IPCEI INT
IPCEI Innowacyjne Technologie Jądrowe (Innovative Nuclear Technologies – INT)
1. Zakres tematyczny
IPCEI INT to inicjatywa mająca na celu rozwój innowacyjnych technologii oraz ich pierwszych wdrożeń przemysłowych w obszarze energetyki jądrowej i produkcji radioizotopów w Europie. Projekt obejmuje działania badawczo-rozwojowe i innowacyjne (B+R+I) oraz pierwsze wdrożenia przemysłowe (FID), koncentrując się zarówno na opracowywaniu nowych projektów technologicznych i ulepszeń istniejących rozwiązań, jak i na całym łańcuchu wartości wspierającym ich wdrożenie operacyjne oraz wejście na rynek. Zakres obejmuje energetykę jądrową oraz produkcję radioizotopów. Struktura projektu opiera się na trzech strumieniach działań (workstreamach – WS), które odpowiadają na wyzwania w całym łańcuchu wartości, wspierają współpracę transgraniczną i generują efekty w skali UE:
1) Reaktory jądrowe (WS1):
- Innowacyjne reaktory: Rozwój, projektowanie i pierwsze wdrożenia innowacyjnych reaktorów m.in. do produkcji energii niskoemisyjnej, kogeneracji, produkcji ciepła, radioizotopów, zastosowań napędowych oraz pracy poza siecią.
- Technologie rozszczepienia i syntezy: Obejmuje zaawansowane reaktory (np. LWR, HTR, LMFR, SMR, mikroreaktory) oraz rozwój zintegrowanych projektów reaktorów fuzyjnych.
- Zastosowania medyczne i specjalistyczne: Rozwój technologii produkcji radioizotopów
z wykorzystaniem reaktorów i akceleratorów oraz systemów zasilania radioizotopowego. - Demonstracja technologii: Wsparcie wdrożeń typu first-of-a-kind w celu potwierdzenia wykonalności nowych rozwiązań technologicznych.
2) Paliwo jądrowe i radioizotopy (WS2):
- Innowacyjne paliwa: Rozwój i kwalifikacja nowych typów paliw (np. TRISO, paliwa solne, MOX, HALEU) oraz materiałów dla technologii fuzyjnych (deuter, tryt, lit).
- Cykl paliwowy: Innowacje w produkcji, przetwarzaniu i zarządzaniu paliwem jądrowym oraz materiałami tarczowymi dla zastosowań medycznych.
- Zarządzanie odpadami: Rozwój rozwiązań dla gospodarowania wypalonym paliwem i odpadami promieniotwórczymi, z uwzględnieniem podejścia gospodarki o obiegu zamkniętym oraz odzysku surowców.
- Radioizotopy medyczne: Rozwój technologii produkcji i przetwarzania radioizotopów, w tym infrastruktury do separacji, oczyszczania i odzysku materiałów wzbogaconych.
3) Materiały, komponenty i usługi (WS3):
- Innowacyjne materiały: Opracowanie materiałów odpornych na promieniowanie
i wysokowydajnych, dostosowanych do różnych technologii reaktorowych (rozszczepienie
i synteza). - Komponenty i produkcja: Rozwój nowoczesnych komponentów oraz procesów produkcyjnych, w tym digitalizacji, automatyzacji oraz narzędzi kwalifikacji i certyfikacji.
- Usługi inżynieryjne: Rozwój usług wspierających projektowanie, budowę, eksploatację, modernizację i likwidację obiektów jądrowych.
- Łańcuch dostaw i logistyka: Wzmocnienie zdolności przemysłowych oraz rozwój usług wspierających terminową i efektywną dystrybucję radioizotopów medycznych.
2. Cele strategiczne
Główne cele strategiczne IPCEI INT obejmują:
- osiągnięcie neutralności klimatycznej poprzez rozwój niskoemisyjnych źródeł energii;
- wzmacnianie konkurencyjności gospodarki UE oraz tworzenia miejsc pracy dzięki rozwojowi europejskich kompetencji przemysłowych i technologicznych w sektorze jądrowym;
- zwiększenie autonomii strategicznej i bezpieczeństwa dostaw poprzez ograniczenie zależności od paliw kopalnych i dostawców zewnętrznych;
- rozwój innowacyjnych rozwiązań zdrowotnych opartych na medycznych zastosowaniach technologii jądrowych.
3. Harmonogram
Kwiecień 2025 – Czerwiec 2026: Faza projektowania: Faza ta obejmuje określenie zakresu (scoping), identyfikację luk rynkowych, definiowanie projektów.
Lipiec – Grudzień 2026: Faza projektowania: Państwa Członkowskie ogłaszają nabory wniosków (calls for expressions of interest) i selekcjonują projekty krajowe do procesu kojarzenia (matchmaking). Na poziomie UE trwają prace nad celami i zakresem dokumentu wspólnego (Chapeau).
Luty – Marzec 2027: Faza projektowania: Proces matchmaking'u w celu zidentyfikowania synergii między projektami oraz opracowanie finalnego dokumentu Chapeau. Etap kończy się pre-notyfikacją do Komisji Europejskiej.
Kwiecień – Wrzesień 2027: Faza oceny: Proces pre-notyfikacji i odpowiadania na zapytania (RFI) od DG Competition. Faza kończy się formalną notyfikacją i przyjęciem decyzji przez Komisję Europejską.
4. Zaangażowane Państwa Członkowskie
Belgia, Chorwacja, Czechy, Finlandia, Francja, Niemcy, Hiszpania, Holandia, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy.
Koordynatorzy: Francja, Rumunia, Włochy.
5. Kontakt
Adres mailowy: IPCEI-INT@me.gov.pl, IPCEI@mrit.gov.pl
Informacje o publikacji dokumentu
Materiały zostały opracowane na podstawie materiałów udostępnionych przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii.