Opolski Urząd Wojewódzki

Program prezentuje komplementarne podejście do polityki senioralnej z udziałem jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych. Program uwzględnia przede wszystkim różnorodny i lokalny charakter populacji osób starszych oraz wewnątrzpokoleniową integrację ww. grupy osób, mieszkających w różnych miejscach w Polsce, w tym na wsi. Akcentuje również problemy, którym należy przeciwdziałać, jak osamotnienie osób starszych. Program opiera się na dwóch nowych wzajemnie zintegrowanych (oddziałujących na siebie) założeniach:
1) różnorodności potrzeb społeczności lokalnych osób starszych;
2) wewnątrzpokoleniowej integracji osób starszych.

Powyższe założenia stanowią podstawę zintegrowanej odpowiedzi na potrzeby osób starszych, które różnią się skalą i możliwościami realizacji w zależności od regionu. Ich realizacja powinna być oparta na wzmocnieniu lokalnej integracji osób starszych i aktywizacji społecznej przede wszystkim na poziomie gmin, przy wsparciu i koordynacji działań ze strony administracji państwowej czy organizacji społecznych na poziomie województwa. Kluczowymi partnerami w realizacji założeń Programu będą również organizacje senioralne, które skupiają samych seniorów lub działają głównie na rzecz społeczności osób w wieku 60 lat i więcej w ujęciu ogólnopolskim. Wiele z tych organizacji posiada już wieloletni uznany dorobek w działaniach na rzecz osób starszych.

Podstawę prawną Programu stanowi uchwała Rady Ministrów wydana na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.). Program wpisuje się w założenia dokumentu strategicznego pt. „Polityka społeczna wobec osób starszych 2030. Bezpieczeństwo – Uczestnictwo – Solidarność” (M.P. z 2018 r. poz. 1169) oraz ustawę z dnia 11 września 2015 r. o osobach starszych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1705 ze zm.), jak też realizuje przyjęte przez Radę Ministrów strategie: Koncepcję Rozwoju Kraju 2050 (załącznik do uchwały nr 93 Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r., M.P. z 2025 r. poz. 781) oraz Strategię na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.) (załącznik do uchwały nr 8 Rady Ministrów z dnia 14 lutego 2017 r., M.P. z 2017 r. poz. 260). Program jest realizowany na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1214 ze zm.), ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338 ze zm.) oraz ustawy o finansach publicznych.

W 2030 r. zakłada się ewaluację Programu, na podstawie jego realizacji w latach 2026–2030. Wnioski z ewaluacji zostaną wykorzystane do oceny oraz ewentualnej kontynuacji Programu.

Celem strategicznym Programu jest poprawa jakości i poziomu życia osób starszych przez ich aktywne uczestnictwo w życiu społecznym i edukację. Cel strategiczny będzie realizowany przez cele szczegółowe:
1) rozwój warunków do aktywnego starzenia się społeczeństwa i zdrowego stylu życia osób starszych, jak również wspieranie dobrostanu psychicznego osób starszych;
2) rozwój lokalnych stacjonarnych form wsparcia dziennego;
3) zwiększenie oferty działań w zakresie aktywności edukacyjnej osób starszych;
4) zwiększenie liczby działań wewnątrzpokoleniowych;
5) zwiększenie samoorganizacji środowiska osób starszych w życiu publicznym i przeciwdziałanie osamotnieniu osób starszych;
6) rozwój wolontariatu wśród osób starszych;
7) zwiększenie innowacyjnych rozwiązań na rzecz osób starszych w ujęciu ogólnopolskim.

Szczególna uwaga położona będzie na realizacji wskazanych celów szczegółowych na obszarach wiejskich.