Akcja lato 2026

08.06.2026

Wraz z rozpoczęciem sezonu letniego Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi na terenie województwa podkarpackiego działania kontrolne i edukacyjne w ramach corocznej „Akcji Lato”. Ich celem jest zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańcom i turystom korzystającym z usług gastronomicznych oraz ograniczenie ryzyka występowania zatruć i zakażeń pokarmowych.

„Akcja Lato” rozpoczęła się już od maja, aby przedsiębiorcy – zwłaszcza prowadzący sezonowe punkty gastronomiczne – mogli odpowiednio wcześnie wyeliminować ewentualne uchybienia sanitarne. Działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej województwa podkarpackiego mają charakter nie tylko kontrolny, ale przede wszystkim prewencyjny i edukacyjny.

W trakcie trwania akcji szczególny nacisk położony jest na promocję zasad „5 kroków do bezpiecznej żywności”, właściwą higienę rąk oraz profilaktykę zatruć i zakażeń pokarmowych, w tym wirusowego zapalenia wątroby typu A (WZW A), nazywanego „chorobą brudnych rąk”.

Państwowa Inspekcja Sanitarna przypomina, że przestrzeganie podstawowych zasad higieny przez przedsiębiorców i konsumentów jest najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zagrożeniom zdrowotnym i zapewnienia bezpiecznego wypoczynku podczas wakacji.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej podejmują działania mające na celu ich usunięcie. Najważniejszym celem „Akcji Lato” pozostaje jednak zapobieganie zagrożeniom i budowanie świadomości zarówno wśród przedsiębiorców, jak i konsumentów.

W dniu 27 kwietnia odbyło się webinarium dla właścicieli i zarządców sezonowych obiektów hotelarskich, turystycznych i gastronomicznych oraz innych osób zainteresowanych tą tematyką. Szkolenie zorganizowane zostało tuż przed wzmożonym ruchem turystycznym spowodowanym zbliżającym się długim weekendem majowym. Program szkolenia obejmował następujące bloki tematyczne:

Bezpieczeństwo sanitarne w obiektach noclegowych całorocznych, sezonowych i rekreacyjnych, w piaskownicach, na pływalniach, kąpieliskach i miejscach okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli.
Jakie wymagania powinna spełniać woda przeznaczona do spożycia przez ludzi i ciepła woda użytkowa - co powinniśmy wiedzieć o Legionelli.
Bezpieczeństwo zdrowotne żywności w sezonie letnim – obowiązki przedsiębiorców i skuteczne zapobieganie zatruciom i zakażeniom pokarmowym w żywieniu zbiorowym otwartym.

W webinarium uczestniczyło 147 uczestników.

Na terenie województwa podkarpackiego w okresie od 1.05.2026 r. do 31.05.2026 r. Państwowa Inspekcja Sanitarna przeprowadziła 313 kontroli sanitarnych w ramach wzmożonego nadzoru sanitarnego, szczególnie zakładów żywienia zbiorowego, ogródków gastronomicznych (wyznaczonych miejsc do sezonowego użytkowania dla celów gastronomicznych), wytwórni lodów i ciast, automatów do produkcji lodów, obiektów zlokalizowanych w miejscowościach turystycznych i przy trasach turystycznych w zakresie warunków zapewniających bezpieczeństwo żywności i żywienia. Kontrole sanitarne przeprowadzane były w dni robocze oraz w dni ustawowo wolne od pracy.

Skontrolowano:

240 zakładów żywienia zbiorowego (136 restauracji i 104 zakładów małej gastronomii),
28 obiektów ruchomych i tymczasowych na piknikach, eventach i imprezach plenerowych (np. food trucki, stoiska regionalne),
26 wytwórni ciast i lodów,
18 automat do lodów,
1 stołówkę.

Kontrole sanitarne skupiły się między innymi na sprawdzeniu: warunków higieniczno-sanitarnych, stanu technicznego wyposażenia, zaopatrzenia w wodę, dokumentacji potwierdzającej szkolenie personelu pracującego z żywnością w sprawach higieny żywności, przydatności środków spożywczych do spożycia, pochodzenia produktów (np. mięsa z dziczyzny, grzybów, ryb), przechowywania żywności w warunkach chłodniczych, dokumentacji o stanie zdrowia osób pracujących w styczności z żywnością, informowania klientów o alergenach i substancjach powodujących reakcje nietolerancji znajdujących się w oferowanej do sprzedaży żywności, praktycznego utrzymywania instrukcji dobrej praktyki higienicznej i dobrej praktyki produkcyjnej, w tym procedur opartych na zasadach systemu HACCP.

Ponadto na terenie województwa podkarpackiego podczas przeprowadzanych kontroli
w okresie od 1.05.2026 r. do 31.05.2026 r. dodatkowo pobrano 40 próbek lodów z automatu oraz lodów wytwarzanych tzw. techniką rzemieślniczą w kierunku zanieczyszczeń mikrobiologicznych, z czego żadna nie została zakwestionowana.

