Komenda Wojewódzka
Państwowej Straży Pożarnej
w Poznaniu

W dniach 12–14 października 2026 roku na terenie powiatu międzychodzkiego odbyły się wojewódzkie ćwiczenia ratownicze pod kryptonimem „MIĘDZYWODZIE 2026”. Około 250 strażaków, kilkadziesiąt pojazdów pożarniczych, kompanie odwodowe oraz specjalistyczne grupy ratownicze doskonaliły współdziałanie podczas symulowanych zdarzeń związanych m.in. z powodzią, wypadkami na wodzie, ratownictwem wysokościowym oraz zagrożeniami chemicznymi i ekologicznymi.

Przedsięwzięcie zorganizowały Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu oraz Komenda Powiatowa PSP w Międzychodzie. Głównym celem manewrów było sprawdzenie gotowości operacyjnej sił i środków, doskonalenie organizacji dowodzenia oraz koordynacji działań ratowniczych na dużym obszarze.

Warsztaty sztabowe

Pierwszy dzień ćwiczeń, 12 października, poświęcono przygotowaniu zaplecza logistycznego, organizacji punktu przyjęcia sił i środków oraz budowie obozowiska.

Zrealizowano również warsztaty teoretyczne dotyczące organizacji i funkcjonowania sztabu na miejscu działań ratowniczych. Przedstawiciele poszczególnych zespołów sztabowych – operacyjnego, logistycznego, łączności i prasowego – przedstawili zakres swoich zadań oraz omówili najważniejsze zagadnienia związane z organizacją pracy sztabu. Szczególną uwagę poświęcono praktycznym wyzwaniom i problemom, z jakimi mierzą się osoby odpowiedzialne za jego funkcjonowanie podczas złożonych działań ratowniczych.

Na potrzeby pracy sztabu przygotowano również narzędzia teleinformatyczne wspierające sprawny przepływ informacji, przydzielanie zadań, monitorowanie postępów i nadzorowanie ich realizacji. Rozwiązania te miały na celu usprawnienie koordynacji działań, poprawę efektywności pracy poszczególnych zespołów oraz zapewnienie bieżącego dostępu do informacji niezbędnych do podejmowania decyzji.

Podkreślono również znaczenie współpracy funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej z ekspertami i specjalistami zapraszanymi do pracy w sztabie, a także sprawnej wymiany informacji pomiędzy zespołami działającymi na miejscu zdarzenia a instytucjami wspierającymi działania z zewnątrz, w tym centrami zarządzania kryzysowego, przedstawicielami administracji rządowej i samorządowej, przedstawicielami innych służb i instytucji.

Przygotowanie do działań i briefing prasowy

Przygotowanie zaplecza logistycznego i obozowiska stanowiło ważny element sprawdzający zdolność do przyjęcia i sprawnego wykorzystania znacznych sił ratowniczych. 13 października o godz. 9.00 rozpoczęto część praktyczną ćwiczeń. Punktem wyjścia dla scenariusza było zgłoszenie o wzroście poziomu wody w Warcie i jej dopływach, powyżej stanów ostrzegawczych i alarmowych na terenie części powiatu międzychodzkiego. Na tej podstawie uruchomiono kolejne epizody, wymagające zaangażowania różnych sił i środków Państwowej Straży Pożarnej.

Tego samego dnia odbył się briefing prasowy, podczas którego Zastępca Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP st. bryg. Tomasz Wiśniewski przedstawił główne cele przedsięwzięcia, dotychczasowy przebieg przygotowań oraz sytuację wynikającą z realizowanego scenariusza. Podkreślił znaczenie ćwiczeń w doskonaleniu umiejętności strażaków, pracy sztabu oraz koordynacji działań podczas rozległych zdarzeń kryzysowych. W spotkaniu uczestniczyli również:

• st. bryg. Roman Grzebieta – Komendant Powiatowy PSP w Międzychodzie,
• Rafał Litke – Starosta Międzychodzki,
• Paweł Orzeł – Burmistrz Sierakowa,
• Tomasz Szpotkowski – przedstawiciel Gminy Kwilcz, referent ds. zarządzania kryzysowego,

a także przedstawiciele Lasów Państwowych i Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie:

• Jarosław Szlachetka – Nadleśniczy Nadleśnictwa Międzychód,
• Kwiryn Naparty – Nadleśniczy Nadleśnictwa Pniewy,
• Maciej Gerber – Nadleśniczy Nadleśnictwa Bolewice,
• Waldemar Ciesielski – przedstawiciel Nadleśniczego Nadleśnictwa Sieraków
• oraz Ksawery Radlik – przedstawiciel Wód Polskich w Międzychodzie.

