V4 pokazuje dziś, że potrafimy współpracować wokół konkretnych interesów i wspólnie zabiegać o rozwiązania na poziomie europejskim. Nie chcemy Europy, w której wysokie ceny energii stają się barierą dla rozwoju. Chcemy Europy, która produkuje, inwestuje i skutecznie konkuruje na świecie. I właśnie o taką Europę będziemy wspólnie zabiegać jako Grupa Wyszehradzka

– podkreślił w Bratysławie Minister Energii Miłosz Motyka.

W Bratysławie odbyło się spotkanie Ministrów Energii państw Grupy Wyszehradzkiej. W rozmowach uczestniczył także Komisarz UE ds. Energii Dan Jørgensen. Dyskusja dotyczyła wyzwań stojących przed europejską energetyką oraz rozwiązań, które mogą poprawić warunki funkcjonowania gospodarstw domowych i przedsiębiorstw.

Kluczowe obszary rozmów:

• przystępne ceny energii dla gospodarstw domowych i przemysłu
• bezpieczeństwo dostaw, dywersyfikacja źródeł i rozwój połączeń transgranicznych
• przyszłość unijnej polityki energetycznej po 2030 r.
• energetyka jądrowa i technologie niskoemisyjne

Polska zabiega o konkurencyjność przemysłu

Jednym z głównych tematów rozmów była potrzeba ograniczenia wysokich kosztów energii oraz poprawy warunków funkcjonowania europejskich przedsiębiorstw, szczególnie w sektorach energochłonnych. Ministrowie zwrócili uwagę na znaczenie rozwiązań europejskich, które uwzględniają wpływ m.in.  kosztów emisji CO₂ na ceny energii elektrycznej.

Konieczna jest poważna dyskusja o przyszłości systemu ETS i jego wpływie na konkurencyjność przemysłu. Nie możemy ignorować faktu, że europejskie przedsiębiorstwa konkurują z producentami z państw, w których koszty energii i obciążenia regulacyjne są znacznie niższe

– zaznaczył minister Miłosz Motyka.

W rozmowach poruszono również kwestie:

• rozwiązań wspierających konkurencyjność przemysłu energochłonnego
• rozwoju energetyki jądrowej oraz równego dostępu do finansowania UE
• regulacji uwzględniających realia gospodarcze państw członkowskich
• uproszczeń regulacji i ograniczenia obciążeń administracyjnych

Wspólna deklaracja V4

Ministrowie Energii Polski, Czech, Słowacji i Węgier podpisali w Bratysławie wspólną deklarację dotyczącą priorytetów europejskiej polityki energetycznej. Państwa V4 opowiadają się za działaniami na rzecz obniżenia kosztów energii, wzmocnienia konkurencyjności przemysłu, dywersyfikacji dostaw oraz elastycznych zasad transformacji energetycznej po 2030 r.

Nie będzie bezpieczeństwa państw bez bezpieczeństwa energetycznego. Bezpieczeństwo energetyczne to zdywersyfikowane dostawy, niezależność technologiczna i niskie ceny energii, także dla przemysłu – Europa musi być silna tym, co produkuje. Fundamentalne powinno być to, by po 2030 roku energetyka, która jest sercem gospodarki, była przygotowana na wszelkiego rodzaju kryzysy. Tak, aby kryzys w innym rejonie świata już nigdy nie miał takiego wpływu na życie mieszkańców Warszawy, Wrocławia, Pragi, Brukseli czy Budapesztu

 – podkreślił Minister Miłosz Motyka.

Wśród najważniejszych postulatów znalazły się:

• niższe ceny energii – ograniczanie przyczyn wysokich cen energii elektrycznej, w tym wpływu zmienności cen uprawnień do emisji CO₂ na ceny energii elektrycznej
• konkurencyjny przemysł – większa elastyczność w wykorzystaniu funduszy UE i zasad pomocy publicznej dla sektorów energochłonnych
• bezpieczeństwo dostaw – dywersyfikacja źródeł i tras dostaw oraz rozwój połączeń transgranicznych
• transformacja po 2030 r. – prostsze regulacje, neutralność technologiczna i równe traktowanie OZE oraz energetyki jądrowej, także w dostępie do finansowania
• silniejsza współpraca regionalna – koordynacja stanowisk państw V4 w rozmowach z instytucjami UE.

