235. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja
03.05.2026
- Kolejny raz spotykamy się w sercu Białegostoku, by uroczyście świętować rocznicę uchwalenia naszej pierwszej Konstytucji. Chcemy wspominać radość naszych przodków sprzed 235 lat i dołączyć do ich radości także naszą - mówił wojewoda podlaski Jacek Brzozowski podczas wojewódzkich obchodów Święta Narodowego 3 Maja, które odbyły się na Rynku Kościuszki.
Uroczystości przed pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego, które organizowali wojewoda podlaski Jacek Brzozowski, prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski oraz marszałek województwa podlaskiego Łukasz Prokorym, zgromadziły wielu mieszkańców stolicy regionu oraz gości.
Obecni byli przedstawiciele władz państwowych, samorządowych, administracji zespolonej, kombatanci, żołnierze 18. Białostockiego Pułku Rozpoznawczego, 1. Podlaskiej Brygady Obrony Terytorialnej, Szwadron Kawalerii im. 10 Pułku Ułanów Litewskich oraz harcerze.
Dziedzictwo Konstytucji jako lekcja odpowiedzialności
Wojewoda Jacek Brzozowski w swoim przemówieniu zwrócił uwagę, że znaczenie Konstytucji 3 Maja wykracza poza jej historyczny wymiar – mimo że nie przyniosła ona natychmiastowych reform, stała się fundamentem nadziei i symbolem dążeń niepodległościowych kolejnych pokoleń. Podkreślił, że dokument ten ukształtował polskie myślenie o wolności jako wartości nadrzędnej, której nie da się pogodzić z kompromisem opartym na kłamstwie czy dominacji.
W tym kontekście odniósł się także do doświadczeń historycznych relacji z Rosją, wskazując, że próby budowania porozumienia kosztem suwerenności wielokrotnie kończyły się zdradą i utratą niezależności. Jak zaznaczył, „tylko wierność prawdzie może nam przynieść prawdziwą wolność”, a współczesne pokolenia powinny czerpać z dziedzictwa przodków zdolność odróżniania prawdy od fałszu. Wojewoda podkreślił również aktualność przesłania Konstytucji, przypominając, że „wolność […] jest wartością nienegocjowalną, bez której Polski być nie może”, a jej obrona pozostaje wspólnym obowiązkiem obywateli.
Niech nasza Konstytucja nie przestaje być dla nas żywym symbolem polskości i niech także dziś przypomina nam o ideałach tych, którzy ją – na przekór okolicznościom – spisali i uchwalili
- zakończył swoje przemówienie.
Wspólne świętowanie
Podczas uroczystości wybrzmiały apel pamięci i salwa honorowa, a delegacje złożyły pod pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego kwiaty. Uczestnicy mogli podziwiać defiladę wojskową, która przemaszerowała przy dźwiękach Miejskiej Orkiestry Dętej Miasta Białegostoku. Mieszkańcy mogli otrzymać biało-czerwone flagi, kokardy i słodycze.
Tego dnia rano wojewoda złożył kwiaty także przed Pomnikiem Konstytucji 3 maja w Parku Konstytucji 3 Maja.
W intencji Ojczyzny
Z okazji Święta Narodowego 3 Maja w Białymstoku odbywają się także nabożeństwa w intencji Ojczyzny.
Świętą Liturgię odprawiono w Katedrze pw. św. Mikołaja Cudotwórcy, nabożeństwo w Kaplicy Ewangelicko-Augsburskiej, a w katedrze pw. Wniebowzięcia NMP - mszę świętą pod przewodnictwem metropolity białostockiego abp. Józefa Guzdka, wcześniej - 1 maja - odbyła się modlitwa intencyjna w meczecie.
Pierwsza w Europie i druga na świecie
Konstytucja 3 Maja regulowała zasady funkcjonowania władz państwowych oraz prawa i obowiązki obywateli Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Dokument ten stał się symbolem tradycji niepodległościowych. Postanowienia ustawy zasadniczej ustanawiały trójpodział władzy oraz znosiły wolną elekcję i zasadę liberum veto.
W 1791 roku dzień 3 maja został uznany za święto Konstytucji 3 Maja. Po II wojnie światowej władze komunistyczne zastąpiły je obchodami święta 1 Maja, a w 1951 roku - zdelegalizowały. Po zmianie ustroju, od kwietnia 1990 roku, 3 Maja jest świętem narodowym.