Głównym celem realizacji Programu jest zwiększenie bezpieczeństwa surowcowego Polski i UE przez identyfikację na obszarze Polski złóż kopalin stosowanych do produkcji surowców krytycznych. Dodatkowo celem Programu będzie wypełnienie przez Polskę zobowiązania wynikającego z art. 19 rozporządzenia UE o surowcach krytycznych (ang. Critical Raw Materials Act), przyjętego przez Komisję Europejską w 2024 r. W ramach rozporządzenia, każdy kraj członkowski zobowiązany jest do przygotowania krajowego programu poszukiwań surowców krytycznych wskazanych w rozporządzeniu, a także jego przeglądu i aktualizacji.

1. zwiększenie bezpieczeństwa surowcowego Polski przez rozwój krajowej bazy zasobowej;
2. uniezależnienie kraju od importu niektórych surowców krytycznych, a przez to zmniejszenie ryzyka przerwania łańcuchów dostaw;
3. wsparcie rozwoju strategicznych sektorów gospodarki UE oraz kraju;
4. zabezpieczenie dostaw surowców krytycznych niezbędnych dla transformacji energetycznej i cyfrowej, a także innych nowoczesnych technologii;
5. rozwój zaplecza badawczo-rozwojowego w dziedzinie poszukiwań złóż kopalin oraz ich przetwarzania celem uzyskania surowców krytycznych;
6. wzrost znaczenia geopolitycznego i gospodarczego kraju;
7. wspieranie współpracy między jednostkami badawczymi, przemysłem i administracją;
8. współpraca międzynarodowa.

Program jest szczególnie ważny w dobie globalnych zmian, takich jak napięcia i konflikty geopolityczne i związane z nimi wojny handlowe oraz zaburzenia w łańcuchach dostaw, transformacja energetyczna, w tym rozwój elektromobilności oraz odnawialnych źródeł energii, które będą wiązały się z koniecznością zapewnienia zwiększonego dostępu do surowców krytycznych.

Surowce krytyczne są niezbędne dla transformacji energetycznej, cyfryzacji, przemysłu obronnego i kosmicznego oraz innych nowoczesnych technologii. Program wspiera rozwój tych sektorów przez podjęcie działań zmierzających do zwiększenia ilości dostępnych informacji o złożach kopalin do produkcji surowców krytycznych w Polsce.

Program wyróżnia trzy kategorie priorytetów poszukiwań złóż kopalin w Polsce:

• Grupa I – wysoki priorytet: poszukiwania złóż rud miedzi, platynowców, grafitu, barytu, fluorytu, helu i surowców skaleniowych;

• Grupa II – średni priorytet: poszukiwania rud wolframu, tytanu i wanadu, arsenu, bizmutu, krzemu metalicznego, fosforytów, strontu oraz nowych wystąpień węgla koksowego;

• Grupa III – niski priorytet: poszukiwania złóż kopalin będących źródłem metali ziem rzadkich, galu, germanu, litu, hafnu, boru, antymonu i skandu – ograniczone perspektywy udokumentowania ich złóż.

W ramach programu przewidziano szereg zadań techniczno-analitycznych z zakresu badań geologicznych, w tym m.in. prace kartograficzne, badania geofizyczne, analizy geochemiczne czy prace wiertnicze.