Polscy uczniowie zdobywają wiedzę teoretyczną o państwie i społeczeństwie, potrzebują jednak więcej przestrzeni do praktycznego działania, dialogu i rozwijania sprawczości. By to zmienić, Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji (FRSE) uruchomiła ogólnopolski projekt "Edukacja Obywatelska dla Zmiany”. Jego celem jest rozwijanie umiejętności stosowania przez nauczycieli nowoczesnych metod i technik pracy, które pozwolą rozwijać u dzieci i młodzieży praktyczne kompetencje obywatelskie.

Współczesny świat wymaga od młodych ludzi nie tylko wiedzy o państwie, społeczeństwie i mechanizmach demokracji, ale przede wszystkim umiejętności krytycznego myślenia, prowadzenia konstruktywnego dialogu i sporu oraz brania odpowiedzialności za swoją lokalną społeczność. By wspierać nauczycieli w rozwijaniu tych kompetencji u uczniów, FRSE realizuje ogólnopolski projekt „Edukacja Obywatelska dla Zmiany” prowadzony w ramach Programu Rozwój Lokalny, dla którego rolę Operatora pełni Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Projekt jest finansowany ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2021-2028. Działania są realizowane we współpracy z norweskim partnerem - The European Wergeland Centre (EWC).

Od teorii do praktycznego działania

Inicjatywa realizowana jest z wykorzystaniem innowacyjnego modelu kaskadowego, który pozwoli na systemowe i długofalowe wspieranie zmian w polskich placówkach oświatowych oraz innych podmiotach edukacyjnych. W pierwszej kolejności w ramach projektu wyłonionych zostanie 20 ekspertów krajowych, którzy przeszkolą 160 regionalnych liderów zmian – po 10 w każdym województwie. W ostatnim etapie liderzy dotrą bezpośrednio do około 200 szkół i przedszkoli w całej Polsce. Ta zaplanowana na lata 2026–2031, wielowymiarowa inicjatywa systemowa ma na celu przygotowanie tysięcy polskich nauczycieli oraz ok. 200 szkół i przedszkoli do nowoczesnego kształtowania postaw obywatelskich wśród młodzieży.

Jak zaznacza Ministra Edukacji Barbara Nowacka, nowy przedmiot szkolny – edukacja obywatelska – ma kluczowe znaczenie dla budowania u uczniów poczucia sprawczości i odpowiedzialności za wspólnotę. Członkini Zarządu FRSE Alina Prochasek natomiast podkreśla, że realizowany projekt będzie wspierał cele przedmiotu i stanowi odpowiedź na współczesne wyzwania społeczne i potrzebę odbudowy zaufania oraz dialogu.

Projekt ma wspierać tworzenie środowiska szkolnego, w którym kultura dialogu, inkluzywność oraz partycypacja uczniowska będą obecne w codziennej praktyce szkoły.

Wsparcie w kluczowym momencie dla edukacji

Projekt zbiega się w czasie z istotnymi zmianami w polskim systemie oświaty, w tym z wdrażaniem nowego przedmiotu – edukacji obywatelskiej. Inicjatywa FRSE stanowi realną odpowiedź na potrzeby środowiska nauczycielskiego, wspierając nauczycieli we wdrażaniu edukacji obywatelskiej oraz przygotowaniu uczniów do aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym.

W projekcie „Edukacja Obywatelska dla Zmiany” zostaną wypracowane materiały edukacyjne wspierające realizację edukacji obywatelskiej w szkołach i przedszkolach. Placówki edukacyjne zostaną objęte wsparciem merytorycznym, które zapewnią liderzy zmian działający w regionach.

Dla szkół, placówek edukacyjnych i stowarzyszeń biorących udział w projekcie to szansa na rozwój kompetencji kadry pedagogicznej oraz stworzenie lepszych warunków do rozwijania zaangażowania społecznego dzieci i młodzieży.

Więcej informacji o projekcie można znaleźć na oficjalnej stronie internetowej: www.frse.org.pl/edukacja-obywatelska.

Do 3 września 2026 r. trwa postępowanie dotyczące wyboru ekspertów merytorycznych do projektu. Eksperci będą odpowiedzialni za stworzenie szczegółowych ram metodologicznych do szkoleń oraz rozwijanie materiałów edukacyjnych. Szczegółowe informacje dotyczące postępowania i warunków udziału dostępne są na stronie: https://frse.ezamawiajacy.pl/pn/frse/demand/notice/public/227121/details

O realizatorze

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji (FRSE) od ponad 30 lat zarządza europejskimi programami, projektami oraz inicjatywami komercyjnymi i edukacyjnymi w Polsce (m.in. Erasmus+ czy Europejski Korpus Solidarności). FRSE wspiera reformy systemu edukacji, koordynuje działania na rzecz rozwoju kompetencji cyfrowych, językowych i obywatelskich oraz promuje ideę uczenia się przez całe życie.

Partnerstwo międzynarodowe

Kluczowym elementem projektu jest współpraca z The European Wergeland Centre (EWC). Jest to uznane europejskie centrum zasobów założone w 2008 roku przez Radę Europy oraz Norwegię. EWC wnosi do projektu bogate, międzynarodowe doświadczenie w budowaniu kultury demokratycznej w instytucjach edukacyjnych, łącząc teorię z praktyką i badaniami naukowymi.