Próbne ewakuacje w szkołach i przedszkolach
18.09.2026
Rozpoczęcie nowego roku szkolnego oznacza nie tylko powrót uczniów i nauczycieli do zajęć, ale również konieczność przypomnienia zasad bezpiecznego zachowania na wypadek wystąpienia zagrożenia. Jednym z najważniejszych elementów przygotowania placówek oświatowych do takich sytuacji jest praktyczne sprawdzenie organizacji oraz warunków ewakuacji, potocznie nazywane „próbną ewakuacją”.
W okresie od września do listopada w szkołach i przedszkolach przeprowadzane są praktyczne sprawdzenia organizacji i warunków ewakuacji. Wynika to z obowiązku określonego w § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
Zgodnie z tym przepisem, w obiektach, w których cyklicznie zmienia się jednocześnie grupa ponad 50 użytkowników, w szczególności w szkołach, przedszkolach, internatach i domach studenckich, praktyczne sprawdzenie organizacji oraz warunków ewakuacji należy przeprowadzać co najmniej raz w roku, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia rozpoczęcia korzystania z obiektu przez nowych użytkowników.
PSP sprawdza przebieg ewakuacji
Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Mysłowicach prowadzi czynności sprawdzające dotyczące przebiegu praktycznych sprawdzeń organizacji i warunków ewakuacji.
Podczas takich czynności funkcjonariusze PSP sprawdzają m.in.:
• sposób ogłoszenia alarmu,
• reakcję uczniów, dzieci i pracowników na sygnał alarmowy,
• drożność dróg i wyjść ewakuacyjnych,
• sposób organizacji ruchu osób opuszczających budynek,
• zachowanie pracowników odpowiedzialnych za prowadzenie ewakuacji,
• sposób sprawdzenia pomieszczeń,
• organizację miejsca zbiórki,
• możliwość uzyskania informacji o liczbie osób, które opuściły budynek,
• zachowanie osób wymagających pomocy podczas ewakuacji,
• współpracę osób odpowiedzialnych za ewakuację z pozostałymi pracownikami placówki.
Celem tych czynności nie jest mierzenie czasu potrzebnego na opuszczenie budynku. Najważniejsze jest sprawdzenie, czy przyjęte w danej placówce rozwiązania organizacyjne rzeczywiście działają w praktyce.
Dlaczego próbna ewakuacja jest tak ważna?
W sytuacji rzeczywistego zagrożenia – pożaru, zadymienia, awarii technicznej czy innego zdarzenia wymagającego opuszczenia budynku – liczy się przede wszystkim szybka i właściwa reakcja.
Dzieci i uczniowie muszą wiedzieć, jak zachować się po usłyszeniu alarmu, którędy opuścić budynek i gdzie udać się po ewakuacji. Z kolei nauczyciele i pracownicy placówki powinni znać swoje zadania oraz wiedzieć, jak postępować z osobami, które mogą potrzebować dodatkowej pomocy.
Próbna ewakuacja pozwala również wykryć problemy, których na co dzień możemy nie zauważać. Może okazać się, że drzwi nie otwierają się prawidłowo, ktoś nie zna swojego budynku i nie wie że są jeszcze inne wyjścia ewakuacyjne z budynku niż znane i ogólnie używane wejście główne do budynku albo sposób przekazywania informacji o sposobie ogłaszania o ewakuacji osób wymaga poprawy.
To właśnie jest najważniejszy cel praktycznego sprawdzenia – znaleźć problemy wtedy, gdy nie ma jeszcze prawdziwego zagrożenia i można je spokojnie usunąć.
O terminie ewakuacji trzeba powiadomić PSP
Obowiązek dotyczy również poinformowania właściwego miejscowo komendanta powiatowego lub miejskiego PSP o terminie przeprowadzenia praktycznego sprawdzenia.
§ 17 ust. 4 rozporządzenia stanowi:
„Właściciel lub zarządca obiektu powiadamia właściwego miejscowo komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej o terminie przeprowadzenia działań, o których mowa w ust. 1, nie później niż na tydzień przed ich przeprowadzeniem.”
Oznacza to, że informację o planowanym terminie próbnej ewakuacji należy przekazać do właściwej komendy PSP najpóźniej 7 dni przed jej przeprowadzeniem. Na stronie naszej komendy znajduje się stosowny wzór takiego zawiadomienia, który wystarczy wypełnić i złożyć w siedzibie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Mysłowicach osobiście lub w formie elektronicznej za pośrednictwem skrzynki do e-Doręczenia.
W przypadku obiektów zawierających strefę pożarową ZL II zakres i obszar budynku objęty praktycznym sprawdzeniem organizacji i warunków ewakuacji powinien zostać uzgodniony z właściwym komendantem powiatowym (miejskim) PSP.
Nie chodzi tylko o „wyjście na boisko”
Praktyczne sprawdzenie organizacji i warunków ewakuacji powinno mieć rzeczywiście praktyczny charakter. Przepisy nie narzucają jednego sposobu przeprowadzenia takiego sprawdzenia. Sposób organizacji powinien być dostosowany do konkretnego obiektu, jego przeznaczenia oraz przyjętych rozwiązań, w szczególności określonych w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego.
Dlatego próbna ewakuacja powinna być przede wszystkim okazją do sprawdzenia, czy ludzie, procedury i rozwiązania techniczne tworzą sprawnie działający system bezpieczeństwa.
Nie chodzi o to, aby uzyskać jak najlepszy czas ewakuacji „na pokaz”. Chodzi o to, aby sprawdzić, co wydarzyłoby się naprawdę, gdyby zagrożenie wystąpiło podczas lekcji, zajęć, przerwy czy codziennego funkcjonowania placówki.
Bezpieczeństwo zaczyna się od przygotowania
Każda przeprowadzona próba ewakuacji to możliwość zdobycia doświadczenia i poprawienia organizacji bezpieczeństwa. Im lepiej uczniowie, dzieci i pracownicy znają swoje zadania, tym większa szansa na sprawne i bezpieczne opuszczenie budynku w sytuacji rzeczywistego zagrożenia.
Dlatego praktyczne sprawdzenie organizacji i warunków ewakuacji traktujmy nie jako obowiązek formalny, ale jako ważny element przygotowania do sytuacji, w której od właściwej reakcji może zależeć zdrowie i życie ludzi.
Pamiętajmy: próbna ewakuacja to nie próba „na ocenę”. To próba przed prawdziwym zagrożeniem.