Starosta Międzychodzki zwrócił uwagę na znaczenie organizacji ćwiczeń na terenie powiatu, którego charakterystycznym elementem są liczne jeziora i rozbudowana sieć obszarów wodnych. Podkreślił tym samym potrzebę przygotowania służb do reagowania na zagrożenia w specyficznych warunkach terenowych.

Zagrożenie powodziowe – umacnianie wałów i zabezpieczanie zabudowań

Pierwsze scenariusze zakładały gwałtowny wzrost poziomu wody w Warcie oraz jej występowanie z koryta w kilku miejscach w rejonie miejscowości Mierzyn. Woda zaczęła zalewać okoliczne pola, a uszkodzenie wału przeciwpowodziowego spowodowało konieczność podjęcia pilnych działań zabezpieczających. Zadania strażaków obejmowały umacnianie wałów przeciwpowodziowych, zabezpieczanie obniżeń terenu oraz układanie worków z piaskiem i budowę doraźnych zabezpieczeń w pobliżu zagrożonych zabudowań. Ratownicy patrolowali również brzegi Warty, zabezpieczali posesje i drogi dojazdowe oraz przygotowywali miejsca tymczasowego pobytu dla osób wymagających ewakuacji. Scenariusze pozwoliły przećwiczyć organizację działań przeciwpowodziowych na kilku odcinkach, a także współpracę sił ratowniczych z podmiotami odpowiedzialnymi za gospodarkę wodną i zarządzanie kryzysowe.

Ratownictwo specjalistyczne w trudno dostępnych miejscach

Kolejne epizody wymagały wykorzystania specjalistycznych umiejętności ratowników. Na terenie nieczynnej kaszarni w Międzychodzie przeprowadzono symulowaną akcję ratowania mężczyzny, który wpadł do silosu zasypowego. Poszkodowany znajdował się w trudno dostępnym miejscu, a jego stan wymagał sprawnej organizacji działań i bezpiecznej ewakuacji. W akcji uczestniczyła m.in. Specjalistyczna Grupa Ratownictwa Wysokościowego z Kalisza. Po wydobyciu mężczyznę przekazano zespołowi ratownictwa medycznego.

Następny scenariusz zakładał wypadek na galerii widokowej dostrzegalni przeciwpożarowej „Zdroje”. Osoba poszkodowana doznała urazu kończyny dolnej i nie mogła samodzielnie zejść klatką schodową. Strażacy musieli przeprowadzić działania na wysokości i bezpiecznie ewakuować ją z obiektu.

Ratownictwo wysokościowe wykorzystano również w epizodzie na terenie nieczynnego mostu kolejowego w okolicach Chrzypska Małego. Zadaniem ratowników było dotarcie do poszkodowanego w miejscu o utrudnionym dostępie i przeprowadzenie bezpiecznej ewakuacji. W trakcie działań odnaleziono także drona o prawdopodobnym charakterze wojskowym, co wymagało zachowania szczególnej ostrożności oraz zaangażowania dodatkowych sił i środków.

Zagrożenie chemiczne i ekologiczne

Istotnym elementem ćwiczeń był scenariusz związany z zagrożeniem chemicznym i ekologicznym w pobliżu zbiornika wodnego. W wyniku wezbrania wód na terenie nielegalnego składowiska odpadów cysterna częściowo osunęła się do jeziora. Pod powierzchnią wody znajdowały się ponadto beczki zawierające nieznane substancje. Brak informacji o rodzaju przechowywanych materiałów i stanie technicznym zbiorników wymagał przeprowadzenia rozpoznania oraz oceny potencjalnego zagrożenia dla ludzi i środowiska. W działaniach uczestniczyły specjalistyczne grupy wodno-nurkowa oraz chemiczno-ekologiczna. Ich współpraca pozwoliła przećwiczyć organizację rozpoznania, ocenę sytuacji i przygotowanie działań zabezpieczających.

Drugi dzień praktyczny – zagrożenia na jeziorach i awarie infrastruktury

14 października strażacy kontynuowali realizację zadań praktycznych. Scenariusze ponownie koncentrowały się na zagrożeniach związanych z wodą, ale obejmowały także zdarzenia techniczne oraz konieczność współpracy różnych służb.

