Państwa V4 i USA wzmacniają współpracę. Celem większa niezależność energetyczna regionu
19.11.2026
Bezpieczeństwo dostaw energii, ograniczanie strategicznych zależności od dotychczasowych dostawców, dywersyfikacja źródeł i kierunków importu oraz rozwój infrastruktury energetycznej - to główne priorytety współpracy Polski, Czech, Słowacji, Węgier i Stanów Zjednoczonych. W Warszawie Ministrowie Energii państw Grupy Wyszehradzkiej oraz Sekretarz Energii USA potwierdzili wolę wspólnych działań na rzecz większej niezależności energetycznej regionu, przyjmując deklarację podczas VII Szczytu Ministerialnego P-TEC.
Wspólne działania na rzecz niezależności energetycznej regionu
Ministrowie podkreślili, że bezpieczeństwo energetyczne jest jednym z fundamentów bezpieczeństwa narodowego, konkurencyjności gospodarek i dobrobytu obywateli. Szczególne znaczenie przypisali ograniczaniu zależności od dotychczasowych dostawców, które mogą stanowić źródło zagrożeń strategicznych dla państw regionu. Kluczowe jest tworzenie realnych alternatyw – poprzez dostęp do surowców z wiarygodnych kierunków, rozwój odpowiedniej infrastruktury oraz zapewnienie konkurencyjnych warunków dostaw.
W deklaracji wskazano, że większa różnorodność źródeł, dostawców i szlaków transportowych daje państwom Grupy Wyszehradzkiej możliwość stopniowego uniezależniania się od dotychczasowych kierunków dostaw, wzmacnia ich odporność na presję zewnętrzną i zwiększa bezpieczeństwo energetyczne całego regionu. Ważnym elementem tych działań jest rozwijanie wzajemnie korzystnego handlu amerykańskim LNG, ropą naftową i innymi produktami energetycznymi, przy jednoczesnym korzystaniu z innych wiarygodnych źródeł i uwzględnieniu opłacalności ekonomicznej.
Wśród najważniejszych kierunków współpracy znalazły się:
- dywersyfikacja dostaw i ograniczanie strategicznych zależności – zwiększanie dostępu do gazu ziemnego, LNG, ropy naftowej i innych produktów energetycznych z wiarygodnych źródeł, w tym ze Stanów Zjednoczonych. Celem jest stworzenie rzeczywistych alternatyw dla dotychczasowych dostawców, ograniczenie ryzyka wynikającego z nadmiernej zależności od jednego kierunku oraz zapewnienie konkurencyjnych cen energii
- rozwój infrastruktury energetycznej – modernizacja i efektywne wykorzystanie terminali LNG, magazynów gazu, gazociągów, ropociągów oraz połączeń transgranicznych. Szczególne znaczenie przypisano infrastrukturze nad Bałtykiem i Adriatykiem oraz korytarzom energetycznym Północ–Południe
- integracja regionalnego rynku gazu – usuwanie barier technicznych, operacyjnych i handlowych, zwiększanie elastyczności przesyłu oraz rozwój przepływów gazu w obu kierunkach. Sygnatariusze z zadowoleniem przyjęli memorandum o współpracy podpisane przez operatorów systemów przesyłowych gazu Polski, Czech, Słowacji i Węgier: GAZ-SYSTEM, NET4GAS, eustream i FGSZ
- współpraca w energetyce jądrowej – rozwój dużych elektrowni jądrowych, małych reaktorów modułowych (SMR) i zaawansowanych technologii jądrowych, a także współpraca w zakresie technologii, paliwa jądrowego, badań, innowacji i kształcenia kadr
- ochrona infrastruktury krytycznej – wzmacnianie odporności na zagrożenia fizyczne, cybernetyczne i hybrydowe, poprawa ciągłości działania oraz rozwój mechanizmów reagowania kryzysowego.
- rozwój przemysłowych łańcuchów dostaw i finansowanie inwestycji – wzmacnianie współpracy przemysłowej, ograniczanie zależności od pojedynczych dostawców oraz ułatwianie pozyskiwania kapitału na strategiczne projekty energetyczne
Partnerstwo oparte na wzajemnych korzyściach
Państwa potwierdziły również prawo każdego z nich do samodzielnego kształtowania miksu energetycznego, wyboru technologii i określania priorytetów infrastrukturalnych. Współpraca ma uwzględniać krajowe uwarunkowania, opierać się na neutralności technologicznej, wzajemnych korzyściach i przejrzystości.
