Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi szerokie, wielopoziomowe działania, których celem jest systemowe budowanie odporności klimatycznej Polski. Obejmują one prace strategiczne, legislacyjne, edukacyjne, doradcze oraz inwestycyjne, skupione zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich. W obliczu narastających skutków zmiany klimatu, takich jak fale upałów, susze, powodzie błyskawiczne czy degradacja środowiska, MKiŚ koordynuje największe w historii kraju programy wspierające adaptację i budowę odporności klimatycznej.
Poniżej prezentujemy kluczowe kierunki działań. 

Działania strategiczne – krajowe planowanie odporności klimatycznej

Odpowiadamy za przygotowanie nowej Krajowej Strategii Adaptacji, która kompleksowo określa kierunki rozwoju odporności klimatycznej Polski na nadchodzące dekady. Strategia ta nawiązuje do obowiązującego dokumentu rządowego Strategiczny Plan Adaptacji (SPA2020):

• Strategiczny Plan Adaptacji 2020 – dokument rządowy
• Strategiczny Plan Adaptacji 2020 – opis dokumentu na Gov.pl

Dzięki temu Polska dysponuje fundamentem strategicznym umożliwiającym spójne i systemowe planowanie działań adaptacyjnych we wszystkich sektorach – od rolnictwa, przez leśnictwo, gospodarkę wodną, aż po infrastrukturę miejską.

Wzmocnione ramy prawne budujące odporność klimatyczną miast

Jednym z kluczowych filarów naszych działań jest rozwój systemu adaptacyjnego na poziomie lokalnym. Reforma prawa ochrony środowiska wprowadziła obowiązek tworzenia Miejskich Planów Adaptacji (MPA) dla wszystkich miast powyżej 20 tys. mieszkańców.

Nowy system planowania adaptacji miast - to pierwszy w Polsce tak kompleksowe narzędzie, dzięki któremu miasta mają obowiązek strategicznie planować lokalne działania adaptacyjne w oparciu o standardy, mierniki i analizy ryzyka.

Wraz z Instytutem Ochrony Środowiska rozwijamy również system raportowania i monitoringu działań adaptacyjnych:

• System mMPA – oficjalna platforma raportowania MPA

Doradztwo, edukacja i wzmacnianie kompetencji lokalnych instytucji

Budowa odporności klimatycznej wymaga silnych kompetencji administracji. Dlatego prowadzimy szerokie działania wspierające samorządy poprzez:

• projekty doradcze i szkoleniowe („Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju” oraz „Wsparcie działań adaptacyjnych dla Polski Wschodniej”),
• podręczniki i katalogi dobrych praktyk – dostępne w zakładce „Materiały do pobrania”. 
• platformy wymiany wiedzy i doświadczeń.

Wzmacniamy także kompetencje w zakresie analiz ryzyka, zarządzania wodami opadowymi czy projektowania zielono niebieskiej infrastruktury, kluczowej dla budowy lokalnej odporności klimatycznej.

Rekordowe fundusze na budowę odporności klimatycznej

Przeznaczamy największe w historii środki na adaptację i podnoszenie odporności klimatycznej kraju:

1, Fundusz FEnIKS – największy program w UE

Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS) to największy krajowy program w całej Unii Europejskiej, obejmujący m.in.:

• adaptację miast do zmian klimatu,
• rozwój retencji,
• ochronę przyrody i bioróżnorodności,
• infrastrukturę wodno kanalizacyjną,
• ochronę zdrowia,
• rozwój transportu niskoemisyjnego.

Sprawdź szczegóły programu.

Łącznie przeznaczyliśmy ponad 7 mld zł na działania adaptacyjne – to najwyższa kwota w historii Polski.

2. Fundusz FEPW – rozwój odporności klimatycznej Polski Wschodniej

Program Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) wspiera miasta i regiony szczególnie narażone na skutki zmian klimatu, tracące funkcję społeczno-gospodarcze, finansując m.in.:

• rozwój zielono niebieskiej infrastruktury,
• systemy zatrzymywania wód opadowych,
• rozwój terenów zieleni miejskiej,
• miejskie plany adaptacji,

Sprawdź szczegóły programu.

W programie Mikroretencja finansujemy:

• przydomowe instalacje retencyjne (zbiorniki, ogrody deszczowe),
• systemy zatrzymywania i wykorzystania wód opadowych,
• zielone dachy i mikro retencję zwiększającą lokalną odporność klimatyczną.

To działania szczególnie ważne w kontekście walki z suszą i powodziami błyskawicznymi, a także ograniczania miejskich wysp ciepła. Więcej o programie na stronie.

Rozwój zielonych miast, infrastruktury opartej na przyrodzie i bioróżnorodność

Wspieramy tworzenie:

• parków,
• parków kieszonkowych,
• korytarzy ekologicznych,
• zielonych dachów,
• nasadzeń drzew,
• obszarów retencyjnych,
• rewitalizacja cieków wodnych,
• ochrona ekosystemów kluczowych dla odporności klimatycznej

Dodatkowo, koordynuje prace nad wzmocnieniem ochrony drzew i krzewów poprzez powołany zespół ekspercki. Więcej informacji na stronie.

Technologie dla odporności klimatycznej

W ramach programu GreenEvo – Akcelerator Zielonych Technologii, MKiŚ wspiera rozwój polskich innowacji środowiskowych (m.in. w zakresie gospodarki wodnej, retencji, zielonej energii czy czystego transportu), które zwiększają odporność klimatyczną samorządów, firm i gospodarstw.

W naszych działaniach uwzględniamy także rozwój systemów monitoringu i wczesnego ostrzegania, w szczególności:

• systemy prognozowania i ostrzegania przed ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi,
• monitoring środowiska (jakość wód, gleby, brzeg morski),

Te wszystkie działania to największy w historii Polski wysiłek w kierunku tworzenia państwa odpornego na zmiany klimatu oraz zrównoważonego rozwoju polskich miast i wsi.