Polskie patenty za granicą

Uznawalność patentów (aktualizacja informacji – styczeń 2026 r.)

W związku z sygnałami o trudnościach, z jakimi spotykają się polscy żeglarze i motorowodniacy, chcący uprawiać turystykę wodną w Niemczech, Holandii, na Słowacji i na Litwie, Ministerstwo Sportu i Turystyki podjęło z tymi krajami rozmowy, w celu uporządkowania systemu uznawania patentów.

Zgodnie z uzyskanymi informacjami:

Obowiązująca w Niemczech zasada „gościa” pozwala obcokrajowcom, w tym Polakom, na żeglugę po niemieckich wodach. Aby skorzystać z tej możliwości, posiadacze polskich patentów muszą posiadać:

- wydaną w Polsce odpowiednią licencję/patent,

- dokument potwierdzający polskie obywatelstwo, 

- miejsce stałego zamieszkania w Polsce (fakt ten należy potwierdzić podczas kontroli).  

W przypadku osób, zamieszkujących w Niemczech na stałe, powyżej roku, wymagane jest posiadanie niemieckiego dokumentu uprawniającego do uprawiania turystyki wodnej.

Żegluga na Litwie, Słowacji i w Holandii, na postawie polskiego patentu czy licencji, nie jest obecnie możliwa. Kraje te zadeklarowały natomiast chęć współpracy i dążenia do wypracowania najlepszego możliwego rozwiązania tego problemu. Punktem wyjścia będzie przedstawienie i omówienie obowiązujących w Polsce regulacji. Litwa poinformowała także, że z własnej inicjatywy rozważa wprowadzenie zapisów, umożliwiających uprawianie turystyki wodnej na litewskich wodach obywatelom wszystkich państw Unii Europejskiej (żegluga byłaby możliwa w celach turystycznych i sportowych, z wyłączeniem użytku komercyjnego).

Ministerstwo Sportu i Turystyki będzie informować o dalszych działaniach w tej sprawie i jednocześnie przypomina, że nie istnieją ogólnie obowiązujące przepisy, na mocy których inne państwa byłyby zobligowane do uznawania polskich patentów czy licencji, a kwestii tych nie regulują również przepisy Unii Europejskiej.

Rezolucja nr 40 Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ – wnioski z analizy

Uznawalność zagranicznych uprawnień jest uregulowana w wewnętrznych przepisach poszczególnych państw. Przyjęte w Polsce rozwiązanie, zawarte jest w  art. 37 a ust. 6 ustawy o żegludze śródlądowej: Osoba, która uzyskała uprawnienia do uprawiania turystyki wodnej w innym państwie, może uprawiać turystykę wodną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie posiadanych uprawnień potwierdzonych stosownym dokumentem.

Rezolucja nr 40 Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ, wprowadzająca Międzynarodowy Certyfikat dla Operatorów Jednostek Rekreacyjnych (ICC) nie jest powszechnie obowiązującą międzynarodową regulacją. ICC obowiązuje wyłącznie w krajach, które przyjęły Rezolucje, a zatem na jego mocy nie uzyskuje się uprawnień do żeglugi w następujących krajach Unii Europejskiej: CYPR, DANIA, ESTONIA, FRANCJA, GRECJA, HISZPANIA, MALTA, POLSKA, PORTUGALIA, SŁOWENIA SZWECJA, WŁOCHY. Wiele z ww. krajów, to główne kierunki wybierane przez Polaków na rejsy (takim jest też Chorwacja, która uznaje polskie patenty). Z krajów poza UE certyfikat ICC daje możliwość żeglowania tylko w następujących krajach: Białoruś, Norwegia, Serbia, RPA, Szwajcaria, Ukraina, Wielka Brytania.

W celu przystąpienia do Rezolucji, zainteresowane państwo musi przede wszystkim wdrożyć ją na poziomie krajowym (tj. wprowadzić jej zapisy do prawa krajowego). Oznacza to, że egzaminy odbywałyby się wyłącznie zgodnie z wymaganiami określonymi przez Rezolucję, nawet w przypadku osób, które chciałyby żeglować jedynie na polskich wodach.

Osoby przystępujące do egzaminu, musiałyby potwierdzić odpowiedni stan zdrowia, co zwiększyłoby konieczne do poniesienia koszty. Na wzrost tych kosztów wpłynęłoby również to, że Międzynarodowy Certyfikat dla Operatorów Jednostek Rekreacyjnych (dalej: ICC) nie jest bezterminowy.

W polskim systemie, trudność egzaminu jest stopniowana, w zależności od patentu. Po wprowadzeniu Rezolucji trudność egzaminu, szczególnie w przypadku żeglarza jachtowego i sternika motorowodnego, wzrosłaby. Na przykład nie byłoby możliwości uzyskania ICC bez wykazania się umiejętnością rozwiązania zadań nawigacyjnych.

Uprawnienia przypisane do poszczególnych polskich patentów czy licencji oraz do ICC, są całkowicie odmienne. ICC wymaga zdawania egzaminu na wodach, na jakich będzie się pływało. A zatem osoba, która zdała egzamin na patent jachtowego sternika morskiego (bez posiadania wcześniej patentu żeglarza jachtowego), nie mogłaby żeglować po wodach śródlądowych. Podobnie jak ktoś posiadający patent żeglarza jachtowego, jeśli egzamin odbył się na wodach morskich.

Państwa, które przyjęły Rezolucją nr 40 Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ

Austria

Belgia

Białoruś

Bułgaria

Chorwacja

Czechy

Finlandia

Holandia

Irlandia

Litwa

Luksemburg

Łotwa

Niemcy

Norwegia

Republika Południowej Afryki

Rumunia

Serbia

Słowacja

Szwajcaria

Ukraina

Węgry

Wielka Brytania