Istotnym elementem uzgodnień jest dalsze wykorzystanie formatu Partnerstwa na rzecz Transatlantyckiej Współpracy Energetycznej (P-TEC), a także rozwijanie współpracy dwustronnej i regionalnej. Sygnatariusze wskazali na możliwość przygotowania wstępnej, niewiążącej listy projektów dotyczących m.in. dostaw LNG i ropy naftowej, infrastruktury, energetyki jądrowej, łańcuchów dostaw i bezpieczeństwa infrastruktury energetycznej.
TREŚĆ DEKLARACJI
Warszawa, 18 listopada 2026 r.
WSPÓLNA DEKLARACJA
Ministrów Energii państw Grupy Wyszehradzkiej oraz Sekretarza Energii Stanów Zjednoczonych
My, ministrowie do spraw energii Czech, Węgier, Polski i Słowacji, wraz z Sekretarzem Energii Stanów Zjednoczonych, spotykając się w Warszawie przy okazji siódmego spotkania ministerialnego Partnerstwa na rzecz Transatlantyckiej Współpracy Energetycznej (P-TEC), potwierdzamy nasze wspólne dążenie do zapewnienia bezpiecznych i niezawodnych dostaw energii w wystarczających ilościach i po przystępnych cenach. Uznajemy, że bezpieczeństwo energetyczne jest ściśle związane z bezpieczeństwem narodowym, konkurencyjnością gospodarek oraz dobrobytem naszych obywateli.
Uzgadniamy rozwijanie praktycznej i wzajemnie korzystnej współpracy w następujących obszarach:
- Podkreślamy znaczenie różnicowania źródeł energii, dostawców oraz szlaków dostaw, a także zapewnienia dostępu do ropy naftowej, gazu ziemnego i skroplonego gazu ziemnego (LNG) na konkurencyjnych warunkach. Z zadowoleniem przyjmujemy możliwości zwiększenia wzajemnie korzystnego handlu amerykańskim LNG, ropą naftową i innymi produktami energetycznymi, przy jednoczesnym korzystaniu z innych wiarygodnych źródeł dostaw, z uwzględnieniem opłacalności ekonomicznej i warunków rynkowych. Uznajemy, że dzięki zapewnieniu alternatywy dla dotychczasowych dostaw energii, odpowiedniej infrastruktury i konkurencyjnych warunków rynkowych państwa Grupy Wyszehradzkiej mogą stopniowo uniezależniać się od dotychczasowych dostawców, od których zależność naraża region na zagrożenia strategiczne, a jednocześnie wzmacniać wspólne działania na rzecz bezpieczeństwa dostaw i przystępnych cen energii, z uwzględnieniem sytuacji poszczególnych państw.
- Popieramy rozwój, modernizację i efektywne wykorzystanie terminali LNG, magazynów gazu, ropociągów, gazociągów oraz połączeń energetycznych między państwami. Zobowiązujemy się do pełnego wykorzystywania dostępnych, bezpiecznych i zróżnicowanych źródeł oraz szlaków dostaw, aby zapewnić niezawodne dostawy energii po przystępnych cenach. Dostrzegamy strategiczne znaczenie terminali i innych punktów importu surowców energetycznych nad Morzem Bałtyckim i Adriatyckim, a także w innych istotnych lokalizacjach, oraz korytarzy energetycznych Północ–Południe, które zwiększają możliwości zaopatrzenia państw Europy Środkowej w energię.
- Zachęcamy rządy, operatorów infrastruktury i uczestników rynku do praktycznej współpracy na rzecz identyfikowania i usuwania barier technicznych, operacyjnych i handlowych, zwiększania elastyczności przesyłu oraz umożliwiania, tam, gdzie jest to wykonalne, przepływów w obu kierunkach, a także poprawy niezawodności i efektywności kosztowej regionalnych szlaków dostaw.
- Z zadowoleniem przyjmujemy i popieramy współpracę operatorów systemów przesyłowych gazu z państw Grupy Wyszehradzkiej, potwierdzoną podpisaniem memorandum o współpracy przez GAZ-SYSTEM, NET4GAS, eustream i FGSZ, którego celem jest jak najlepsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury, zwiększenie konkurencyjności kosztowej regionalnych szlaków przesyłu gazu oraz ułatwienie zwiększenia przepływów gazu ziemnego między państwami, pochodzącego z różnych, wiarygodnych źródeł, w tym LNG.
- Dostrzegamy szczególną rolę państw Grupy Wyszehradzkiej, położonych na wschodniej flance NATO oraz znaczenie bezpiecznych dostaw ropy naftowej i produktów ropopochodnych, utrzymywania odpowiednich zapasów na wypadek sytuacji kryzysowych, zapewnienia różnych możliwości transportu i dostaw oraz skutecznego przygotowania do reagowania na kryzysy, zarówno dla odporności naszych gospodarek, jak i bezpieczeństwa całej wspólnoty transatlantyckiej.
