Czyżew pamięta. Pomnik ofiar wojennych deportacji odsłonięty
23.08.2026
23 sierpnia, w Europejskim Dniu Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu, w Czyżewie odsłonięto pomnik poświęcony mieszkańcom Ziemi Czyżewskiej wywiezionym podczas II wojny światowej do niemieckich obozów koncentracyjnych i obozów zagłady oraz na roboty przymusowe do Rzeszy Niemieckiej. W uroczystości uczestniczył II wicewojewoda podlaski Michał Gąsowski.
Uroczystość „Czyżew Pamięta” rozpoczęła się mszą świętą w kościele pw. św. Apostołów Piotra i Pawła. Następnie uczestnicy przeszli przed stację kolejową, skąd podczas wojny odchodziły transporty do obozów, miejsc przymusowej pracy, a także na Syberię i do Kazachstanu.
Nowy pomnik stanął obok wagonu towarowego upamiętniającego deportacje Polaków przeprowadzone przez władze sowieckie w latach 1940–1941. Podczas uroczystości odczytano 131 ustalonych nazwisk mieszkańców wywiezionych do niemieckich obozów i na roboty przymusowe. Przypomniano również o tysiącach polskich obywateli narodowości żydowskiej wywiezionych przez stację w Czyżewie do Treblinki.
Pamięć nie może być wybiórcza. Musimy mówić prawdę zarówno o zbrodniach niemieckiego nazizmu, jak i sowieckiego stalinizmu. Za każdym nazwiskiem kryje się człowiek
– podkreślał burmistrz Czyżewa Franciszek Kuczewski.
Pomysłodawca upamiętnienia Roman Kaczyński zwrócił uwagę, że obowiązkiem kolejnych pokoleń jest zachowanie prawdy o wojennych losach mieszkańców. Prof. Adam Dobroński podkreślił natomiast znaczenie dalszych badań nad historią regionu.
W uroczystości uczestniczył II wicewojewoda podlaski Michał Gąsowski, który wraz z posłanką Alicją Łepkowską-Gołaś reprezentował Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska i złożył kwiaty w jego imieniu. Wicewojewoda odczytał także list Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza.
Odsłonięcia pomnika dokonali burmistrz Czyżewa Franciszek Kuczewski, wicewojewoda Michał Gąsowski, Roman Kaczyński oraz przedstawiciel rodzin osób wywiezionych Wiesław Kurak. Uroczystość zakończyło złożenie kwiatów i zapalenie zniczy przez młodzież.
Pomnik przy stacji kolejowej w Czyżewie jest trwałym świadectwem pamięci o mieszkańcach, którzy padli ofiarą niemieckiego nazizmu i sowieckiego stalinizmu.
