Akcja lato 2026

08.06.2026

Wraz z rozpoczęciem sezonu letniego Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi na terenie województwa podkarpackiego działania kontrolne i edukacyjne w ramach corocznej „Akcji Lato”. Ich celem jest zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańcom i turystom korzystającym z usług gastronomicznych oraz ograniczenie ryzyka występowania zatruć i zakażeń pokarmowych.

„Akcja Lato” rozpoczęła się już od maja, aby przedsiębiorcy – zwłaszcza prowadzący sezonowe punkty gastronomiczne – mogli odpowiednio wcześnie wyeliminować ewentualne uchybienia sanitarne. Działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej województwa podkarpackiego mają charakter nie tylko kontrolny, ale przede wszystkim prewencyjny i edukacyjny.

W trakcie trwania akcji szczególny nacisk położony jest na promocję zasad „5 kroków do bezpiecznej żywności”, właściwą higienę rąk oraz profilaktykę zatruć i zakażeń pokarmowych, w tym wirusowego zapalenia wątroby typu A (WZW A), nazywanego „chorobą brudnych rąk”.

Państwowa Inspekcja Sanitarna przypomina, że przestrzeganie podstawowych zasad higieny przez przedsiębiorców i konsumentów jest najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zagrożeniom zdrowotnym i zapewnienia bezpiecznego wypoczynku podczas wakacji.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej podejmują działania mające na celu ich usunięcie. Najważniejszym celem „Akcji Lato” pozostaje jednak zapobieganie zagrożeniom i budowanie świadomości zarówno wśród przedsiębiorców, jak i konsumentów.

W dniu 27 kwietnia odbyło się webinarium dla właścicieli i zarządców sezonowych obiektów hotelarskich, turystycznych i gastronomicznych oraz innych osób zainteresowanych tą tematyką. Szkolenie zorganizowane zostało tuż przed wzmożonym ruchem turystycznym spowodowanym zbliżającym się długim weekendem majowym. Program szkolenia obejmował następujące bloki tematyczne:

Bezpieczeństwo sanitarne w obiektach noclegowych całorocznych, sezonowych i rekreacyjnych, w piaskownicach, na pływalniach, kąpieliskach i miejscach okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli.
Jakie wymagania powinna spełniać woda przeznaczona do spożycia przez ludzi i ciepła woda użytkowa - co powinniśmy wiedzieć o Legionelli.
Bezpieczeństwo zdrowotne żywności w sezonie letnim – obowiązki przedsiębiorców i skuteczne zapobieganie zatruciom i zakażeniom pokarmowym w żywieniu zbiorowym otwartym.

W webinarium uczestniczyło 147 uczestników.

AKCJA LATO - od 1 czerwca 2026 r. do 30 czerwca 2026 r.

W ramach przygotowań do realizacji działań związanych z zapewnieniem bezpiecznego wypoczynku letniego dzieci i młodzieży Państwowa Inspekcja Sanitarna województwa podkarpackiego od początku czerwca 2026 r. zintensyfikowała działania profilaktyczne, edukacyjne i organizacyjne. Ich celem było kompleksowe przygotowanie organizatorów wypoczynku, pracowników Inspekcji oraz dzieci, młodzieży i ich opiekunów do bezpiecznego spędzania wakacji.

W ramach przygotowań zorganizowano webinaria dla organizatorów wypoczynku wyjazdowego oraz wypoczynku organizowanego w miejscu zamieszkania, z udziałem przedstawicieli Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Kuratorium Oświaty, Policji oraz Państwowej Straży Pożarnej. Dla pracowników pionów Higieny Dzieci i Młodzieży oraz Promocji Zdrowia przeprowadzono szkolenie przygotowujące do realizacji działań wakacyjnych, w którym jako prelegent uczestniczył przewodnik GOPR. Na poziomie powiatowym pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzili również narady i spotkania z organizatorami wypoczynku.

Równolegle rozpoczęto intensywne działania edukacyjne skierowane do dzieci i młodzieży oraz szeroko zakrojoną akcję informacyjno-promocyjną. Przygotowano i rozdysponowano materiały edukacyjne, zaktualizowano strony internetowe – dodano zakładkę „Bezpieczne wakacje”, uruchomiono serwis kąpieliskowy oraz opracowano harmonogram publikacji w mediach społecznościowych w ramach kampanii #LAS – Letnia Akademia Sanepidu. Twoje decyzje mają znaczenie.

