Podlaski Urząd Wojewódzki w Białymstoku

​O współpracy międzyregionalnej i przygranicznej, m.in. w zakresie transportu, ochrony ludności i gospodarki przestrzennej, a także uszczelniania granic Polski i Litwy z Białorusią, rozmawiali w Augustowie eksperci oraz przedstawiciele polskich i litewskich władz, krajowych i samorządowych. W posiedzeniu Polsko-Litewskiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Transgranicznej wziął udział wojewoda podlaski Jacek Brzozowski

Połączone drogą i koleją

– Przykładem owocnej współpracy polsko-litewskiej są Via Baltica czy Rail Baltica. Te inicjatywy mają kluczowe znaczenie dla całego regionu i samej Unii Europejskiej. Dążymy do tego, aby wspólne pogranicze było obszarem dobrze skomunikowanym, co pozytywnie wpłynie na dalszą intensyfikację kontaktów dwustronnych i rozwój gospodarczy naszych krajów – mówił Paweł Dąbrowski, pełnomocnik ministra spraw wewnętrznych i administracji ds. współpracy międzynarodowej, pełniący zarazem funkcję przewodniczącego polskiej części Komisji.

Via Baltica to międzynarodowa trasa drogowa E67, która połączy drogą szybkiego ruchu Polskę, Litwę, Łotwę i Estonię. Jej drogowe znaczenie polega przede wszystkim na wyprowadzeniu ciężkiego transportu tranzytowego z mniejszych miast, skróceniu czasu podróży i radykalnym zwiększeniu bezpieczeństwa na trasie z Europy Środkowej na Północ.

Z kolei Rail Baltica to wielki projekt kolejowy o długości blisko 900 km, którego celem jest spięcie państw bałtyckich z resztą Unii Europejskiej poprzez wprowadzenie standardowego, europejskiego rozstawu szyn (1435 mm). Inwestycja ta ma strategiczne znaczenie gospodarcze, ponieważ po planowanym na 2030 rok ukończeniu pierwszego etapu przejmie nawet 30–40% ruchu towarowego z dróg oraz pozwoli pociągom pasażerskim rozwijać prędkość do 249 km/h.

Wspólnie oba korytarze tworzą najważniejszą oś transportową północno-wschodniej Europy, integrując region gospodarczo i turystycznie z resztą kontynentu. W obecnej sytuacji geopolitycznej oba projekty zyskały także fundamentalne znaczenie dla tzw. mobilności wojskowej, umożliwiając błyskawiczne przerzucanie sił i sprzętu NATO wzdłuż całej wschodniej flanki.

Partnerzy w wielu dziedzinach

Vaidotas Jakštas, wiceminister spraw wewnętrznych Republiki Litewskiej, przypominał, że działalność Komisji sięga już trzech dekad, w trakcie których oba kraje weszły do Unii Europejskiej, a bezpieczeństwo regionu bardzo się zmieniło: – Ten format współpracy to unikalna platforma, która łączy szczebel rządowy i samorządowy. Mimo wyzwań ugruntowaliśmy tradycje dialogu i współpracy. To podejście zorientowane na przyszłość, a Polska jest dla nas nie tylko sąsiadem, ale i partnerem –  mówił.

Wojewoda Jacek Brzozowski podkreślał doskonałą współpracę z Polaków z Litwinami w zakresie ochrony wschodniej granicy UE i powstrzymywania fali nielegalnej migracji na granicy z Białorusią. Jak dodawał, kolejnym obszarem współpracy, który teraz się rozwija, jest ochrona ludności i obrona cywilna. ​

Współpraca polskich i litewskich strażaków

Komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Białymstoku st. bryg. Janusz Kondrat w czasie spotkania zreferował osiągnięcia międzynarodowej współpracy z komendantami Służb Ochrony Przeciwpożarowej i Ratownictwa w Marijampolu i Alytusie.

W ramach inicjatyw takich jak Program Współpracy Transgranicznej Litwa-Polska czy INTERREG polscy i litewscy strażacy zrealizowali wspólnie 14 projektów o łącznej wartości 15,4 mln euro. Ponad 2 tys. strażaków przeszło szkolenia, odbyły sie wspólne ćwiczenia i seminaria ratownicze, zakupiono łącznie 52 pojazdy ratownicze, a także łodzie ratownicze, pompy spożarnicze, stanowiska kierowania i inny sprzęt specjalistyczny.

W realizacji jest wspólny porjekt infrastrukturalny o wartości 7 mln euro, który przewiduje wspólne szkolenia oraz tworzenie infrasrtuktury w obszarze obrony cywilnej. To m.in. utworzenie Zapasowego Centrum Kierowania PKW PSP w Łapach czy budowa remizy strażackiej i schronu w litewskiej miejscowości Jurbarkas.