Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad

Placówka od początku swojego istnienia funkcjonuje w strukturach GDDKiA. Teren, na którym się znajduje, był od początku swojego zagospodarowania związany z drogownictwem. Zgodnie ze wskazaniem lokalnej gminy ulokowano tu kierownictwo robót budujących drogę Kozłów–Jaślany. Na terenie tym znajdowały się: otaczarnia o wydajności 25 ton na godzinę, betoniarka o pojemności 400 litrów, baraki mieszkalne oraz baza materiałowo‑sprzętowa.

W wyniku reorganizacji i połączeń przeprowadzonych w 1974 roku, na tym obszarze utworzono Obwód Drogowy nr 4, który rozpoczął działalność w 1975 roku. Z czasem baza produkcyjna straciła na znaczeniu ze względu na rozbudowę wytwórni mas bitumicznych w pobliskiej miejscowości, a także z powodu skarg mieszkańców dotyczących zanieczyszczenia powietrza, obumierania lasu oraz degradacji gleby.

Ministerstwo Komunikacji oraz CZDP, chcąc kontynuować ochronę zabytków z okresu międzywojennego oraz zrealizować wieloletni plan utworzenia muzeum drogownictwa, przez kilkadziesiąt lat bezskutecznie poszukiwały odpowiedniej lokalizacji w całej Polsce. W związku z tym podjęto decyzję o utworzeniu kilku okręgowych, zakładowych muzeów. Rejon w Tarnowie zgłosił propozycję utworzenia skansenu maszyn drogowych w Szczucinie oraz przeznaczenia pomieszczeń w Tarnowie na potrzeby muzeum.

W Szczucinie, na terenie Obwodu Drogowego nr 4, od wielu lat gromadzono maszyny drogowe oraz inne zabytkowe przedmioty, przechowywane początkowo w barakach biurowych. W 1982 roku utworzono Okręgowe Muzeum Drogownictwa, oparte na działającej od końca lat 70. XX wieku Izbie Pamięci. Dogodne umiejscowienie, zgromadzone zbiory, zaangażowanie społeczne i pracownicze oraz pozytywna opinia o działalności placówki sprawiły, że teren dawnego Obwodu Drogowego wraz z całym zgromadzonym wyposażeniem został w maju 1992 roku wpisany decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do rejestru zabytków.

Od stycznia 2005 roku dzięki współpracy GDDKiA, Urzędu Gminy w Szczucinie i Fundacji Ochrony Zabytków Drogownictwa, jednostka ta funkcjonowała jako Wydział, następnie Zespół Historii Drogownictwa w Centrali GDDKiA a do 2026 r. jako Zespół Historii Drogownictwa w Oddziale GDDKiA w Krakowie. Muzeum Drogownictwa pozostało nazwą historyczną z którą to miejsce jest przez dziesięciolecia kojarzone.

Celem Zespołu Historii Drogownictwa jest zapewnienie ochrony zabytków drogownictwa poprzez ich gromadzenie i zabezpieczanie oraz rozpowszechnianie wiedzy na ich temat.

Do zadań Zespołu Historii Drogownictwa należy:

1. zachowanie wiedzy o historii drogownictwa dla przyszłych pokoleń, w tym propagowanie wiedzy o drogownictwie, gromadzenie i zabezpieczanie eksponatów, które posiadają walory istotne dla historii drogownictwa - również z wykorzystaniem nieruchomości pozostających w dyspozycji Oddziałów GDDKiA oraz Centrali GDDKiA;
2. bieżącą współpracę z komórkami organizacyjnymi Oddziałów GDDKiA oraz Centrali GDDKiA w zakresie ochrony zabytków drogownictwa, w tym opiekę nad zbiorami, skansenami, izbami pamięci oraz innymi miejscami gromadzenia zabytków drogownictwa;
3. prowadzenie ewidencji zabytków drogownictwa GDDKiA;
4. przechowywanie zgromadzonych zbiorów i magazynowanie ich w sposób dostępny dla zainteresowanych;
5. przygotowanie i realizację umów w zakresie konserwacji i renowacji zabytków drogownictwa;
6. prowadzenie działalności edukacyjnej oraz udostępnianie zbiorów dla celów naukowych, edukacyjnych i turystycznych;
7. współpracę z zarządcami dróg publicznych oraz innymi instytucjami w zakresie ochrony zabytków drogownictwa w kraju i za granicą;
8. gromadzenie dóbr kultury i materiałów dokumentacyjnych związanych z drogownictwem;
9. utrzymanie należytego stanu nieruchomości GDDKiA zlokalizowanej w Szczucinie przy ul. 1 Maja 39.

Obiekt zajmuje powierzchnię około 2 hektarów. Placówka jest znana na całym świecie i od ponad 30 lat stanowi wizytówkę polskich drogowców na arenie międzynarodowej. Działa w ramach stowarzyszenia Nord‑Balt Road Museums. Swoją siedzibę ma tu Zespół Historii Drogownictwa, który realizuje zadania związane z ochroną zabytków drogownictwa będąc w strukturach Oddziału GDDKiA w Krakowie.

Na unikatowej ekspozycji zewnętrznej i wewnętrznej prezentowane są zabytki drogownictwa — największy i jeden z najcenniejszych na świecie zbiorów maszyn, narzędzi oraz pamiątek związanych z budową i utrzymaniem dróg. Zgromadzone eksponaty mogą śmiało konkurować ze zbiorami wielu europejskich muzeów techniki. Wśród nich znajdują się m.in. dokumentacje drogowe, fragmenty historycznych, dziś już nieistniejących konstrukcji i nawierzchni, książki i podręczniki, przyrządy pomiarowe, narzędzia, mundury dróżników, mapy, sztandary, instrumenty laboratoryjne, medale, odznaczenia oraz fotografie.

Ekspozycja maszyn i urządzeń wykorzystywanych do budowy dróg i mostów została urządzona na wzniesieniu przypominającym muszlę ślimaka. Na jego kolejnych poziomach przedstawiono historyczny rozwój nawierzchni oraz oryginalne elementy dróg. Zaprezentowano tu ponad 100 eksponatów, takich jak: zrywarki, kruszarki, równiarki, walce konne i mechaniczne, otaczarki, koleby, lokomobile, skrapiarki, wciągarki czy beczkowozy.

Zespół Historii Drogownictwa GDDKiA organizuje lekcje historii, wydarzenia kulturalne, koncerty, wystawy i odczyty promujące tradycję oraz historię drogownictwa, osiągnięcia polskich inżynierów, a także zasady bezpieczeństwa i właściwego zachowania na drogach. Program zwiedzania, zajęcia edukacyjne i projekcje są dostosowane do wieku oraz potrzeb poszczególnych grup.

Oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Krakowie
Zespół Historii Drogownictwa
ul. 1-go Maja 39, 33-230 Szczucin 

Sekretariat tel/fax: 14 643 63 81
whd@gddkia.gov.pl

Obsługa Ruchu Turystycznego: 14 643 52 78