Priorytetem pozytywna decyzja Komisji Europejskiej

16 października 2026 r. Ministerstwo Energii przekazało do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) zaktualizowany wniosek notyfikacyjny dotyczący rozwiązań w zakresie wsparcia sektora górnictwa węgla kamiennego, przewidzianych w nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego, która weszła w życie 1 stycznia 2026 r. Wniosek za pośrednictwem UOKiK zostanie przekazany Komisji Europejskiej.

Ze względu na specyfikę poszczególnych mechanizmów wsparcia oraz dialog prowadzony z Komisją Europejską proces notyfikacji został podzielony na dwa odrębne wnioski. Pierwszy dotyczy rozwiązań wprowadzonych nowelizacją ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego, która weszła w życie 1 stycznia 2026 r. Drugi, nad którym trwają jeszcze prace, obejmuje mechanizm tzw. dopłat do redukcji zdolności produkcyjnych, uregulowany nowelizacją ustawy z 17 grudnia 2021 r. Przygotowanie dokumentacji w tym zakresie wymaga szczegółowej analizy założeń i weryfikacji przyjętych w poprzednich latach rozwiązań.

Polska zabiega o pozytywną decyzję Komisji Europejskiej, która potwierdzi zgodność notyfikowanych środków wsparcia z zasadami pomocy publicznej obowiązującymi w Unii Europejskiej.

Aktualizacja wniosku uwzględnia nowe uwarunkowania prawne oraz mechanizmy wsparcia służące prowadzeniu procesu transformacji sektora w sposób uporządkowany, z poszanowaniem potrzeb pracowników i bezpieczeństwa społecznego regionów związanych z wydobyciem węgla kamiennego, jak również bezpieczeństwa energetycznego kraju.

Nowe rozwiązania odpowiadają na potrzeby sektora

Nowelizacja ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego stworzyła ramy prawne umożliwiające przedsiębiorstwom górniczym samodzielne prowadzenie działań związanych z wygaszaniem działalności zakładów górniczych przy wsparciu środków publicznych. Przepisy zostały dostosowane do aktualnych potrzeb sektora oraz założeń Umowy Społecznej z 2021 roku.

Najważniejsze rozwiązania:

• świadczenia osłonowe dla pracowników – obejmujące urlopy górnicze, urlopy dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla oraz jednorazowe odprawy pieniężne
• wsparcie procesu wygaszania działalności zakładów górniczych – umożliwiające przedsiębiorstwom samodzielne prowadzenie tych działań przy wykorzystaniu środków publicznych
• rozwiązania dotyczące szkód górniczych – określające zasady naprawiania szkód, również po zakończeniu procesu wygaszania zakładów górniczych

Mechanizmy te mają wspierać przewidywalne przeprowadzenie zmian w sektorze, przy uwzględnieniu potrzeb pracowników, zobowiązań przedsiębiorstw górniczych oraz bezpieczeństwa społecznego regionów związanych z wydobyciem węgla kamiennego.

Świadczenia osłonowe wsparciem dla pracowników

W 2026 r. z przewidzianych ustawą rozwiązań osłonowych skorzystało już blisko 6,8 tys. osób. Instrumenty osłonowe zapewniają pracownikom konkretne formy pomocy.

Skala wykorzystania świadczeń potwierdza znaczenie sprawnie funkcjonującego systemu wsparcia społecznego w okresie transformacji górnictwa. Odpowiednio przygotowane rozwiązania osłonowe pomagają ograniczać społeczne i ekonomiczne konsekwencje zmian oraz wspierają ich uporządkowany przebieg.