Dokument wyznacza wspólne priorytety państw regionu w dyskusji o kierunkach unijnej polityki energetycznej. Podkreśla potrzebę uwzględniania warunków gospodarczych i energetycznych poszczególnych państw oraz lepszego wykorzystania możliwości współpracy regionalnej.

Polska wzmacnia bezpieczeństwo energetyczne regionu

Konsekwentnie inwestujemy w infrastrukturę, która pozwoliła nam uniezależnić się od rosyjskich surowców. Polska jest gotowa wspierać bezpieczeństwo energetyczne regionu. Chcemy lepiej wykorzystywać istniejącą infrastrukturę i rozwijać połączenia, które zwiększają bezpieczeństwo dostaw i sprzyjają konkurencji na rynku energii

- podkreślił Miłosz Motyka.

Terminal LNG w Świnoujściu, Baltic Pipe i połączenia transgraniczne dywersyfikują dostawy gazu. Polska zwiększa możliwości importu gazu, m.in. dzięki budowie terminalu FSRU w Gdańsku i przygotowaniom do realizacji drugiej jednostki. Równolegle rozwijana jest infrastrukturę naftowa i magazynowa, w tym Naftoport i bazy paliw. Polska przygotowuje także krajowy system paliwowy do integracji z rurociągami NATO, wzmacniając logistyczne bezpieczeństwo Sojuszu na jego wschodniej flance.

Infrastruktura ta wzmacnia bezpieczeństwo Polski i tworzy możliwości dalszej współpracy z partnerami regionalnymi, w tym zwiększania dostaw w kierunku południowym.

Wizyta w elektrowni jądrowej Mochovce

Program wizyty w Słowacji objął również elektrownię jądrową Mochovce. Delegacje państw V4 zapoznały się z inwestycją i stanem przygotowań do uruchomienia czwartego bloku, a także z doświadczeniami Słowacji w rozwoju energetyki jądrowej.

Energetyka jądrowa odgrywa istotną rolę w słowackim systemie elektroenergetycznym. Wymiana doświadczeń dotyczących realizacji i eksploatacji inwestycji jądrowych ma znaczenie dla państw regionu rozwijających lub planujących rozwój tego źródła energii.

Powinniśmy stawiać na energetykę jądrową – to gwarancja stabilnych dostaw wtedy, gdy pogodozależne źródła nie pracują. To odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie na energię, stąd nasza determinacja, aby stawiać na energetykę jądrową

- podkreślał Minister Motyka.

Polska przygotowuje budowę pierwszej elektrowni jądrowej w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino na Pomorzu. Projekt zakłada zastosowanie trzech reaktorów AP1000 o łącznej mocy około 3,75 GW. Właściwe prace budowlane mają rozpocząć się w 2028 r., a uruchomienie pierwszego bloku jest planowane na 2036 r. Równolegle prowadzone są przygotowania do realizacji drugiej elektrowni jądrowej.

Polska i Słowacja należą do Europejskiego Sojuszu Jądrowego, który wspiera rozwój energetyki jądrowej jako elementu transformacji energetycznej, bezpieczeństwa dostaw i konkurencyjności europejskiej gospodarki.

Wspólny głos regionu w Europie

Spotkanie w Bratysławie potwierdziło znaczenie współpracy Polski, Czech, Słowacji i Węgier w sprawach dotyczących kosztów energii, bezpieczeństwa dostaw i przyszłych regulacji unijnych. Koordynacja stanowisk państw V4 ma pomóc w skuteczniejszym przedstawianiu potrzeb regionu w europejskiej debacie energetycznej.

Grupa Wyszehradzka jest regionalną platformą współpracy Polski, Czech, Słowacji i Węgier. Umożliwia uzgadnianie wspólnych priorytetów i podejmowanie działań w sprawach istotnych dla gospodarek oraz bezpieczeństwa państw Europy Środkowej.