Krajowa Rada
Radiofonii i Telewizji

Prowadzony przez KRRiT monitoring wykazał, że kampania wyborcza na urząd Prezydenta RP w 2025 roku była relacjonowana przez główne polskie telewizje w sposób stronniczy. Trzy z czterech głównych stacji faworyzowały Rafała Trzaskowskiego, a tylko jedna wspierała Karola Nawrockiego. W przekazach prawie całkowicie ignorowano pozostałych kandydatów na urząd prezydenta.

Publikacja w wersji elektronicznej jest dostępna poniżej.

Analiza Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT) objęła flagowe serwisy informacyjne czołowych nadawców telewizyjnych: „19.30” (Telewizja Polska w likwidacji), „Fakty” (TVN), „Wydarzenia” (Polsat), „Dzisiaj”(TV Republika) oraz audycje publicystyczne z udziałem polityków: „Woronicza 17” (TVP Info), „Kawa na ławę” (TVN24), „Śniadanie Rymanowskiego” (Polsat News), „Polityczne podsumowanie tygodnia Adriana Stankowskiego” (TV Republika), podsumowujące dany tydzień. Łącznie przebadano 287 wydań serwisów informacyjnych oraz 32 wydania audycji publicystycznych (nie uwzględniono serwisów i audycji emitowanych w dniach trwania ciszy  wyborczej).  

Materiały poruszające tematykę wyborczą skupione były na Karolu Nawrockim i Rafale Trzaskowskim, pomimo że o fotel prezydenta w I turze ubiegało się 13 kandydatów. Monitorowane media  pokazywały przede wszystkim dwóch kandydatów, marginalizując i niemal nie zauważając pozostałych. W „Faktach” aż 92,5% materiałów poświęconych wyborom miało pozytywny wydźwięk wobec Rafała Trzaskowskiego, w „19.30” - 63,6% a w „Wydarzeniach” - 53,2%. Jednocześnie w tych trzech serwisach dominował przekaz o rzekomych problemach Karola Nawrockiego. Natomiast TV Republika w pozytywnym świetle przedstawiała kandydata popieranego przez Prawo i Sprawiedliwość (84,3% materiałów miało pozytywny wydźwięk wobec Karola Nawrockiego).

Spośród czterech największych stacji w kraju aż trzy, czyli: TVP w likwidacji, TVN i Polsat były zaangażowane po stronie obozu rządowego, często tworząc wrażenie, zwłaszcza w odniesieniu do „19.30” i „Faktów”, że stanowią redakcję pod okiem wspólnego wydawcy. Po stronie opozycji opowiedziała się TV Republika, która osiągnęła wysokie zasięgi oglądalności w ostatnich miesiącach.

Również styl prowadzenia audycji publicystycznych odzwierciedlał linię redakcyjną przyjętą przez poszczególnych nadawców. Rozmowy w „Woronicza 17” miały jednostronny charakter, a komentarze nacechowane były ironią wobec opozycji. W „Kawie na ławie” częściej od goszczących w audycji polityków egzekwowano konkrety, ale ta dociekliwość była większa wobec przedstawicieli PiS, którzy jednocześnie mieli mniej przestrzeni na riposty. W „Politycznym podsumowaniu tygodnia” Adriana Stankowskiego z reguły obowiązywał neutralny ton i przyzwolenie na swobodną wypowiedź, choć pojawiały się momenty, w których prowadzący ujawniał swoje opinie, szczególnie w odniesieniu do działalności premiera RP Donalda Tuska. Jedynie w „Śniadaniu Rymanowskiego” obowiązywał styl moderacji, który nie pozwalał na eskalację emocji, a pytania o krytycznym wydźwięku były kierowane zarówno do przedstawicieli opozycji, jak również koalicji rządzącej. 

Monitoring wykazał, że kampania wyborcza pokazywana przez największe stacje telewizyjne odzwierciedlała polaryzację medialną i społeczną, z jaką mamy obecnie do czynienia w Polsce. Zawarte w raporcie KRRiT wyniki badań oglądalności unaoczniają, że dużym telewizjom udało się odegrać w przekazach na temat kampanii istotną rolę, zmniejszając tym samym nieco znaczenie mediów społecznościowych. Stało się tak przede wszystkim za sprawą debat, które przyciągały miliony widzów, sprawiając np. że łączny udział w widowni stacji telewizyjnych pokazujących debatę organizowaną przez sztab Rafała Trzaskowskiego 11 kwietnia w Końskich czy też debatę zrealizowaną przez TVP w likwidacji 23 maja wyniósł aż 52% (co stanowiło niemal 6,5 mln osób oglądających w tym czasie telewizję linearną).