Jeden z epizodów zakładał, że samochód osobowy wskutek podmycia drogi zjechał do jeziora i zniknął pod powierzchnią wody. Dokładne miejsce zatonięcia pojazdu nie było znane, a wstępne informacje wskazywały, że mogło nim podróżować kilka osób. Sytuacja wymagała podjęcia działań ratowniczych w warunkach utrudnionego rozpoznania miejsca zdarzenia.

Kolejny scenariusz dotyczył zalania części miejscowości Łowyń, w tym rejonu kościoła, w następstwie podniesienia się poziomu wody w pobliskim jeziorze. Do działań skierowano Kompanię Specjalną „Wielkopolska 4”, przeznaczoną do wsparcia działań związanych z zagrożeniami powodziowymi.

Strażacy ćwiczyli również reagowanie na zagrożenie gazowe w Kwilczu. Zgłoszenia mieszkańców dotyczyły głośnego świstu i wyczuwalnego zapachu gazu. Rozpoznanie sytuacji wskazało na rozszczelnienie butli LPG na terenie nieczynnej stacji paliw. W ramach scenariusza konieczna była ewakuacja 50 osób oraz zabezpieczenie zagrożonego obszaru.

Przepompowywanie wody i współpraca z Wodami Polskimi

Ostatnie z opisanych epizodów koncentrowały się na awariach urządzeń hydrotechnicznych oraz konieczności ograniczenia skutków wzrostu poziomu wody. W rejonie Jeziora Lutoms­kiego zgłoszono brak przepływu wody przez jaz. Strażacy przystąpili do przepompowywania wody, równocześnie oceniając warunki hydrologiczne i rozpoznając potencjalne zagrożenia. Istotnym elementem działań była współpraca z przedstawicielami Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

Podobny scenariusz realizowano w rejonie Jeziora Tuczno, gdzie doszło do uszkodzenia jazu i konieczne było przetłoczenie wody na drugą stronę obiektu. Kluczowe znaczenie miało zapewnienie odpowiedniej wydajności sprzętu pompowego oraz skoordynowanie działań ratowników z przedstawicielami służb odpowiedzialnych za gospodarkę wodną.

Sprawdzian dowodzenia i współdziałania

„MIĘDZYWODZIE 2026” było nie tylko sprawdzianem umiejętności poszczególnych ratowników, ale również testem organizacji działań na dużą skalę. W ramach przedsięwzięcia powołano Sztab Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP, a uczestnicy doskonalili procedury dysponowania i alarmowania sił, formowania kolumn pojazdów oraz kierowania działaniami. W ćwiczeniach uczestniczyły siły i środki Centralnego Odwodu Operacyjnego z terenu województwa wielkopolskiego, w tym kompanie specjalne oraz specjalistyczne grupy ratownicze. Sprawdzano ich współdziałanie i wykorzystanie podczas różnorodnych zdarzeń, a także koordynację działań z przedstawicielami samorządów, Lasów Państwowych, Wód Polskich i struktur zarządzania kryzysowego.

Różnorodność scenariuszy pozwoliła zweryfikować przygotowanie do prowadzenia akcji w warunkach zagrożeń powodziowych, ratownictwa wodnego i wysokościowego, awarii technicznych oraz zdarzeń mogących powodować skażenie środowiska.

Ćwiczenia stanowiły okazję do doskonalenia umiejętności strażaków, sprawdzenia procedur oraz rozwijania współpracy między podmiotami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo mieszkańców. Wyciągnięte wnioski posłużą dalszemu doskonaleniu organizacji działań ratowniczych i przygotowania na sytuacje, w których konieczne jest szybkie zaangażowanie znacznych sił i środków.

Dziękujemy wszystkim strażakom, przedstawicielom służb, instytucji i samorządów oraz osobom zaangażowanym w przygotowanie i realizację ćwiczeń za współpracę, profesjonalizm i wkład w sprawny przebieg przedsięwzięcia.

Opracowanie: asp. Martin Halasz, rzecznik prasowy Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP
Zdjęcia: bryg. Lucyna Rudzińska (KW PSP Poznań), asp. Maritn Halasz (KW PSP Poznań), asp. Klaudia Kozłowska-Wdowczyk (KM PSP Poznań), mł. asp. Patrycja Zielińska-Zmyślona (KP PSP Krotoszyn), str. Łukasz Bukiewicz (KP PSP Międzychód), Michał Pietrzak oraz Krzysztof Karpisiewicz (Wielkopolska Fotografia Ratownicza)