Międzyresortowy Zespół do spraw usuwania skutków i przeciwdziałania zagrożeniom związanym z występowaniem zapadlisk i podtopień na terenie gminy Trzebinia i w rejonie olkuskim zidentyfikował szereg barier prawnych i proceduralnych utrudniających szybkie reagowanie na zagrożenia zapadliskowe i podtopieniowe oraz skuteczne prowadzenie działań naprawczych.

W odpowiedzi na te wyzwania Zespół zgromadził kompleksowe propozycje zmian legislacyjnych obejmujących zarówno kwestie definicyjne i ewidencyjne, jak i systemowe rozwiązania dotyczące monitoringu, planowania przestrzennego, finansowania działań naprawczych oraz odpowiedzialności za szkody pogórnicze. Wśród analizowanych rozwiązań znajdują się m.in. propozycje wprowadzenia ustawowej definicji zapadliska, utworzenia ogólnopolskiej bazy danych o zapadliskach, ustanowienia systemu monitoringu geodezyjnego i hydrogeologicznego finansowanego przez Skarb Państwa, a także doprecyzowania zasad monitoringu terenów pogórniczych po likwidacji zakładów górniczych oraz odpowiedzialności za szkody związane z działalnością górniczą.

Prace legislacyjne prowadzone są w ramach Grupy Roboczej ds. Legislacji działającej przy Zespole, pod przewodnictwem Głównego Geologa Kraju, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.

W ramach prowadzonych prac przygotowano projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw. Projekt ma charakter roboczy i odzwierciedla aktualny stan prac Zespołu. Stanowi on punkt wyjścia do dalszych analiz oraz wypracowania docelowych rozwiązań legislacyjnych. Wstępnie przewiduje się zmiany m.in. w następujących aktach prawnych:

• ustawie – Prawo ochrony środowiska,
• ustawie – Prawo geologiczne i górnicze,
• ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
• ustawie o lasach,
• ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych,
• ustawie o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu.

Równolegle w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji przeprowadzono analizę możliwości wykorzystania instrumentów przewidzianych w ustawie o stanie klęski żywiołowej w kontekście zagrożeń związanych z występowaniem zapadlisk na terenie Trzebini i rejonu olkuskiego.

Wśród rozpatrywanych inicjatyw znajduje się również koncepcja przygotowania specustawy. Należy podkreślić, że koncepcja ta ma obecnie charakter wariantowy i pozostaje przedmiotem analiz prowadzonych przez Zespół. Ewentualne rozpoczęcie prac nad takim rozwiązaniem byłoby uzasadnione w przypadku, gdyby proponowane przepisy ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw nie zapewniły wystarczających instrumentów prawnych do skutecznego przeciwdziałania zagrożeniom związanym z występowaniem zapadlisk i podtopień.