Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

Blisko 500 km rzek odzyska ciągłość ekologiczną dzięki trzem projektom Wód Polskich, które właśnie uzyskały niemal 50 mln zł dofinansowania z Funduszy Europejskich. Prace na Nysie Kłodzkiej, Noteci i Redze obejmą m.in. likwidację lub udrożnienie 41 barier migracyjnych, co poprawi warunki życia organizmów wodnych i zwiększy zdolność rzek do adaptacji do zmian klimatu.

Podpisanie trzech umów odbyło się 23 czerwca 2026 roku w Warszawie. Dokumenty podpisali prezes Wód Polskich Mateusz Balcerowicz oraz zastępca prezesa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Robert Gajda.

– Dzisiejsze podpisanie umów potwierdza, jak duże znaczenie Wody Polskie przywiązują do ochrony środowiska i poprawy stanu ekosystemów wodnych. W zlewniach Noteci, Nysy Kłodzkiej i Regi koncentrujemy się na przywracaniu ciągłości ekologicznej rzek oraz poprawie warunków życia i migracji organizmów wodnych, jednocześnie wzmacniając odporność tych ekosystemów na skutki zmian klimatu. Nasze działania są spójne z unijną polityką odbudowy przyrody, wyznaczoną przez Nature Restoration Law i potwierdzają aktywną rolę Polski w realizacji projektów renaturyzacji rzek i mokradeł – powiedział Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.

Wartość podpisanych umów przekracza 76 mln zł, z czego blisko 50 mln zł stanowi dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS). To kolejne przedsięwzięcia realizowane przez Wody Polskie w ramach tego programu.

– Chciałbym szczególnie podziękować pracownikom Wód Polskich za rzetelne przygotowanie wniosków o dofinansowanie oraz wysoki poziom merytoryczny projektów. To efekt ich zaangażowania i kompetencji, a także bardzo dobrej współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Obecnie realizujemy już 11 projektów w ramach programu FEnIKS o łącznej wartości przekraczającej 1,5 mld zł, co pokazuje skalę naszych działań i rosnącą skuteczność Wód Polskich w pozyskiwaniu środków europejskich na inwestycje wzmacniające bezpieczeństwo oraz odporność na zmiany klimatu – dodał prezes Balcerowicz.

 

Przywrócenie ciągłości morfologicznej rzeki Nysy Kłodzkiej

Projekt zakłada biologiczne udrożnienie Nysy Kłodzkiej na odcinku od wodowskazu w Bardzie do jej ujścia do Odry, z myślą o szerokim spektrum organizmów wodnych. W jego ramach przewidziano budowę siedmiu przepławek – jednej przy jazie Michałów, pięciu przy zbiorniku Otmuchów oraz przebudowę przepławki przy zbiorniku Kozielno. Realizacja tych działań pozwoli przywrócić ciągłość morfologiczną rzeki na odcinku 111,4 km oraz stworzyć spójny korytarz ekologiczny dla ryb dwuśrodowiskowych, takich jak łosoś, oraz jednośrodowiskowych, w tym pstrąga i lipienia.

Inwestycja przyczyni się także do poprawy jakości środowiska wodnego, w tym ograniczenia mętności i zachowania przepływów środowiskowych, a także obejmie działania renaturyzacyjne koryta rzeki i odtworzenie siedlisk wodnych. W efekcie zwiększy się odporność ekosystemu na skutki zmian klimatu. Całkowity koszt realizacji projektu wynosi 49 000 000,00 zł, z czego 38 282 610,47 zł stanowi dofinansowanie z programu FEnIKS.

 

Przywrócenie drożności morfologicznej rzeki Noteci od Pakości do Krostkowa – etap II

Noteć, na odcinku od jeziora Gopło do ujścia, została objęta obszarem ochrony węgorza europejskiego. Projekt, stanowiący kontynuację wcześniejszego etapu renaturyzacji rzeki, zakłada przywrócenie jej ciągłości morfologicznej poprzez budowę trzech przepławek na stopniach wodnych Łabiszyn, Dębinek VI oraz Stara Noteć Rynarzewska.