Raport z monitoringu serwisów informacyjnych i audycji publicystycznych (TVP w likwidacji, TVN, Polsat i TV Republika)  pt. Telewybory – media a kampania wyborcza na urząd Prezydenta RP 2025, składa się z 10 raportów cząstkowych, podsumowujących wyniki analiz sposobu relacjonowania kampanii przez czołowe telewizje, które były publikowane dotychczas na stronie KRRiT, a także zawiera rozdziały na temat języka używanego w monitorowanych audycjach i opis wizualnych form komunikacji w serwisach. Prezentuje również najciekawsze studia przypadków oraz dane ilościowe.   

Sztuczna inteligencja przestała być już futurystyczną obietnicą, a stała się narzędziem, które coraz częściej wspiera dziennikarzy, wydawców czy twórców cyfrowych w ich codziennej pracy. Z jednej strony AI budzi ciekawość i nadzieje, z drugiej obawy i wątpliwości. Aby poznać opinie Polaków na ten temat, KRRiT zleciła Ogólnopolskiej Grupie Badawczej badanie dotyczące postrzegania AI w mediach. Wyniki stanowią ważny punkt odniesienia do dalszej dyskusji o roli technologii i jej wpływie na jakość przekazu.

Zdecydowana większość ankietowanych (prawie 96%) oczekuje, żeby materiały tworzone z wykorzystaniem AI były wyraźnie oznaczane. Blisko 60% respondentów mających świadomość, że treść została utworzona przez AI, najczęściej czuje „niepewność”.

Mimo ostrożnego podejścia do sztucznej inteligencji odbiorcy dostrzegają liczne zalety AI. Najczęściej wymieniane to: automatyczne tłumaczenia treści na inny język, oszczędność czasu w tworzeniu i pozyskiwaniu informacji oraz poprawę strony wizualnej (np. materiałów graficznych). Ponad połowa badanych (51% respondentów) uważa, że wykorzystanie AI jako narzędzia wspierającego proces tłumaczenia zagranicznych tekstów zwiększa dostęp do wiedzy i informacji.

Najsilniejsze obawy dotyczą rzetelności przekazu. Respondenci zwracają uwagę na ryzyko manipulowania opinią publiczną oraz wzrost zagrożenia dezinformacją. Wątpliwości budzą także tzw. „halucynacje AI”, czyli sytuacje, w których algorytmy generują błędne informacje jako fakty. Ponad 44% uważa takie sytuacje za zagrożenie.

Wyniki badania zleconego przez KRRiT jednoznacznie pokazują, że odbiorcy nie są gotowi na zastąpienie sztuczną inteligencją prezenterów w środkach masowego przekazu (telewizji, radiu i internecie). Ponad 95% badanych sprzeciwia się wykorzystaniu AI w tej roli. 76% ankietowanych zdecydowanie nie akceptuje wygenerowanych przez AI prezenterów w telewizji, a ponad 73% powiedziało „nie” w odniesieniu do radia. Nieco większą akceptację uzyskał prezenter AI dla treści internetowych – na poziomie 13,59%.

Skrajny sprzeciw wzbudza natomiast wykorzystywanie wizerunku osób zmarłych w audycjach publicystycznych. Ponad 93% respondentów odrzuca takie rozwiązania, jedynie 2,6% wyraża akceptację, a 4% nie ma zdania na ten temat. Częściową akceptację uzyskano jedynie w kontekście treści edukacyjnych i artystycznych – aprobatę wyraziło odpowiednio 35% i 25% uczestników badania.

Wyniki badania pozwalają sformułować następujące wnioski i rekomendacje dotyczące stosowania AI w mediach:

• jednoznaczne oznaczanie treści tworzonych przez AI – oczekuje tego blisko 96% ankietowanych (rekomendowane jest stosowanie jednolitych komunikatów i etykiet),
• podkreślanie roli człowieka jako ostatecznego weryfikatora jakości (preferuje to blisko 60 % badanych),
• stopniowe wdrażanie AI w funkcjach wspierających, takich jak tłumaczenia i wizualizacja danych, bez zastępowania kreatywności (51% badanych dostrzega korzyści w tym zakresie),
• edukacja odbiorców w zakresie rozpoznawania fałszywych treści – szczególnie w kontekście obaw przed manipulacją i dezinformacją (prawie 67 % respondentów obawia się możliwości manipulowania opinią publiczną przez AI).

Badanie, na zlecenie KRRiT, przeprowadziła Ogólnopolska Grupa Badawcza (OGB) w dniach 23-27.10.2025, metodą CATI. Przebadano reprezentatywną próbę̨ N=1000 pełnoletnich mieszkańców Polski. Próbę dobrano w sposób kwotowo-losowy, w oparciu o kryteria: płeć, wiek, wykształcenie oraz miejsce zamieszkania (dane wg GUS).

Analiza objęła kwestie świadomości i postaw wobec AI, korzyści i ryzyk, preferencji dotyczących treści i prezenterów, wykorzystywania wizerunku osób zmarłych oraz poziomu zaufania do technologii.

Jest to dokumentacja 12 miesięcy procesu likwidacji Telewizji Polskiej, Polskiego Radia, Polskiej Agencji Prasowej i 17 rozgłośni regionalnych Polskiego Radia, począwszy od 19 grudnia 2023 roku. Publikacja przedstawia bezprawne przejęcie mediów publicznych przez rząd Donalda Tuska, działania KRRiT w obronie niezależności mediów publicznych oraz protesty społeczne i apele różnych instytucji sprzeciwiających się łamaniu prawa w Polsce. Przytoczono również konkretne przykłady ataków na wolność słowa ze strony obozu rządzącego.

Krajowa Rada, zgodnie z art. 213 Konstytucji RP, stoi na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji. Jest więc zobowiązana do podejmowania działań mających na celu ochronę mediów. Dlatego natychmiast po nielegalnym i siłowym przejęciu mediów publicznych protestowała przeciwko zamachowi na media i podjęła szereg działań opisanych w niniejszej publikacji.

- To pierwsza próba całościowego opisu systemu totalitarnych mediów z uwzględnieniem dzisiejszej perspektywy i konsekwencji, jakie przyniosła komunistyczna dyktatura dla ładu medialnego w Polsce po roku 1989 – powiedziała o swojej publikacji dr hab. Hanna Karp, profesor Akademii Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu, zastępca Przewodniczącego KRRiT.

Tom zatytułowany „Przyszłość systemu medialnego w Polsce. Etyka, pluralizm i wolność słowa w demokracji cyfrowej” jest interdyscyplinarnym studium systemu medialnego w Polsce. To ponad tysiącstronicowa monografia pod redakcją naukową dr hab. Hanny Karp, profesor AKSiM w Toruniu. Autorami są członkowie i pracownicy KRRiT, badacze i eksperci zajmujący się sferą informacyjną.

Książka przedstawia kilkadziesiąt obszernych analiz, pogrupowanych w pięć oddzielnych bloków tematycznych:

• pierwszy zawiera rozważania dotyczące fundamentów etycznych, prawnych, organizacyjnych działalności mediów w Polsce;
• w drugim podjęto analizę systemu medialnego w Polsce;
• trzeci poświęcony jest edukacji medialnej społeczeństwa, przeciwdziałaniu dezinformacji oraz negatywnym konsekwencjom rozwoju mediów społecznościowych. Zagrożenia dla mediów oraz przekazów, w tym zwłaszcza działania propagandowe, współczesne manipulacje informacjami;
• wykorzystywanie algorytmów do rozpowszechniania dezinformacji są osnową rozważeń czwartego bloku;

w ostatniej części monografii zwrócono uwagę na transformację rozwoju mediów w kontekście rozwoju nowoczesnych technologii, upowszechniania systemów sztucznej inteligencji, zmian cywilizacyjnych.

Recenzenci naukowi publikacji podkreślają wyjątkowe walory tej monografii.

Ks. dr hab. Krzysztof Marcyński wskazał, na fakt, iż autorzy nie ograniczają się do diagnozy aktualnego stanu mediów w Polsce. Podjęli oni dodatkowo trud zaprojektowania konkretnych działań w różnych obszarach funkcjonowania mediów. W ocenie medioznawcy wartością pozycji jest analiza m.in. nowych systemów finansowania mediów, kierunków edukacji medialnej oraz metod przeciwdziałania dezinformacji.

Z kolei dr hab. Małgorzata Laskowska oceniła, że książka „Przyszłość systemu medialnego w Polsce. Etyka, pluralizm i wolność słowa w demokracji cyfrowej” jest pierwszą w Polsce publikacją, w której podjęto próbę całościowej oceny polskiego systemu medialnego oraz wskazano perspektywę jego rozwoju. Podkreśliła również, że monografia jest pierwszą tego rodzaju publikacją odnoszącą się w analizach do aktualnej kondycji demokracji w Polsce, uwzględniającej stopień niezależności politycznej telewizji publicznej. Problem ten powraca w wielu rozdziałach książki.

Autorka przypomina, iż kontrola informacji była jednym z instrumentów walki z „siłami i tradycjami starego społeczeństwa”. W ten sposób przywódca rewolucji komunistycznej Włodzimierz Lenin wprowadzał dyktaturę ideologiczną, która miała zniszczyć i upokorzyć rosyjskie duchowieństwo, ziemiaństwo, inteligencję, elity urzędnicze i uniwersyteckie związane ze starym ustrojem. Bolszewicy dużą wagę przywiązywali do przekazów propagandowych, które w tamtym czasie były rozpowszechnianie przez prasę, radio, książki oraz powstającą kinematografię. W ten sposób przedstawiali własną zakłamaną wersję wydarzeń. Przykładem takich działań jest m.in. kolportaż książki Johna Reeda „Dziesięć dni, które wstrząsnęły światem”. System cenzury oraz propagandowego kłamstwa stał się filarem komunizmu w kolejnych państwach, również w PRL. Utworzenie Głównego Urzędu Kontroli Prasy Publikacji i Widowisk było jedną z pierwszych decyzji komunistów w Polsce. Prof. H. Karp wskazuje na sowieckie korzenie tej instytucji, która przez prawie pół wieku blokowała wolność wypowiedzi w PRL.

Zagadnienie cenzury stanowi jednak dopiero wyjściowe zagadnienie opisywane w tej pracy. Autorka przybliża w kolejnych obszernych trzech rozdziałach: 1. aparat komunistycznej propagandy; 2. wpływ wojska na ośrodki medialne i weryfikację dziennikarzy po wprowadzeniu stanu wojennego oraz 3. działalność tajnych współpracowników służb bezpieczeństwa w środowisku dziennikarskim.

W swojej analizie autorka wykorzystała m.in. dokumenty archiwalne zgromadzone w IPN. W recenzji naukowej publikacji ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz zwrócił uwagę na analizę występującego w PRL zjawiska „zakłamywania prawdy” w innych systemach politycznych niż komunizm. Niewątpliwie monografia prof. H. Karp jest pierwszym tak obszernym kompendium wiedzy na temat funkcjonowania mediów w PRL, stanowiącym rodzaj swoistego rozliczenia badaczki mediów z systemem mediów totalitarnych. Zwłaszcza, gdy pamiętamy, iż wiele poszczególnych redakcji i pojedynczych dziennikarzy uwikłanych w stary system, po 1990 r. tworzyło nowy porządek informacyjny, który według ówczesnych zapowiedzi miał kreować nowy ład medialny, pozbawiony manipulacji i kłamstw.

Zachęcamy do zapoznania się z publikacjami KRRiT – ich lektura umożliwi analizę aktualnego stanu mediów w Polsce w kontekście transformacji ustrojowej ze wskazaniem na genezę problemów drzemiących w przeszłych dekadach systemu komunistycznego. Publikacje opatrzone są w obszerne spisy bibliografii oraz indeksy osobowe.  

„Przyszłość systemu medialnego w Polsce. Etyka, pluralizm i wolność słowa w demokracji cyfrowej”, praca zbiorowa, red. naukowa Hanna Karp, wyd. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, wyd. Fronda, Warszawa 2025, s. 1008.

H. Karp, Media w opresji. Narzędzia przemocy aparatu państwa w systemie mediów totalitarnych, wyd. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, wyd. Fronda, Warszawa 2025, s. 735.