Komentarz do doniesienia medialnego „Przychodzi dziecko do psychologa, a tam technik rolnik. To jest upadek systemu” opublikowanego w serwisie Onet, z dnia 13 września 2023 r.
14.09.2023
Nieprawdą jest, że pomoc psychologiczna w szkołach jest udzielana przez osoby z wykształceniem na poziomie technika rolnika. Informacja przedstawiona w artykule Onetu wprowadza w błąd odbiorcę. Jest szkodliwa z punktu dobra uczniów, rodziców i nauczycieli.
Dzięki wprowadzonym przez resort edukacji przepisom prawa określającym standardy zatrudnienia w polskich przedszkolach i szkołach nauczycieli specjalistów, liczba etatów tych nauczycieli, tylko w okresie jednego roku szkolnego, wzrosła dwukrotnie – z ok. 22 tys. w roku szkolnym 2021/2022 do 43 tys. w roku szkolnym 2022/2023. Do września 2024 roku nastąpi wzrost liczby zatrudnionych specjalistów do 51 tys.
To jest przełomowy wzrost liczby specjalistów, który przekłada się na realne zwiększenie dostępności do pomocy dla dzieci, uczniów, ich rodziców i nauczycieli.
Najważniejsze dane dotyczące standaryzacji zatrudnienia nauczycieli specjalistów:
- W roku szkolnym 2022/2023 liczba psychologów wzrosła (w porównaniu z rokiem szkolnym 2021/2022) o 4,2 tys. etatów – z 4,9 tys. na 9,1 tys. Jest to wzrost o 85 proc.
- Obecnie mamy 12,2 tys. pedagogów, w poprzednim roku szkolnym było 10,6 tys.
- Mamy 9,5 tys. logopedów. Rok wcześniej było 4,9 tys. etatów.
- W szkołach i placówkach oświatowych mamy już 10,2 tys. pedagogów specjalnych i 1,6 tys. terapeutów pedagogicznych.
- W 15,2 proc. gmin (376 na 2477) nie ma nauczyciela psychologa. W roku szkolnym 2021/2022 nauczyciela psychologa nie było w 1 222 gminach, a więc w 49,3 proc.
- 74 proc. szkół i przedszkoli ma więcej nauczycieli specjalistów w porównaniu do roku szkolnego 2021/2022.
Na ten cel przeznaczono dodatkowe środki z budżetu państwa – na przestrzeni 10 lat (2022-2032) to 25,6 mld zł. Te środki otrzymują organy prowadzące, nie tylko szkoły, ale też przedszkola.
Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa w jednostkach systemu oświaty zostały szczegółowo określone w przepisach prawa. Zajmowanie tego stanowiska wymaga posiadania tytułu magistra psychologii i przygotowania pedagogicznego. Za zatrudnienie nauczycieli odpowiada dyrektor szkoły, który ocenia czy dokumenty potwierdzają posiadanie przez daną osobę wymaganych kwalifikacji.
Przepisy oświatowe przewidują, w wyjątkowych, uzasadnionych przypadkach, możliwość zatrudnienia na stanowisku nauczycielskim, osoby, która nie posiada pełnych kwalifikacji, w szczególności nie posiada przygotowania pedagogicznego. Każda taka sytuacja jest rozstrzygana indywidualnie i wymaga odrębnej zgody kuratora oświaty. Odpowiedzialność za dopuszczenie osoby nieposiadającej pełnych kwalifikacji, określonych w przepisach, spoczywa na dyrektorze szkoły, który odpowiada za realizację potrzeb uczniów i ich bezpieczeństwo, a także sprawuje nadzór pedagogiczny nad realizacją zadań przez nauczycieli, w tym nauczycieli psychologów. Nauczyciel o specjalizacji technik rolny jest pedagogiem i może posiadać inne specjalizacje, w tym np. w obszarze specjalizacji psychologiczno-pedagogicznych. Nie zmienia to faktu, że jest pedagogiem, a wymierzony atak przeciwko pedagogom w szkołach i rzekomemu braku kompetencji w zakresie udzielania uczniom wsparcia psychologiczno-pedagogicznego jest działaniem skandalicznym - obniżającym etos zawodu nauczyciela w ogóle. W polskich placówkach pracują nauczyciele o wielu specjalizacjach, a takie paszkwile dziennikarskie obrażają nauczycieli wykonujących pracę i swoje obowiązki na wielu obszarach.
Pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole udzielają nie tylko nauczyciele psycholodzy, ale też inni specjaliści, np. pedagodzy, pedagodzy specjalni, terapeuci pedagogiczni czy logopedzi. Ci specjaliści są przygotowani do tego, aby zapewniać bezpośrednią pomoc dzieciom, a także wspierać ich rodziców. Pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielają także, w zakresie swoich kompetencji, nauczyciele wychowania przedszkolnego, nauczyciele przedmiotu czy wychowawcy grup wychowawczych. W sytuacji, gdy w szkole nie udało się zatrudnić, z przyczyn obiektywnych, psychologa – dyrektor szkoły może wzmocnić kadrę udzielającą pomocy przez zatrudnienie specjalistów na innych stanowiskach, zgodnie z posiadanymi przez nich kwalifikacjami.
Wynagrodzenia specjalistów psychologów, pedagogów, pedagogów specjalnych, terapeutów pedagogicznych, logopedów i innych specjalistów są określane na tych samych zasadach co wynagrodzenia nauczycieli. Specjalistom zatrudnianym w szkołach przysługują również wszystkie pozostałe przywileje nauczycielskie wynikające z zapisów tzw. Karty Nauczyciela m. in. dodatki, nagrody, świadczenia urlopowe m. in. na poratowanie zdrowia, świadczenia kompensacyjne, świadczenia na start, czy wcześniejsza emerytura nauczycielska.
Wynagrodzenie średnie nauczyciela początkującego wynosi obecnie 4 777,86 zł, nauczyciela mianowanego 5733,43 zł, nauczyciela dyplomowanego 7326,06 zł miesięcznie.
Ponad 65% nauczycieli w Polsce zarabia obecnie powyżej średniej stawki wynagrodzenia nauczyciela.
Wypracowane i wdrażane rozwiązania są doceniane przez wybitnych specjalistów z całej Polski.