Bezpieczeństwo energetyczne nie kończy się na granicach państw. O tym, jak stabilne i odporne będą nasze systemy energetyczne, decydują również połączenia z sąsiadami, dostępność infrastruktury i zdolność do wspólnego działania. CESEC to ważna inicjatywa, która pozwala lepiej koordynować rozwój infrastruktury energetycznej, wzmacniać połączenia między państwami i wspólnie reagować na sytuacje kryzysowe. Dołączenie Polski do tego grona daje nam możliwość aktywnego udziału w rozmowach o przyszłości energetyki w naszym regionie

– powiedział Wiceminister Energii Konrad Wojnarowski.

Współpraca na rzecz bezpieczeństwa energetycznego

CESEC (Central and South-Eastern Europe Energy Connectivity) to forum współpracy regionalnej między Unią Europejską a państwami Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej. Działa w formule Grupy Wysokiego Szczebla, a jego prace koordynuje Komisja Europejska, w szczególności Dyrekcja Generalna ds. Energii.

Głównym celem inicjatywy jest poprawa bezpieczeństwa energetycznego i integracja rynków energii państw regionu. Współpraca w ramach CESEC obejmuje przede wszystkim:

• rozwój połączeń gazowych i elektroenergetycznych
• dywersyfikację źródeł i tras dostaw
• integrację rynków energii
• koordynację działań w sytuacjach kryzysowych
• transformację energetyczną, w tym przygotowanie infrastruktury do nowych technologii

Polska i Czechy dołączają do CESEC

Przed rozszerzeniem inicjatywa skupiała 17 państw. Wśród nich dziewięć państw członkowskich Unii Europejskiej: Austria, Bułgaria, Chorwacja, Grecja, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Węgry i Włochy. Pozostałych ośmiu uczestników to państwa spoza Unii Europejskiej: Albania, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Kosowo, Macedonia Północna, Mołdawia, Serbia i Ukraina.

Podczas posiedzenia ministerialnego w Zagrzebiu do tego grona dołączyły Polska i Czechy. Wiceminister Energii Konrad Wojnarowski podpisał aneks do memorandów o współpracy z 10 lipca 2015 r. i 28 września 2017 r., rozszerzający współpracę w ramach CESEC na oba państwa.

Udział Polski w CESEC umożliwia:

• uczestnictwo w regionalnym dialogu na etapie poprzedzającym formalne decyzje o charakterze legislacyjnym lub finansowym
• lepszą koordynację działań w zakresie planowania infrastruktury energetycznej
• współpracę w reagowaniu na sytuacje kryzysowe
• długofalowe dostosowywanie systemów energetycznych do celów transformacji energetycznej Unii Europejskiej

Rozmowy o przyszłości energetyki w regionie

W posiedzeniu ministerialnym CESEC w Zagrzebiu, zorganizowanym pod przewodnictwem Komisji Europejskiej, oprócz ministrów odpowiedzialnych za energetykę uczestniczyli również przedstawiciele operatorów systemów przesyłowych oraz krajowych organów regulacyjnych.

Rozmowy koncentrowały się na najważniejszych wyzwaniach dla bezpieczeństwa i rozwoju energetyki w regionie. Wśród poruszonych tematów znalazły się:

• infrastruktura elektroenergetyczna – realizacja priorytetowych połączeń transgranicznych, rozwój sieci i dalsza integracja regionalnego rynku energii
• infrastruktura gazowa – zwiększenie jej odporności na zmieniające się globalne warunki rynkowe, jej efektywne wykorzystanie oraz dywersyfikacja dostaw
• elektryfikacja – plany i kierunki rozwoju w perspektywie 2030 roku i kolejnych lat
• nowoczesne sieci elektroenergetyczne – rozwój inteligentnych, efektywnych i cyfrowych sieci, umożliwiających integrację nowych źródeł wytwarzania i odbiorców energii
• wyzwania dla sektora energii – związane m.in. ze zmieniającymi się warunkami rynkowymi w sektorach energii elektrycznej i gazu

Wspólne plany działań dla regionu

Podczas posiedzenia przyjęto również konkluzje ministerialne, w których podkreślono znaczenie współpracy regionalnej dla bezpieczeństwa dostaw energii, integracji rynków i konkurencyjności państw regionu.

W ramach konkluzji zatwierdzono dwa plany działań:

• Plan działań w zakresie energii elektrycznej i odnawialnych źródeł energii – obejmujący priorytetowe projekty infrastrukturalne i OZE, integrację rynku oraz działania w obszarze polityki energetycznej
• Plan działań w zakresie gazu ziemnego oraz gazów odnawialnych i niskoemisyjnych – dotyczący m.in. rozwoju infrastruktury gazowej, dywersyfikacji dostaw, integracji rynku oraz działań związanych z wodorem i biometanem

W konkluzjach zwrócono również uwagę na potrzebę terminowej realizacji połączeń energetycznych, efektywnego wykorzystania istniejącej infrastruktury, zwiększania elastyczności systemów elektroenergetycznych oraz koordynacji działań państw regionu.