Realizacja inwestycji poprawi stan hydromorfologiczny cieku i umożliwi swobodną migrację organizmów wodnych, a udrożnienie trzech barier pozwoli odtworzyć ciągłość ekologiczną Noteci na odcinku 15,3 km, wpisując się w obowiązujące cele środowiskowe i działania ochronne. Całkowity koszt zadania wynosi 7 445 075,78 zł, z czego 5 579 700,00 zł stanowi dofinansowanie z programu FEnIKS.

 

Realizacja działań „After-LIFE” projektu LIFE+ Rega

Projekt obejmuje 14 zadań ukierunkowanych na kompleksową poprawę stanu środowiskowego Regi i jej dopływów. Jego głównym celem jest wzmocnienie oraz rozwinięcie działań renaturyzacyjnych zapoczątkowanych w zlewni Regi w ramach projektu LIFE+ Rega, w szczególności przez poprawę spójności korytarza migracyjnego rzeki i jej dopływów, zwiększenie skuteczności rozrodu ryb dwuśrodowiskowych, poprawę bezpieczeństwa migrującej ichtiofauny oraz podniesienie odporności ekosystemów wodnych na zmiany klimatu i ekstremalne zjawiska pogodowe.

Zakres działań obejmuje m.in. poprawę spójności korytarza migracyjnego na wybranych odcinkach rzeki, budowę sztucznych tarlisk na Redze i jej dopływach oraz montaż i modernizację urządzeń wspierających migrację ryb, w tym barier elektrycznych przy elektrowni wodnej w Gryficach. Przewidziano także ocenę efektywności istniejących rozwiązań migracyjnych wraz z ich modernizacją, jak również działania infrastrukturalne, takie jak usunięcie nieprawidłowości w obrębie grobli w Trzebiatowie czy przywrócenie sprawności wybranych urządzeń piętrzących w celu przeciwdziałania skutkom suszy.

Projekt zakłada również zwiększenie różnorodności hydromorfologicznej cieków, nasadzenia drzew oraz działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa ichtiofauny, w tym przeciwdziałanie kłusownictwu i opracowanie planu reagowania na zjawisko przyduchy wraz z doposażeniem odpowiednich służb. Istotnym elementem przedsięwzięcia będą działania informacyjne i edukacyjne skierowane do interesariuszy, a także przygotowanie katalogu dobrych praktyk inwestycyjnych i utrzymaniowych w zlewni Regi.

Efektem realizacji projektu będzie odtworzenie ciągłości ekologicznej rzek na odcinkach o łącznej długości 377,8 km, udrożnienie lub likwidacja 31 barier migracyjnych oraz utworzenie obiektów małej retencji o łącznej pojemności 400 000 m³. Całkowita wartość projektu wynosi 19 998 300,00 zł, z czego 15 940 644,93 zł stanowi dofinansowanie z programu FEnIKS.

 

Ponad 1,5 miliarda złotych na kluczowe inwestycje przeciwpowodziowe z programu FEnIKS

Zadania renaturyzacyjne na Noteci, Nysie Kłodzkiej i Redze to kolejne projekty realizowane przez Wody Polskie w ramach programu FEnIKS. Wśród realizowanych inwestycji znajdują się:

• budowa suchego zbiornika przeciwpowodziowego Rzymówka na rzece Kaczawie,
• II etap przebudowy polderu Żelazna,
• modernizacja obwałowań rzek Wisły, Gostynki i Mlecznej,
• modernizacja wału Sanu terenie gmin Stalowa Wola i Zaleszany,
• popowodziową odbudowę cieków Miedzianka i Witka
• ochrona przed powodzią Dusznik-Zdroju i Szczytnej
• kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław – etap IIIA
• poprawa bezpieczeństwa powodziowego Dęblina.

Łączna wartość wszystkich 11 projektów przekracza 1,5 mld zł, z czego ponad 1,2 mld zł pochodzi ze środków Unii Europejskiej. Realizacja tych inwestycji znacząco zwiększy bezpieczeństwo przeciwpowodziowe, poprawi retencję oraz wzmocni odporność systemu wodnego na skutki zmian klimatu, wpisując się w strategiczne cele adaptacyjne Wód Polskich.