- Uznajemy znaczenie cywilnej energetyki jądrowej, w tym bezpiecznego przedłużania eksploatacji istniejących reaktorów i zwiększania ich mocy, budowy nowych dużych elektrowni jądrowych, rozwoju małych reaktorów modułowych (SMR) oraz zaawansowanych technologii jądrowych, dla zapewnienia stabilnych dostaw niskoemisyjnej energii elektrycznej, wspierania konkurencyjności przemysłu i wzmacniania długoterminowego bezpieczeństwa energetycznego.
- Zamierzamy pogłębiać wzajemnie korzystną współpracę w zakresie technologii jądrowych, przemysłowych łańcuchów dostaw, badań i innowacji, kształcenia i rozwoju kadr, bezpieczeństwa jądrowego i ochrony obiektów jądrowych, usług związanych z cyklem paliwowym oraz zapewnienia dostaw paliwa jądrowego z różnych, niezawodnych źródeł. Z zadowoleniem przyjmujemy możliwości współpracy amerykańskich przedsiębiorstw i instytucji z partnerami z państw Grupy Wyszehradzkiej przy projektach wskazanych przez zainteresowane państwa.
- Dostrzegamy rosnące zagrożenia fizyczne, cybernetyczne i hybrydowe dla krytycznej infrastruktury energetycznej, w tym terminali LNG, rurociągów, rafinerii, sieci elektroenergetycznych oraz infrastruktury podwodnej. Popieramy ściślejszą wymianę wiedzy i doświadczeń w zakresie ochrony infrastruktury, zwiększania jej odporności, zapewnienia ciągłości działania i rozwiązań rezerwowych, a także reagowania na sytuacje kryzysowe i przywracania funkcjonowania infrastruktury po wystąpieniu zakłóceń, z należytym uwzględnieniem wymogów bezpieczeństwa narodowego poszczególnych państw.
- Podkreślamy znaczenie rozwoju wiarygodnych, zróżnicowanych i lokalnych łańcuchów dostaw technologii energetycznych, urządzeń, surowców krytycznych i kluczowych komponentów. Będziemy poszukiwać możliwości wzmocnienia współpracy przemysłowej oraz ograniczenia ryzyka wynikającego z nadmiernego uzależnienia od niewielkiej liczby dostawców lub miejsc produkcji.
- Popieramy inwestycje w infrastrukturę i technologie energetyczne, które są uzasadnione ekonomicznie, oraz zachęcamy do współpracy z sektorem prywatnym, agencjami kredytów eksportowych i właściwymi instytucjami finansowymi, działającymi w ramach swoich kompetencji, aby ułatwić pozyskiwanie kapitału na realizację strategicznych projektów energetycznych.
- Potwierdzamy prawo każdego państwa do samodzielnego określania własnego miksu energetycznego, wyboru technologii, priorytetów infrastrukturalnych oraz zasad współpracy handlowej, zgodnie z obowiązującymi je zobowiązaniami. Opowiadamy się za pragmatyczną współpracą opartą na neutralności technologicznej i uwzględniającą uwarunkowania poszczególnych państw, która może obejmować gaz ziemny, ropę naftową, energetykę jądrową, sieci elektroenergetyczne, magazynowanie energii, odnawialne źródła energii oraz inne technologie energetyczne, w zależności od potrzeb.
- Zamierzamy wzmacniać współpracę w ramach istniejącego Partnerstwa na rzecz Transatlantyckiej Współpracy Energetycznej (P-TEC), a także poprzez współpracę dwustronną i regionalną, unikając przy tym powielania już istniejących struktur. Zachęcamy zainteresowane podmioty do przygotowania wstępnej, niewiążącej listy potencjalnych projektów i możliwości współpracy w zakresie dostaw LNG i ropy naftowej, rozwoju połączeń infrastrukturalnych, cywilnej energetyki jądrowej, łańcuchów dostaw oraz odporności infrastruktury energetycznej, która mogłaby zostać omówiona podczas jednego z kolejnych spotkań P-TEC.
- Potwierdzamy, że nasza współpraca będzie opierać się na wzajemnych korzyściach, poszanowaniu priorytetów poszczególnych państw oraz przejrzystości, bez naruszania istniejących zobowiązań międzynarodowych, obowiązujących porozumień dwustronnych ani niezależności decyzji handlowych podejmowanych przez przedsiębiorstwa.
Warsaw, 18 November 2026
JOINT DECLARATION
of the Ministers for Energy of the Visegrad Group Countries and the Secretary of Energy of the United States of America
We, the Ministers responsible for energy of the Czech Republic, Hungary, the Republic of Poland and the Slovak Republic, together with the Secretary of Energy of the United States of America, meeting in Warsaw on the margins of the Seventh Partnership for Transatlantic Energy Cooperation (P-TEC) Ministerial, reaffirm our shared interest in affordable, reliable, secure and abundant energy. We recognise that energy security is closely linked to national security, economic competitiveness and the prosperity of our citizens.
We agree to advance practical, mutually beneficial cooperation in the following areas:
- We underline the importance of diversifying energy supply sources, suppliers and routes, and of maintaining competitive access to oil, natural gas and liquefied natural gas (LNG). We welcome opportunities to expand mutually beneficial trade in United States LNG, crude oil and other energy products, alongside other reliable sources, based on commercial viability and market conditions. We recognise that, with sufficient alternative supplies, adequate infrastructure and competitive market conditions, the Visegrad Group countries can phase out historical energy dependencies that expose the region to strategic vulnerabilities, while strengthening collective efforts to safeguard security of supply and affordability, taking into account their respective national circumstances.
- We support the development, modernisation and efficient use of LNG import facilities, gas storage, oil and gas pipelines, and cross-border interconnections. We commit to making full use of available secure and diversified sources and routes in order to ensure affordable and reliable energy supplies. We recognise the strategic value of the Baltic, Adriatic and other relevant entry points and of North–South energy corridors for improving access to supplies throughout Central Europe.
- We encourage practical cooperation among governments, infrastructure operators and market participants to identify and address technical, operational and commercial bottlenecks, facilitate flexible and, where feasible, bidirectional flows, and strengthen the resilience and cost-effectiveness of regional supply routes.
- We welcome and support the cooperation among the gas transmission system operators of the Visegrad Group countries, as reflected in the Memorandum of Understanding signed by GAZ-SYSTEM, NET4GAS, eustream and FGSZ, aimed at maximising the efficient use of existing infrastructure, improving the cost-competitiveness of regional gas transmission routes and facilitating increased cross-border flows of natural gas from diversified and reliable sources, including LNG.
- We recognize the role of the Visegrad Group countries, located on NATO’s eastern flank and the importance of secure oil and petroleum-product supply chains, adequate emergency stocks, diversified logistics and effective crisis preparedness for both economic resilience and the security of the transatlantic community.
- We recognise the role of civil nuclear energy, including the safe long-term operation and uprating of existing reactors, new large-scale capacity, small modular reactors (SMRs) and advanced nuclear technologies, in providing reliable low-carbon electricity, supporting industrial competitiveness and strengthening long-term energy security.
- We intend to deepen mutually beneficial cooperation on nuclear technology, industrial supply chains, research and innovation, workforce development, nuclear safety and security, fuel-cycle services, and the diversification and resilience of nuclear fuel supply. We welcome opportunities for United States and V4 companies and institutions to cooperate on projects identified by the countries concerned.
- We recognise the growing physical, cyber and hybrid threats to critical energy infrastructure, including LNG terminals, pipelines, refineries, electricity networks and underwater assets. We support closer exchanges of expertise on infrastructure protection, resilience, business continuity, redundancy, emergency response and recovery, with due regard to national security requirements.
- We underline the importance of development of trusted, diversified a local supply chain for energy technologies, equipment, critical raw materials and key components. We will explore opportunities to strengthen industrial cooperation and reduce excessive concentration risks.
- We support commercially viable investment in energy infrastructure and technologies and encourage cooperation with the private sector, export-credit agencies and relevant financial institutions, within their respective mandates, to help mobilise capital for strategic projects.
- We affirm that each country retains the right to determine its own energy mix, technology choices, infrastructure priorities and commercial arrangements, in accordance with its applicable obligations. We favour pragmatic, technology-open cooperation that reflects national circumstances and can encompass natural gas, crude oil, nuclear energy, electricity grids, storage, renewables and other energy technologies where appropriate.
- We intend to strengthen cooperation through the existing P-TEC framework and relevant bilateral and regional channels, while avoiding duplication of existing structures. We invite relevant stakeholders to develop a non-binding shortlist of potential projects and cooperation opportunities in LNG and oil supply, infrastructure connectivity, civil nuclear energy, supply chains and infrastructure resilience for discussion at a future P-TEC meeting.
- We reaffirm that our cooperation will be guided by mutual benefit, respect for national priorities and transparency, without prejudicing existing international obligations, established bilateral arrangements or independent commercial