W obiektach, w których ujawniono nieprawidłowości stwierdzano m. in. niżej wymienione uchybienia:

wprowadzanie do obrotu środków spożywczych po upływie terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości,
brak utrzymanych procedur opartych na zasadach systemu HACCP i GHP,
brak segregacji asortymentowej w urządzeniach chłodniczych oraz zamrażalniczych,
brak pełnego wyposażenia przy umywalkach do mycia rąk – brak środków myjących, dezynfekcyjnych, środków do higienicznego osuszania rąk,
brak czystości i porządku w pomieszczeniach zakładu, podłogi i regały zaśmiecone, nie sprzątane na bieżąco,
nie okazano do wglądu orzeczeń lekarskich dla celów sanitarno-epidemiologicznych osób pracujących w styczności z żywnością,
brak prowadzonych zapisów z pomiaru temperatury w urządzeniach chłodniczych i zamrażalniczych,
opakowania jednorazowego użytku przeznaczone do kontaktu z żywnością przechowywane w przypadkowych miejscach, narażone na zanieczyszczenie,
brak właściwego zabezpieczenia pomieszczeń zakładu przed dostępem owadów, gryzoni i szkodników,
niewłaściwe przechowywanie drobnego sprzętu produkcyjnego,
niehigieniczne warunki produkcji i sprzedaży żywności,
brak zabezpieczenia gotowych posiłków przed zanieczyszczeniami,
ściany, sufity, stolarka drzwiowa i okienna, szafki kuchenne zniszczone,
środki spożywcze przetrzymywane bezpośrednio na posadzce bez podestów izolujących,
środki spożywcze przechowywane niezgodnie z deklaracją producenta,
brak podejmowania działań korygujących po stwierdzeniu niezgodności,
zły stan techniczny i niewłaściwe przechowywanie drobnego sprzętu produkcyjnego, akcesoriów kuchennych oraz sprzętu porządkowego, zły stan techniczny maszyn i urządzeń,
brak do wglądu wyniku badania wody używanej z zakładzie jako surowiec do produkcji posiłków,
niewłaściwe przechowywanie odzieży ochronnej pracowników lub jej brak,
brak odpowiedniej odzieży ochronnej przy produkcji żywności,
brak bieżącej ciepłej i zimnej wody w obiekcie.

W zakładach, w których stwierdzono zły stan sanitarno-porządkowy lub inne nieprawidłowości 49 osób winnych stwierdzonych zaniedbań ukarano grzywnami w drodze mandatów karnych na łączną kwotę 13 250 zł. Wydano 39 decyzji administracyjnych w tym 1 decyzję o unieruchomieniu obiektu żywnościowo-żywieniowego.

Lody, ze względu na swój skład stanowią doskonałą pożywkę dla rozwoju drobnoustrojów chorobotwórczych. Badanie lodów na poszczególnych etapach wytwarzania wskazuje na różne źródła ich zanieczyszczenia. Największy wpływ na stopień mikrobiologicznego zanieczyszczenia lodów mają:

zastosowane surowce (zwłaszcza pochodzenia zwierzęcego, czyli mleko, proszek mleczny, jaja oraz roślinnego, tj. użyte owoce),
proces technologiczny ze szczególnym uwzględnieniem procesu homogenizacji mieszanki lodowej, jej pasteryzacji oraz dojrzewania, wprowadzanie dodatków smakowych, zamrażanie oraz napowietrzanie mieszkanki lodowej, jak również woda używana w procesie produkcji lodów,
higiena produkcji, maszyn i urządzeń używanych do produkcji, jak również higiena zatrudnionego personelu.

Aby konsument kupujący lody czuł się bezpiecznie, Państwowa Inspekcja Sanitarna woj. podkarpackiego kontroluje zakłady produkcyjne, cukiernie, automaty do lodów, łącznie z poborem próbek do badań laboratoryjnych celem weryfikacji z wymogami prawa żywnościowego.

Na terenie województwa podkarpackiego podczas przeprowadzanych kontroli sanitarnych w ramach AKCJI LATO w okresie od 1.05.2026 r. do 31.05.2026 r. dodatkowo pobrano do badań laboratoryjnych 40 próbek lodów z automatu oraz lodów wytwarzanych tzw. techniką rzemieślniczą w kierunku zanieczyszczeń mikrobiologicznych, z czego żadna nie została zakwestionowana.

Wprowadzenie i przestrzeganie przepisów oraz systemu HACCP w zakładach produkcyjnych minimalizuje ryzyko związane z zanieczyszczeniami mikrobiologicznymi i chemicznymi. Regularne kontrole Państwowej Inspekcji Sanitarnej dodatkowo gwarantują, że standardy higieny są utrzymywane, co przyczynia się do zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentów.