Polski Atom

2 października 2020 r. Rada Ministrów przyjęła Uchwałę (nr 141) w sprawie aktualizacji programu wieloletniego pod nazwą „Program polskiej energetyki jądrowej”, opublikowany w Monitorze Polskim 16 października 2020 r. (poz. 946).

Projekt aktualizacji „Programu polskiej energetyki jądrowej" został poddany konsultacjom publicznym. 88 podmiotów, w tym takie spoza Polski, zgłosiło 539 uwag (nie licząc uwag powtarzających się). Otrzymano liczne głosy poparcia od organizacji społecznych, w tym ekologicznych, jak np. Stowarzyszenie „Prawo do Przyrody”, Stowarzyszenie MOST, Fundacja Dzika Polska, Stowarzyszenie Ekologów na Rzecz Energii Nuklearnej, FOTA4Climate. Głównym powodem jest rola, jaką energetyka jądrowa odgrywa w walce ze zmianami klimatycznymi z uwagi na bezemisyjną pracę i inne korzyści dla środowiska (np. ochrona bioróżnorodności w porównaniu do innych źródeł).

Celem jest budowa w Polsce od 6 do 9 GWe zainstalowanej mocy jądrowej w oparciu o sprawdzone, wielkoskalowe, wodne ciśnieniowe reaktory jądrowe generacji III i III+ (bo mają największe doświadczenie z budowy i eksploatacji, ani jednej awarii z dużymi uwolnieniami do środowiska, powszechna znajomość technologii PWR przez instytucje dozoru jądrowego, większe możliwości wyboru lokalizacji - mniejsza strefa ograniczonego użytkowania, konkurencyjny rynek dostawców; nowe technologie najwcześniej po 2040 r.  np. SMR, HTR, Gen IV).

Harmonogram zakłada budowę i oddanie do eksploatacji 2 elektrowni jądrowych po 3 reaktory każda. Wybór technologii w 2021, wybór lokalizacji dla pierwszej elektrowni w 2022. Rozpoczęcie budowy pierwszego reaktora w 2026, jego uruchomienie w 2033; oddanie do eksploatacji ostatniego reaktora w drugiej elektrowni w 2043.

Uzasadnienie do wdrożenia energetyki jądrowej w Polsce opiera się na trzech filarach:

1. Bezpie­czeństwo energetyczne - Wprowa­dzenie elektrowni jądrowych oznaczać będzie wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego, głównie poprzez dy­wersyfikację bazy paliwowej i kierunków dostaw nośników energii oraz zastąpienie starzejącego się parku wysoko­emisyjnych bloków węglowych.  
2. Klimat i środowisko - Energetyka jądrowa to radykalne obniżenie emisji gazów cieplar­nianych do atmosfery z sektora elektroenergetycznego oraz niskie środowiskowe koszty zewnętrzne. Przykła­dy dużych, uprzemysłowionych i wysokorozwiniętych państw i regionów, takich jak Francja, Szwecja oraz ka­nadyjska prowincja Ontario dowodzą, że energetyka jądrowa przyczynia się do skutecznej, szybkiej i głębo­kiej dekarbonizacji elektroenergetyki. We wszystkich tych przypadkach radykalnie zredukowano emisje do poziomu znacznie poniżej 100 kg CO2/MWh opiera­jąc się głównie na energetyce jądrowej (Francja) lub na kombinacji energetyki jądrowej i dużej energetyki wodnej (Szwecja, Ontario). Globalnie wykorzystanie energetyki jądrowej pozwoliło uniknąć emisji 64 gigaton CO2, co uratowało życie 1,84 miliona ludzi na całym świecie (wyliczył klimatolog James Hansen w magazynie „Nature”).
3. Ekonomia - W kontekście gospodarczym elektrownie jądrowe mogą zahamować wzrost kosztów energii dla odbiorców, a nawet je obniżyć, licząc pełny rachunek dla odbiorcy końcowego. Wynika to z faktu, że są one najtańszymi źródłami energii przy uwzględnieniu pełnego rachun­ku kosztów (inwestorskie, systemowe, sieciowe, środo­wiskowe, zdrowotne, inne zewnętrzne) oraz czynnika długiego czasu pracy po okresie amortyzacji. Dotyczy to zarówno odbiorców indywidualnych, jak i odbiorców biznesowych, a w szczególności zabezpiecza rozwój przedsiębiorstw energochłonnych (np. przemysł hut­niczy, chemiczny). Energetyka jądrowa, z uwagi na na­wet ponad 80 letni okres pracy instalacji jest też ważną inwestycją, dzięki której realizowana jest solidarność międzypokoleniowa.