Skala zrealizowanych działań przygotowawczych obejmowała w szczególności:

23 stoiska informacyjno-edukacyjnych zorganizowane na terenie województwa;
1 webinar dla organizatorów wypoczynku z udziałem przedstawicieli Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Kuratorium Oświaty, Policji i Państwowej Straży Pożarnej;
1 szkolenie dla pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej realizujących zadania związane z bezpiecznym wypoczynkiem;
3 szkolenia dla organizatorów i opiekunów wypoczynku z udziałem przedstawiciela Państwowej Inspekcji Sanitarnej;
56 zajęć edukacyjnych dla dzieci i młodzieży przeprowadzonych w czerwcu;
6 audycji radiowych promujących zasady bezpiecznych wakacji;
1 350 materiałów edukacyjnych (kolorowanek) przygotowanych i rozdysponowanych na terenie województwa;
materiały edukacyjne „Co warto wiedzieć o niedźwiedziu?” (4 850 szt.) oraz „Co warto wiedzieć o wilku?”(3 250 szt.) pozyskane z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska i przekazane do wszystkich powiatów województwa.

Na terenie województwa podkarpackiego w okresie od 1.06.2026 r. do 30.06.2026 r. Państwowa Inspekcja Sanitarna przeprowadziła 240 kontroli sanitarnych w ramach wzmożonego nadzoru sanitarnego, szczególnie zakładów żywienia zbiorowego, ogródków gastronomicznych (wyznaczonych miejsc do sezonowego użytkowania dla celów gastronomicznych), wytwórni lodów i ciast, automatów do produkcji lodów, obiektów zlokalizowanych w miejscowościach turystycznych i przy trasach turystycznych w zakresie warunków zapewniających bezpieczeństwo żywności i żywienia. Kontrole sanitarne przeprowadzane były w dni robocze oraz w dni ustawowo wolne od pracy.

Skontrolowano:

163 zakłady żywienia zbiorowego (80 restauracji i 83 zakłady małej gastronomii),
31 obiektów ruchomych i tymczasowych na piknikach, eventach i imprezach plenerowych (np. food trucki, stoiska regionalne),
20 wytwórni ciast i lodów,
24 automaty do lodów,
2 stołówki.

Kontrole sanitarne skupiły się między innymi na sprawdzeniu: warunków higieniczno-sanitarnych, stanu technicznego wyposażenia, zaopatrzenia w wodę, dokumentacji potwierdzającej szkolenie personelu pracującego z żywnością w sprawach higieny żywności, przydatności środków spożywczych do spożycia, pochodzenia produktów (np. mięsa z dziczyzny, grzybów, ryb), przechowywania żywności w warunkach chłodniczych, dokumentacji o stanie zdrowia osób pracujących w styczności z żywnością, informowania klientów o alergenach i substancjach powodujących reakcje nietolerancji znajdujących się w oferowanej do sprzedaży żywności, praktycznego utrzymywania instrukcji dobrej praktyki higienicznej i dobrej praktyki produkcyjnej, w tym procedur opartych na zasadach systemu HACCP.

Ponadto na terenie województwa podkarpackiego podczas przeprowadzanych kontroli w okresie od 1.06.2026 r. do 30.06.2026 r. dodatkowo pobrano 55 próbek lodów z automatu oraz lodów wytwarzanych tzw. techniką rzemieślniczą w kierunku zanieczyszczeń mikrobiologicznych, z czego 5 próbek lodów zostało zakwestionowanych.

W obiektach, w których ujawniono nieprawidłowości stwierdzano m. in. niżej wymienione uchybienia:

wprowadzanie do obrotu środków spożywczych po upływie terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości oraz produkcja żywności z ich użyciem,
brak utrzymanych procedur opartych na zasadach systemu HACCP i GHP,
brak segregacji asortymentowej w urządzeniach chłodniczych oraz zamrażalniczych, urządzenia te utrzymane brudno,
brak pełnego wyposażenia przy umywalkach do mycia rąk – brak środków myjących, dezynfekcyjnych, środków do higienicznego osuszania rąk,
brak czystości i porządku w pomieszczeniach zakładu, podłogi i regały zaśmiecone,
brak aktualnych orzeczeń lekarskich dla celów sanitarno-epidemiologicznych osób pracujących w styczności z żywnością,
opakowania jednorazowego użytku przeznaczone do kontaktu z żywnością przechowywane w przypadkowych miejscach, narażone na zanieczyszczenie,
brak właściwego zabezpieczenia pomieszczeń zakładu przed dostępem owadów, gryzoni i szkodników,
niehigieniczne warunki produkcji i sprzedaży żywności,
brak zabezpieczenia gotowych posiłków przed zanieczyszczeniami,
zły stan techniczny ścian, sufitów, szafek i posadzki, zniszczone blaty robocze,
środki spożywcze przetrzymywane bezpośrednio na posadzce bez podestów izolujących,
środki spożywcze przechowywane niezgodnie z deklaracją producenta,
brak podejmowania działań korygujących po stwierdzeniu niezgodności,
zły stan techniczny i niewłaściwe przechowywanie drobnego sprzętu produkcyjnego, akcesoriów kuchennych oraz sprzętu porządkowego, zły stan techniczny i higieniczny maszyn i urządzeń,
niewłaściwe przechowywanie odzieży ochronnej pracowników, używanie zabrudzonej odzieży ochronnej oraz brak odpowiedniej liczby kompletów odzieży ochronnej lub jej całkowity brak,
szafki przeznaczone do przechowywania odzieży ochronnej nieuporządkowane, brak rozdziału przy przechowywaniu odzieży ochronnej i osobistej pracowników w szafkach odzieżowych,
brak przykryw na kosze na odpady,
pojemniki na makulaturę i odpady komunalne ustawione przed zakładem przepełnione, zbyt mała częstotliwość usuwania odpadów,
- sprzęt porządkowy przechowywany w miejscach przypadkowych, podłoga w zakładzie brudna z resztkami pokarmowymi,
- stwierdzono brak oznakowania na części środków spożywczych oraz występowanie nieczytelnych etykiet,
- brak informacji dla konsumentów o składnikach lub substancjach powodujących alergie lub reakcje nietolerancji, wykorzystanych przy produkcji lub przygotowaniu żywności i nadal obecnych w produkcie gotowym, zgodnie z obowiązującymi wymaganiami dotyczącymi znakowania żywności.

W zakładach, w których stwierdzono zły stan sanitarno-porządkowy lub inne nieprawidłowości 29 osób winnych stwierdzonych zaniedbań ukarano grzywnami w drodze mandatów karnych na łączną kwotę 8 150 zł. Wydano 38 decyzji administracyjnych w tym 1 decyzję o unieruchomieniu obiektu żywnościowo-żywieniowego oraz 1 decyzję o przerwaniu działalności części zakładu.

Lody, ze względu na swój skład stanowią doskonałą pożywkę dla rozwoju drobnoustrojów chorobotwórczych. Badanie lodów na poszczególnych etapach wytwarzania wskazuje na różne źródła ich zanieczyszczenia. Największy wpływ na stopień mikrobiologicznego zanieczyszczenia lodów mają:

zastosowane surowce (zwłaszcza pochodzenia zwierzęcego, czyli mleko, proszek mleczny, jaja oraz roślinnego, tj. użyte owoce),
proces technologiczny ze szczególnym uwzględnieniem procesu homogenizacji mieszanki lodowej, jej pasteryzacji oraz dojrzewania, wprowadzanie dodatków smakowych, zamrażanie oraz napowietrzanie mieszkanki lodowej, jak również woda używana w procesie produkcji lodów,
higiena produkcji, maszyn i urządzeń używanych do produkcji, jak również higiena zatrudnionego personelu.

Aby konsument kupujący lody czuł się bezpiecznie, Państwowa Inspekcja Sanitarna woj. podkarpackiego kontroluje zakłady produkcyjne, cukiernie, automaty do lodów, łącznie z poborem próbek do badań laboratoryjnych celem weryfikacji z wymogami prawa żywnościowego.

Na terenie województwa podkarpackiego podczas przeprowadzanych kontroli sanitarnych w ramach AKCJI LATO w okresie od 1.06.2026 r. do 30.06.2026 r. dodatkowo pobrano do badań laboratoryjnych 55 próbek lodów z automatu oraz lodów wytwarzanych tzw. techniką rzemieślniczą w kierunku zanieczyszczeń mikrobiologicznych, z czego 5 próbek zostało zakwestionowanych.

Wprowadzenie i przestrzeganie przepisów oraz systemu HACCP w zakładach produkcyjnych minimalizuje ryzyko związane z zanieczyszczeniami mikrobiologicznymi i chemicznymi. Regularne kontrole Państwowej Inspekcji Sanitarnej dodatkowo gwarantują, że standardy higieny są utrzymywane, co przyczynia się do zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentów.