Rządowe Centrum Bezpieczeństwa

Efektem prac są:

• Strategia Komunikacji Ryzyka,

• Strategia Komunikacji Kryzysowej.

Dokumenty mają charakter praktycznych poradników i zostały przygotowane z myślą o administracji publicznej – ministerstwach, urzędach centralnych, urzędach wojewódzkich i samorządach – ale mogą być wykorzystywane również przez podmioty sektora prywatnego oraz operatorów usług kluczowych.

 

Odpowiedź na nowe zagrożenia

W ostatnich latach administracja publiczna musi mierzyć się z coraz bardziej złożonymi sytuacjami kryzysowymi. Powodzie, pożary, awarie infrastruktury, zagrożenia cybernetyczne, dezinformacja czy ryzyka związane z bezpieczeństwem międzynarodowym pokazują, że skuteczne reagowanie nie zależy wyłącznie od działań operacyjnych służb.

Kluczową rolę odgrywa również komunikacja – szybka, spójna, wiarygodna i zrozumiała dla obywateli.

RCB podkreśla, że jednym z największych wyzwań współczesnych kryzysów jest funkcjonowanie społeczeństwa w warunkach ogromnej liczby informacji, presji czasu i dezinformacji. Dlatego nowe strategie koncentrują się nie tylko na komunikacji podczas samego zdarzenia, ale także na budowaniu odporności społecznej jeszcze przed wystąpieniem kryzysu.

 

Dwa dokumenty – dwa obszary działania

Strategia Komunikacji Ryzyka dotyczy działań prowadzonych w czasie pokoju, zanim dojdzie do sytuacji kryzysowej. Dokument skupia się na edukacji społeczeństwa, budowaniu świadomości zagrożeń oraz przygotowywaniu obywateli do właściwego reagowania.

Znajdują się w niej m.in.:

• rekomendacje dotyczące kampanii edukacyjnych,

• zasady informowania o zagrożeniach bez wywoływania paniki,

• wskazówki dotyczące komunikacji z różnymi grupami odbiorców,

• przykłady działań w mediach społecznościowych,

• rekomendacje dotyczące przeciwdziałania dezinformacji,

• modele współpracy między instytucjami.

 

Z kolei Strategia Komunikacji Kryzysowej koncentruje się na działaniach prowadzonych już w trakcie kryzysu. Dokument opisuje sposoby organizacji komunikacji pod presją czasu, w warunkach niepełnych informacji oraz dynamicznie zmieniającej się sytuacji.

Strategia zawiera m.in.:

• modele organizacji komunikacji kryzysowej,

• rekomendacje dotyczące współpracy rzeczników i biur prasowych,

• procedury szybkiego uzgadniania komunikatów,

• zasady prowadzenia briefingów i konferencji prasowych,

• rekomendacje dotyczące komunikacji podczas blackoutu lub awarii infrastruktury,

• mechanizmy reagowania na fałszywe informacje i manipulacje.

 

Narzędzia gotowe do wdrożenia

Dokumenty nie mają charakteru wyłącznie teoretycznego. Strategie zostały przygotowane jako praktyczna baza do tworzenia własnych procedur komunikacyjnych przez poszczególne instytucje.

Każdy urząd czy organizacja może dostosować rekomendacje do swojej specyfiki, rodzaju zagrożeń oraz struktury organizacyjnej.

W dokumentach znalazły się również przykładowe rozwiązania dotyczące:

• komunikacji w mediach społecznościowych,

• współpracy z mediami,

• organizacji przepływu informacji,

• komunikacji z mieszkańcami podczas ewakuacji,

• komunikacji w przypadku przerw w dostawie energii i awarii sieci,

• komunikacji z osobami ze szczególnymi potrzebami.

 

Współpraca europejska i wymiana doświadczeń

Prace nad strategiami były prowadzone w ramach projektu RESIL-POL współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach mechanizmu UCPM (Union Civil Protection Mechanism). Projekt opierał się również na analizie doświadczeń międzynarodowych oraz przeglądzie strategii komunikacyjnych stosowanych w innych państwach.

RCB przeanalizowało rozwiązania funkcjonujące m.in. w obszarze:

• komunikacji kryzysowej,

• ostrzegania ludności,

• komunikacji ryzyka,

• przeciwdziałania dezinformacji,

• budowania odporności społecznej.

Celem było stworzenie dokumentów odpowiadających zarówno na współczesne zagrożenia, jak i realne potrzeby administracji publicznej.

 

Budowanie odporności społecznej

Skuteczna komunikacja jest jednym z fundamentów odporności państwa. Obywatele, którzy wiedzą, gdzie szukać wiarygodnych informacji i jak reagować w sytuacji zagrożenia, są lepiej przygotowani do funkcjonowania podczas kryzysów.

Dlatego strategie mają wspierać nie tylko działania administracji, ale również długofalową edukację społeczeństwa i budowanie kultury przygotowania na sytuacje kryzysowe.