Ruszają ogólnopolskie badania profilaktyczne dzieci i młodzieży
05.05.2026
Ministerstwo Zdrowia zainaugurowało największe w Polsce badania dotyczące zdrowia dzieci pn. Wieloośrodkowe Ogólnopolskie Badania Stanu Zdrowia Ludności skierowane do dzieci i młodzieży (WOBASZ). Celem projektu jest kompleksowa ocena stanu zdrowia dzieci i młodzieży w Polsce. Weźmie w nim udział 3,5 tys. uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych ze 107 gmin z terenu całej Polski. Ministerstwo Edukacji Narodowej podpisało porozumienie o współpracy przy realizacji badań.
Głównym założeniem tej inicjatywy jest wczesne rozpoznawanie ryzyka chorób układu krążenia i budowanie skutecznej profilaktyki od najmłodszych lat. Dotychczas brakowało kompleksowych analiz pozwalających ocenić skalę występowania ryzyka chorób układu krążenia wśród dzieci i młodzieży. Na podstawie zebranych danych opracowana zostanie strategia profilaktyczna i plan działań z zakresu wczesnej interwencji zdrowotnej.
Od września 2026 r. badania będzie prowadzić ponad 300 zespołów badawczych, a udział w nich wezmą uczniowie w wieku 7-18 lat. Będą one realizowane w bezpiecznej i zorganizowanej formule, wyłącznie za zgodą rodziców lub opiekunów. W zakres badań wejdą: ankieta dotycząca stylu życia i stanu zdrowia, pomiary masy ciała, wzrostu, obwodów i ciśnienia tętniczego, a także badania laboratoryjne krwi i moczu.
Istotną rolę w projekcie odgrywa szkoła. Porozumienie o współpracy w tym zakresie podpisały dziś wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka oraz wiceminister edukacji Paulina Piechna‑Więckiewicz.
Budowanie zdrowych nawyków wymaga spójnych działań interdyscyplinarnych. Badania „WOBASZ DZIECI” powinno być impulsem do jeszcze ściślejszej współpracy międzyresortowej, aby przeciwdziałać chorobom cywilizacyjnym i przynieść trwałe efekty w poprawie zdrowia dzieci i młodzieży. Taka współpraca powinna być poza wszelkimi podziałami - to wspólne dobro. System edukacji ma wpływ na postawy młodych ludzi wkraczających w dorosły świat, może lepiej wspierać i skuteczniej przygotowywać dzieci, uczennice i uczniów do właściwych wyborów zdrowotnych
- tłumaczyła wiceminister Paulina Piechna‑Więckiewicz.
Gotowość do współpracy zadeklarowała również mazowiecka kurator oświaty: - To inicjatywa, która wzmacnia rolę szkoły w zdrowiu publicznym i integruje środowiska wokół wspólnego celu – zdrowia młodego pokolenia. Dyrektorzy i nauczyciele są gotowi do współpracy
– mówiła mazowiecka wicekurator oświaty Elżbieta Milewska.
Działania, o których mówimy dziś wspólnie, jednym głosem mają pokazać, jak ważne jest zdrowie naszych dzieci. Ogólnopolskie badanie pozwoli po raz pierwszy w historii przyjrzeć się ryzykom związanym z chorobami układu krążenia już u dzieci i młodzieży. A wszystkie analizy wskazują na to, że choroby kardiologiczne zaczynają się już w wieku szkolnym. To niezwykle ważne, bo dzięki tej wiedzy będziemy mogli odpowiednio reagować i ratować zdrowie naszych dzieci i młodych dorosłych. Nie zrobimy tego jednak bez wsparcia rodziców. Ich zgoda jest tu kluczowa
- podkreśła Katarzyna Kęcka wiceminister zdrowia.
Musimy skupić się na dzieciach i poznać częstość występowania modyfikowalnych czynników ryzyka odpowiedzialnych za rozwój chorób w populacji dziecięcej. Celem „WOBASZ DZIECI” jest poznanie ich skali i ryzyka oraz zaplanowanie sposobów ich eliminacji. To ważny element działań profilaktycznych, które w przyszłości przełożą się na zmniejszenie liczby chorób układu krążenia
- mówił prof. Piotr Dobrowolski, pełnomocnik ministra zdrowia ds. Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia.
Projekt wspierany jest również przez ministerstwo sportu i turystyki. Wiceminister Piotr Borys podkreśla znaczenie aktywności fizycznej w profilaktyce: - Regularny ruch to najprostsza i najskuteczniejsza forma profilaktyki chorób układu krążenia. „WOBASZ DZIECI” łączy naukę, edukację i sport.
Sportową ambasadorką projektu została wicemistrzyni olimpijska i trzykrotna medalistka mistrzostw świata w kajakarstwie górskim - Klaudia Zwolińska, która od lat działa na rzecz aktywności fizycznej młodzieży.
Jak połączymy sport, edukację i zdrowie, to na pewno w kontekście profilaktyki osiągniemy istotne efekty. Wszystkie te dzieci, które borykają się dziś z problemami mają swoje marzenia, mają swoją przyszłość. Obowiązkiem każdego rodzica jest pomóc im spełniać te marzenia. Kiedy więc przyjedzie moment podjęcia decyzji, czy brać udział w badaniu „WOBASZ DZIECI”, w profilaktyce, to odpowiedź jest banalnie prosta
– podkreśła wicemistrzyni olimpijska.
Pozytywna decyzja rodziców o udziale w badaniu ich dzieci to pierwszy krok do zapobiegania problemów zdrowotnych w dorosłości.
Znaczenie systemowe i długofalowe
Wyniki „WOBASZ DZIECI”posłużą m.in. do:
- rozwoju profilaktyki chorób układu krążenia
- edukacji zdrowotnej i wspierania zdrowych nawyków
- planowania programów zdrowia publicznego
- współpracy międzyresortowej i kolejnych projektów.
Projekt pod hasłem „Wczesna wiedza, dłuższe życie” jest częścią Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022–2032, finansowanego przez Ministra Zdrowia.
„WOBASZ DZIECI” to rozwinięcie dotychczasowych edycji badań „WOBASZ” (2003-2005 oraz 2013-2014), które objęły ponad 20 tys. dorosłych Polaków i wykazały wysoką częstotliwość występowania czynników ryzyka chorób układu krążenia. W latach 2025-2026 realizowana była trzecia edycja „WOBASZ” w populacji dorosłych (ok. 9 000 respondentów) prowadzona w tych samych gminach i miejscowościach co wcześniejsze edycje, w celu porównania czynników ryzyka między pokoleniami oraz dokładniejszą ocenę ich uwarunkowań środowiskowych i społecznych.
Projekt realizowany jest przez Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Instytut Kardiologii - Państwowy Instytut Badawczy, we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej oraz Ministerstwem Sportu i Turystyki.