Laboratorium WSSE w Warszawie rozszerza badania jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi
13.04.2026
Laboratorium WSSE w Warszawie wprowadziło badania nowych substancji chemicznych w wodzie przeznaczonej do spożycia, w tym związków per- i polifluoroalkilowych oraz kwasów halogenooctowych. To element dostosowania do wymagań unijnych dotyczących jakości wody.
Działania te są związane z wdrażaniem wymagań Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184 dotyczącej jakości wody przeznaczonej do spożycia. Rozszerzenie zakresu badań umożliwia monitorowanie nowych substancji chemicznych w ramach nadzoru nad jakością wody.
Nowoczesna aparatura i profesjonalne laboratorium
W celu realizacji nowych zadań laboratorium WSSE w Warszawie pozyskało środki z rezerwy Wojewody Mazowieckiego na zakup wysokospecjalistycznej aparatury analitycznej LC-MS/MS (wysokosprawna chromatografia cieczowa sprzężona z tandemową spektrometrią mas). Umożliwia ona oznaczanie bardzo niskich stężeń związków chemicznych wymaganych w przepisach unijnych.
Równocześnie dostosowano pomieszczenia laboratoryjne do wykonywania badań nowych związków organicznych, ze szczególnym uwzględnieniem oznaczania PFAS. Wymagało to m.in. eliminacji potencjalnych źródeł zanieczyszczeń, które mogłyby wpływać na wyniki analiz.
Jakie substancje są badane?
Laboratorium wdrożyło oznaczanie:
• sumy PFAS - 20 związków per- i polifluoroalkilowych,
• sumy HAA - 5 kwasów halogenooctowych.
Oba parametry oznaczane są techniką LC-MS/MS.
Dlaczego to ważne?
PFAS to związki chemiczne szeroko stosowane w różnych gałęziach przemysłu i produktach codziennego użytku. Można je znaleźć m.in. w opakowaniach do żywności, powłokach nieprzywierających, materiałach wodoodpornych czy niektórych kosmetykach. Związki te mogą utrzymywać się w środowisku przez długi czas i przemieszczać się wraz z wodą.
Kwasy halogenooctowe (HAA) powstają natomiast jako produkty uboczne dezynfekcji wody, w procesie, w którym stosowany chlor i jego związki reagują ze związkami organicznymi obecnymi w wodzie.
Monitoring tych substancji pozwala na lepszą ocenę jakości wody przeznaczonej do spożycia oraz identyfikację i ograniczanie ryzyka związanego z jej zanieczyszczeniem.
Oznaczanie nowych związków zwiększa zakres kontroli jakości wody prowadzonej w ramach nadzoru sanitarnego i wzmacnia działania związane z ochroną zdrowia publicznego.
Rozszerzenie zakresu badań laboratoryjnych to ważny etap dostosowywania naszej działalności do nowych wymagań europejskich dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Rozwój laboratorium i wdrażanie nowoczesnych metod badawczych wzmacniają nadzór sanitarny nad jakością wody i są istotnym elementem działań na rzecz bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców - podkreśla Mazowiecki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny dr hab. n. med. Elżbieta Stefaniuk.
Badania w ramach nadzoru i na zlecenie
W Polsce badania w kierunku PFAS będą wykonywane w 6 laboratoriach Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a badania HAA - w 5 laboratoriach. Laboratorium WSSE w Warszawie wykonuje analizy na potrzeby województwa mazowieckiego oraz warmińsko-mazurskiego.
Badania mogą być wykonywane zarówno w ramach nadzoru sanitarnego, jak i na zlecenie podmiotów zewnętrznych, w tym przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych.
Akredytacja i dalsze działania
W lutym 2026 r. w Oddziale Laboratoryjnym Higieny Komunalnej przeprowadzono ocenę Polskiego Centrum Akredytacji w celu rozszerzenia zakresu akredytacji o oznaczanie PFAS i HAA. Ocena zakończyła się wynikiem pozytywnym. Laboratorium otrzymało raport z oceny i posiada już rozszerzony zakres akredytacji (AB 537)
Kolejne kierunki rozwoju laboratorium
Laboratorium pracuje nad wdrożeniem metod oznaczania kolejnych substancji mogących wpływać na zdrowie, m.in. amidu kwasu akrylowego i bisfenolu A. W dalszej perspektywie planowane jest wprowadzenie oznaczania mikrocystyny LR, β-estradiolu, nonylofenolu oraz mikroplastiku w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi.