej przeznaczone na zewnętrzną pomoc rozwojową. W 2019 roku polski udział w tych funduszach osiągnął wartość 1,761 mld PLN. Złożyła się na niego część składki do budżetu unijnego, przeznaczona na cele rozwojowe (1,363 mld PLN1) oraz wpłata (398 mln PLN2) na Europejski Fundusz Rozwoju (European Development Fund, EDF), który jest głównym instrumentem pozabudżetowym UE służącym do finansowania współpracy z państwami Afryki, Karaibów i regionu Pacyfiku (AKP) oraz krajami i terytoriami zamorskimi (KTZ).

Na rzecz budżetów ogólnych podmiotów działających w Systemie Narodów Zjednoczonych przekazano niemal 119 mln PLN. Znacząca kwota dotyczyła także wpłat na rzecz regionalnych banków rozwojowych oraz instytucji grupy Banku Światowego (odpowiednio 109 i 101 mln PLN).

    

Wykres 4. Kanały dystrybucji wielostronnej ODA w 2019 r.

Wykres 4. Kanały dystrybucji wielostronnej ODA w 2019 r.

 

 

[1] Polska wpłaca jedną składkę do budżetu UE, bez rozróżniania na poszczególne programy, fundusze, czy instrumenty. Polski udział w oficjalnej pomocy rozwojowej Unii Europejskiej obliczany jest w następujący sposób: znając wielkość budżetu UE i wielkość polskiej składki można obliczyć jaki procent budżetu UE stanowi polska składka. Przy założeniu, że polski udział w oficjalnej pomocy rozwojowej UE jest taki sam jak udział w całym unijnym budżecie można go wyliczyć w oparciu o dane dotyczące wykonania budżetu UE. Szacunkowe dane dotyczące wykonania budżetu są aktualizowane w miarę napływania kolejnych raportów i sprawozdań Komisji Europejskiej, stąd też mogą podlegać znacznym zmianom.

2] Wielkość wpłat państw członkowskich na Europejski Fundusz Rozwoju określana jest każdorazowo przez Komisję Europejską na podstawie szacunków potrzeb finansowych związanych z działaniami przewidzianymi w danej edycji Funduszu. Środki niewykorzystane w danej edycji nie są zwracane wpłacającym, lecz zaliczane na poczet kolejnej edycji Funduszu.