Model inwestycji obejmuje realizację projektu z wykorzystaniem jednej technologii – co pozwoli m.in. na uzyskanie efektu skali, jednego współinwestora strategicznego powiązanego z dostawcą technologii oraz zachowanie kontroli Skarbu Państwa min. 51% nad realizacją Programu PEJ.

Wytypowane lokalizacje są tożsame z tymi określonymi w Programie PEJ z 2014 r. Lokalizacja dla pierwszej elektrowni zostanie wybrana spośród lokalizacji nadmorskich Lubiatowo-Kopalino lub Żarnowiec, bo prace w zakresie badań środowiskowych i lokalizacyjnych są najbardziej zaawansowane, jest tam znaczne zapotrzebowanie na energię elektryczną i brak dużych, dysponowalnych źródeł wytwórczych w tym rejonie, jest dostęp do wody chłodzącej oraz możliwość transportu ładunków wielkogabarytowych drogą morską. Potencjalne lokalizacje dla drugiej elektrowni to Bełchatów oraz Pątnów z uwagi na rozwiniętą sieć przesyłową, transportową i inną infrastrukturę, położenie w centrum Polski oraz fakt, że budowa EJ na tych terenach po wygaszeniu eksploatowanych elektrowni pozwoli na utrzymanie miejsc pracy.

Pięć podstawowych zadań administracji rządowej to:

1. Rozwój zasobów ludzkich,
2. Rozwój infrastruktury,
3. Wsparcie krajowego przemysłu,
4. Wzmocnienie systemu dozoru jądrowego,
5. Komunikacja i informacja społeczna.

Program polskiej energetyki jądrowej to strategiczny dokument rządowy stanowiący „mapę drogową” dla budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Dokument ten określa podstawowe zadania, które musi zrealizować krajowa administracja, inwestor, dozór jądrowy oraz inne podmioty biorące udział w inwestycji. Dokument został przyjęty przez Radę Ministrów 28 stycznia 2014 r., a jego zaktualizowana wersja - 2 października 2020 r.

Obwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 19 listopada 2020 r. w sprawie ogłoszenia sprawozdania z realizacji "Programu polskiej energetyki jądrowej" za lata 2016–2019 zostało opublikowane 07 stycznia 2021 r. w Monitorze Polskim.
Zaktualizowana wersja "Programu polskiej energetyki jądrowej" została skierowana do konsultacji publicznych w sierpniu 2020 r.
88 podmiotów, w tym także spoza Polski, zgłosiło 539 uwag (nie licząc uwag powtarzających się). Otrzymano liczne głosy poparcia od organizacji społecznych, w tym ekologicznych, jak np. od Stowarzyszenia „Prawo do Przyrody”, Stowarzyszenia MOST, Fundacji Dzika Polska, Stowarzyszenia Ekologów na Rzecz Energii Nuklearnej, FOTA4Climate. Głównym powodem jest rola, jaką energetyka jądrowa odgrywa w walce ze zmianami klimatycznymi z uwagi na bezemisyjną pracę i inne korzyści dla środowiska (np. ochrona bioróżnorodności w porównaniu do innych źródeł).
 
Projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie aktualizacji programu wieloletniego pod nazwą "Program polskiej energetyki jądrowej" - etap Rady Ministrów, raport z konsultacji publicznych i opiniowania oraz zestawienie zgłoszonych uwag w ramach konsultacji publicznych są dostępne na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Klimatu.