Powrót

Plany odporności na zmianę klimatu

10.11.2026

Pomagamy mieszkańcom miast przygotować się na upały, susze, ulewy i roztopy. 15 miast otrzyma środki z Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej 2021-2027 na Miejskie Plany Adaptacji do zmian klimatu (MPA). MPA wskazują, co w mieście zrobić, aby skutki ekstremalnej pogody były jak najmniej uciążliwe dla lokalnej społeczności.

Grafika jest podzielona w pionie na 2 części.
Po lewej stronie znajduje się jasnofioletowa plansza z napisem: Miasta z planami adaptacji do zmian klimatu. Pod nim widnieje biały pasek z zestawieniem znaków: programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej, znaku barw RP i UE oraz logo MKiŚ.
Po prawej stronie jest zdjęcie odbetonowanego placu Jana Pawła II w Ciechanowie, który został zrealizowany przy współudziale środków z programu FEPW. Zdjęcie zostało zrobione latem, na placu jest wiele drzew, trawniki, ławeczki i stoliki oraz duży, stojący świąteczny napis „Ciechanów”. Za placem, w tle znajduje się biały pałacyk, w którym mieści się urząd miasta.
W lewym górnym rogu umieszczony jest motyw marki Funduszy Europejskich.

 

  • Dofinansowanie otrzyma 15 miast: Przemyśl, Sanok, Kraśnik, Zamość, Biszcza, Zambrów, Giżycko, Sandomierz, Ełk, Bielsk Podlaski, Kętrzyn, Siedlce, Ciechanów, Ostróda i Gołdap.
  • Do 2 stycznia 2028 r. każde miasto w Polsce liczące co najmniej 20 tys. mieszkańców musi posiadać MPA.

 

Korzyści dla mieszkańców

Coraz częściej występujące w naszym kraju upały, susze, ulewy i roztopy, nie pozostają bez wpływu na jakość życia i zdrowie Polaków. W miastach, ze względu na gęstą zabudowę i niewielką powierzchnię zieleni, skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych są bardziej odczuwalne i uciążliwe. Latem betonowe jezdnie, wybrukowane place, pojazdy i budynki nie tylko szybko się nagrzewają, ale oddają otoczeniu dodatkowe ciepło. W ten sposób temperatura w miastach może być dużo wyższa niż na terenach pokrytych zielenią. A zbyt mała liczba drzew, dających miastu cień i nawilżających powietrze, dodatkowo nasila te niedogodności. Niższy poziom wód gruntowych z powodu suszy może też skutkować ograniczeniami w korzystaniu z wody przez mieszkańców.

Z kolei podczas intensywnych, nawalnych  deszczy lub szybkich roztopów występują trudności z odpływem wody z ulic i placów. Utwardzone powierzchnie w miastach uniemożliwiają wodzie swobodne wsiąkanie z glebę. Studzienki kanalizacyjne mogą nie nadążać z odbiorem nagromadzonej z ulic i placów olbrzymiej ilości wody. Dochodzi wtedy do potopień – zalane zostają piwnice, posesje i ulice, a mieszkańcy mają  problemy z dojazdem do domu i pracy. Dlatego właśnie MPA są nam potrzebne.

Co to jest MPA?

Miejski Plan Adaptacji do zmian klimatu jest dokumentem, który na podstawie analiz wskazuje: gdzie, co i jak w mieście przekształcić, aby jego mieszkańcy jak najmniej dotkliwie odczuwali skutki ekstremalnej pogody. Zawiera scenariusze prognozowanych zmian klimatu oraz wynikające z nich ryzyka i szanse. Częścią MPA są plany zwiększenia powierzchni pokrytych roślinami oraz bardziej efektywnego zagospodarowania wód deszczu i śniegu.

Rozwiązania oparte na naturze, które wspierają retencję, nazywamy zielono-niebieską infrastrukturą. Dlaczego są tak ważne? Ponieważ w ten sposób wody opadowe są lepiej zagospodarowane, odciążają kanalizację deszczową, zmniejszają ryzyko podtopień i powodzi błyskawicznych. Jednym z przykładów działań jest odbetonowanie miast, czyli częściowe zastąpienie betonu i bruku, np. na istniejących parkingach i placach, ziemią lub przepuszczalnymi powierzchniami. Tam, gdzie nie można usunąć utwardzonych nawierzchni, rośliny mogą tworzyć zielone dachy, np. na przystankach autobusowych. A dzięki specjalnie  zaprojektowanym do zatrzymywania i gromadzenia deszczówki ogrodom deszczowym odpływ wody jest wolniejszy, a ryzyko podtopień mniejsze. Nawet niewielkie formy zieleni mają znaczenie, jak np. skwery czy parki kieszonkowe. Dzięki nim woda deszczowa zostaje tam, gdzie spadła. Rośliny ją pochłaniają i nie obciąża kanalizacji. Zieleń w mieście nie tylko zatrzymuje deszczówkę, ale dodatkowo nawilża powietrze. Więcej drzew w mieście schładza powietrze w upał i mieszkańcom daje więcej orzeźwiającego cienia.

A wszystko to po to, aby komfort życia i bezpieczeństwo mieszkańców były jeszcze większe.

MPA zawiera także zasady monitorowania, jak jej zalecenia są wdrażane. Po to, aby można było stwierdzić, czy samorząd prowadzi skuteczną politykę adaptacyjną. Na tej podstawie MPA będzie aktualizowane nie rzadziej niż raz na 6 lat.

15 miast z dofinansowaniem na MPA z Funduszy Europejskich

Dofinansowanie na opracowanie lub aktualizację dokumentacji Miejskiego Planu Adaptacji do zmian klimatu z programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) otrzymało 15 miast: Przemyśl, Sanok, Kraśnik, Zamość, Biszcza, Zambrów, Giżycko, Sandomierz, Ełk, Bielsk Podlaski, Kętrzyn, Siedlce, Ciechanów, Ostróda i Gołdap. Łączna wartość ich projektów MPA wynosi ponad 2 mln zł, a wsparcie z programu FEPW to ponad 1,76 mln zł.
Szczegóły na stronie naborów NFOŚiGW (kliknij tu).

Adaptacja do zmian klimatu w praktyce

Nie tylko dokumentacja planistyczna jest dofinansowana z programu FEPW. Obecnie już 24 inwestycje infrastrukturalne, które wzmocnią odporność klimatyczną Polski Wschodniej, są realizowane w 18 miastach: Chełm, Jasło, Biłgoraj, Ciechanów, Bartoszyce, Stalowa Wola, Mława, Ostrowiec Świętokrzyski, Busko Zdrój, Siedlce, Dębica, Lubartów, Grajewo, Starachowice, Ostrów Mazowiecka, Szczytno, Kazimierza Wielka i Łuków. Całkowita wartość projektów wynosi 512,5 mln zł, z czego aż 413,5 mln zł to środki z Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej. Wkrótce kolejne miejscowości otrzymają ok. 210 mln zł na projekty z zakresu adaptacji do zmian klimatu.

Łącznie na adaptację do zmian klimatu w Polsce Wschodniej przeznaczamy ok. 626 mln zł ze środków programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej.
 

Więcej na ten temat przeczytasz w poniższych informacjach:

 

{"register":{"columns":[]}}