Prognoza na krajowym rynku pracy

W 2026 roku prognoza krajowa zawiera alfabetyczny wykaz 34 zawodów, dla których, ze względu na znaczenie dla rozwoju państwa, jest prognozowane szczególne zapotrzebowanie na rynku pracy. Ma ona na celu wspomaganie szkolnictwa branżowego poprzez stymulowanie oferty szkół prowadzących kształcenie zawodowe.

Zawody o szczególnym znaczeniu dla rozwoju państwa to:

Automatyk, betoniarz-zbrojarz, cieśla, dekarz, elektromechanik, elektryk, kierowca mechanik, mechanik-monter maszyn i urządzeń, mechatronik, monter izolacji przemysłowych,  monter konstrukcji budowlanych, monter nawierzchni kolejowej, monter stolarki budowlanej, operator maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych, operator maszyn i urządzeń w gospodarce odpadami, opiekun w domu pomocy społecznej, operator obrabiarek skrawających, technik automatyk, technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, technik budowy dróg, technik dekarstwa, technik elektroenergetyk transportu szynowego, technik elektromobilności, technik elektryk, technik energetyk, technik gospodarki nieruchomościami, technik gospodarki odpadami, technik izolacji przemysłowych, technik mechanik, technik mechatronik, technik montażu i automatyki stolarki budowlanej, technik robotyk, technik spawalnictwa, technik transportu kolejowego.

W 2026 r. na liście krajowej pojawił się po raz pierwszy nowy zawód technik gospodarki nieruchomościami.

Jak podaje Główny Urząd Statystyczny w Polsce obserwuje się stały wzrost liczby mieszkań i nowych nieruchomości. Oznacza to, że w ciągu najbliższych lat znacząco wzrośnie zapotrzebowanie na specjalistów do efektywnego zarządzania nieruchomościami, od strony technicznej i ekonomicznej. Technik gospodarki nieruchomościami wypełnia lukę w zarządzaniu nieruchomościami na różnych poziomach – od obsługi administracyjnej i finansowej nieruchomości (wspólnoty mieszkaniowe, spółdzielnie) przez doradztwo, sprzedaż i najem, po wsparcie jednostek samorządowych, stanowiąc kluczową niższą kadrę zarządzającą w sektorze deweloperskim, komercyjnym i publicznym, zapewniając profesjonalną obsługę rynku nieruchomości.

W części wojewódzkiej prognoza określa  alfabetyczny wykaz zawodów o szczególnie istotnym, istotnym lub umiarkowanym zapotrzebowaniu na wojewódzkim rynku pracy.

W 2026 r. po raz drugi w części wojewódzkiej pojawił się wykaz zawodów szkolnictwa branżowego, dla których jest prognozowane szczególnie istotne zapotrzebowanie na pracowników na poszczególnych wojewódzkich rynkach pracy, który obejmuje wszystkie zawody z części krajowej oraz dwa zawody, będące specjalizacjami regionalnymi w danym województwie.

ełny wykaz prognozowanego zapotrzebowania na zawody w skali kraju i z podziałem na województwa zawiera załącznik do obwieszczenia dostępny w Dzienniku Urzędowym RP „Monitor Polski”.

Dodatkowe informacje – czym jest prognoza?

Każdego roku ministerstwo publikuje, w formie obwieszczenia, prognozę zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy.

Pierwszy z takich dokumentów został opublikowany w 2019 roku. Prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego ma na celu wspomaganie celowego i adekwatnego kształcenia zawodowego, a tym samym przyczynianie się do przeciwdziałania bezrobociu wśród absolwentów szkół prowadzących kształcenie zawodowe w Polsce.

Prognoza stanowi syntetyczne ujęcie różnych źródeł opisujących tendencje na rynku pracy w kontekście strategii rozwoju państwa i regionów. Celem prognozy jest dostarczenie przesłanek do kształtowania oferty szkolnictwa branżowego adekwatnie do potrzeb krajowego i wojewódzkiego rynku pracy.

Prognoza uwzględnia dane Instytutu Badań Edukacyjnych opracowane, w szczególności na podstawie statystyki publicznej (Główny Urząd Statystyczny), danych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Systemu Informacji Oświatowej. Ważną rolę odgrywają również opinie rad sektorowych do spraw kompetencji i Rady Programowej do spraw kompetencji, a także ministrów właściwych dla zawodów szkolnictwa branżowego.

Procedury przetwarzania danych opracowane przez Instytut Badań Edukacyjnych (jednostka nadzorowana przez MEN) pozwalają na wykorzystanie w sposób kompleksowy ogółu czynników wpływających na kształtowanie się podaży i popytu na pracę w perspektywie długofalowej. Celem było stworzenie prognozy zapotrzebowania na zawody na okres 5 lat, przy uwzględnieniu różnych dostępnych źródeł danych ekonomicznych, demograficznych i edukacyjnych na poziomie ogólnokrajowym i regionalnym, w przekroju branżowym.

Wpływ prognozy na szkoły

W ramach znowelizowanych przepisów prawa oświatowego, samorządy na 2027 rok otrzymają zwiększoną  kwotę potrzeb oświatowych dla szkół kształcących w zawodach, na które prognozowane jest szczególne zapotrzebowanie na krajowym rynku pracy oraz szczególnie istotne zapotrzebowanie na poszczególnych wojewódzkich rynkach pracy, wskazane w prognozie z roku 2026.

Dzięki opublikowanej prognozie, szkoły i organy prowadzące mogą zaplanować zawody, które będą uruchamiane w nowym roku szkolnym 2026/2027. Co istotne, decyzje podejmowane w tym zakresie, uwzględnią zróżnicowany sposób finansowania tych zawodów:

• większe finansowanie dla szkół kształcących w zawodach z „listy krajowej” oraz w zawodach o szczególnie istotnym zapotrzebowaniu z „listy wojewódzkiej” (zwiększenie potrzeb oświatowych na ucznia o ok. 2 000 zł);

• większe dofinansowanie pracodawcom kosztów kształcenia młodocianych pracowników w zawodach z „listy krajowej” oraz w zawodach o szczególnie istotnym zapotrzebowaniu z „listy wojewódzkiej” (wzrost o 2 570 zł).

Prognoza zapotrzebowania na zawody z „listy krajowej” oraz na zawody o szczególnie istotnym zapotrzebowaniu z „listy wojewódzkiej” jest uwzględniana przy podziale potrzeb oświatowych, co roku dotyczy uczniów rozpoczynających naukę w danym zawodzie i ma zastosowanie przez cały cykl ich kształcenia. Takie rozwiązanie zapewnia stabilność finansową samorządów w kształceniu zawodowym. Mają dzięki temu pewność, że decyzja o uruchomieniu kształcenia w zawodzie z listy zawodów o szczególnym znaczeniu dla rozwoju państwa przełoży się na wyższe finansowanie w ramach subwencji przez wszystkie lata nauki.

Departament Kształcenia Zawodowego
Ministerstwo Edukacji Narodowej