Dyrektor szkoły odpowiada za bezpieczeństwo uczniów i pracowników. Obowiązujące przepisy nie zawsze dają mu jednak wystarczające możliwości reagowania na zagrożenia, np. gdy pojawia się podejrzenie, że na teren szkoły wniesiono niebezpieczny przedmiot.

Ministerstwo Edukacji Narodowej proponuje zmiany, które mają umożliwić skuteczniejsze działanie w takich sytuacjach. Projekt ustawy przewiduje również wzmocnienie ochrony prawnej nauczycieli, którzy doświadczają agresji lub przemocy w związku z wykonywaną pracą.

Kontrola plecaka w uzasadnionych przypadkach, a nie codzienne przeszukiwanie uczniów

Jednym z proponowanych rozwiązań jest umożliwienie dyrektorowi szkoły lub upoważnionemu przez niego pracownikowi sprawdzenia zawartości plecaka, torby lub odzieży wierzchniej ucznia. Uprawnienie ma dotyczyć także osób z zewnątrz wchodzących na teren szkoły lub placówki albo na jej terenie przebywających.

Nie chodzi o rutynowe, codzienne kontrole plecaków ani o przeszukiwanie osobiste uczniów. Chodzi o możliwość zareagowania w przypadkach zagrożenia. 

Projekt ustawy nie przewiduje kontroli osobistej. Oznacza to, że dyrektor ani pracownik szkoły nie otrzymają uprawnień do sprawdzania ciała ucznia czy odzieży innej niż wierzchnia.

Kontrola zawartości bagażu i odzieży wierzchniej będzie musiała odbywać się z poszanowaniem godności i innych dóbr osobistych osoby kontrolowanej.

Projekt ustawy określa również sposób postępowania w przypadku znalezienia niebezpiecznych przedmiotów. Dyrektor lub upoważniony pracownik będzie zobowiązany do ich odebrania i zabezpieczenia, a następnie powiadomienia Policji i przekazania jej tych przedmiotów. W przypadku niepełnoletniego ucznia powiadomieni zostaną także rodzice i sąd rodzinny.

Jeżeli osoba odmówi poddania się kontroli, projekt ustawy przewiduje zawiadomienie Policji.

Proponowane przepisy umożliwią również korzystanie z urządzeń wykrywających obecność metalu. Nie oznacza to obowiązku instalowania bramek wykrywających metal we wszystkich szkołach.

Większa ochrona prawna i konkretna pomoc dla nauczycieli

Ministerstwo Edukacji Narodowej chce, aby nauczyciel, który padł ofiarą przemocy lub gróźb w związku ze swoją pracą, miał nie tylko ochronę wynikającą z przepisów, ale także dostęp do konkretnej pomocy.

Projekt ustawy przewiduje cztery zmiany w art. 63 Karty Nauczyciela.

Po pierwsze - szersza ochrona prawna nauczycieli. Dziś nauczyciel korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych podczas wykonywania obowiązków służbowych lub w związku z nimi. Projekt ustawy zakłada, że ochrona ta będzie przysługiwała również wtedy, gdy ktoś zaatakuje nauczyciela z powodu wykonywanego zawodu, nawet poza szkołą.

Po drugie - obowiązek zgłoszenia przestępstwa. Już dziś dyrektor i organ prowadzący mają obowiązek występować w obronie nauczyciela. Projekt ustawy ma jednoznacznie wskazać, że gdy dowiedzą się o określonych przestępstwach popełnionych wobec nauczyciela, takich jak naruszenie nietykalności cielesnej, stosowanie przemocy lub gróźb czy znieważenie, będą zobowiązani zawiadomić Policję lub prokuraturę.

Po trzecie - bezpłatna pomoc prawna. Nauczyciel, który padnie ofiarą przestępstwa podczas wykonywania obowiązków służbowych, w związku z nimi lub z powodu wykonywanego zawodu, będzie mógł wystąpić o bezpłatną pomoc prawną w postępowaniu karnym.

Po czwarte - bezpłatna pomoc psychologiczna. Jeżeli podczas wykonywania obowiązków służbowych lub w związku z nimi dojdzie do zdarzenia bezpośrednio zagrażającego życiu lub zdrowiu nauczyciela, będzie on mógł wystąpić o bezpłatne wsparcie psychologiczne.

Zgodnie z projektem ustawy za zapewnienie pomocy prawnej i psychologicznej będzie odpowiadał organ prowadzący szkołę.

Jasne zasady wstępu do szkół i przedszkoli

Projekt ustawy przewiduje również uporządkowanie zasad wstępu na teren szkół i placówek oświatowych.

Zasady wejścia i przebywania na terenie szkoły mają być obowiązkowo określane w jej statucie. Dotyczyć to będzie zarówno uczniów, jak i osób, które nie są uczniami ani pracownikami danej szkoły.

Podobne rozwiązania przewidziano dla przedszkoli. Ich statuty mają określać nie tylko zasady przyprowadzania i odbierania dzieci, ale również zasady przebywania na terenie przedszkola innych osób.

Zmiany mają pomóc dyrektorom w organizacji bezpiecznego funkcjonowania placówek i ograniczaniu nieuprawnionego dostępu do ich budynków.

Skuteczniejsza ochrona dzieci w szkołach i placówkach niesamorządowych

Projekt ustawy zakłada także wzmocnienie ochrony dzieci i młodzieży w szkołach oraz placówkach prowadzonych przez podmioty inne niż jednostki samorządu terytorialnego.

Jedną z proponowanych zmian jest wcześniejsza weryfikacja niekaralności osób zamierzających prowadzić szkołę lub placówkę, a także jej przyszłego dyrektora i pracowników pedagogicznych. Sprawdzenie ma następować już na etapie ubiegania się o zezwolenie na prowadzenie placówki lub wpis do ewidencji.

Projekt ustawy przewiduje również rozwiązania umożliwiające sprawniejsze prowadzenie kontroli w szkołach i placówkach niepublicznych oraz skuteczniejsze reagowanie na nieprawidłowości.

Projekt ustawy skierowany do konsultacji publicznych

Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw został skierowany do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych.

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw