Główny Inspektorat
Sanitarny

Informacje ogólne

• W ramach międzynarodowego nadzoru epidemiologicznego, 2 maja 2026 r. Główny Inspektor Sanitarny otrzymał za pośrednictwem WHO zgłoszenie podejrzenia ogniska choroby zakaźnej wywołanej przez wirusy z grupy hanta na statku pasażerskim m/v Hondius płynącym z Argentyny do Republiki Zielonego Przylądka pod banderą Holandii.
• Do chwili obecnej (10.05.2026 r.) zarejestrowano osiem przypadków (5 potwierdzonych, 2 prawdopodobne, 1 podejrzenie), w tym 3 przypadki śmiertelne.
• Obecnie wszyscy zakażeni pacjenci przebywają w szpitalach (4 w Europie, 1 w RPA).
• Patogenem, który wywołał zachorowania, jest podtyp południowo-amerykański Andes – jedna z odmian hantawirusa, która przenosi się między ludźmi.
• Dziś statek wpłynął do portu na Teneryfie, skąd rozpoczęto nadzorowaną przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Zakażeń (ECDC) oraz władze hiszpańskie, ewakuację pasażerów transportem sanitarnym do krajów pochodzenia. Obecnie wśród pasażerów i załogi nie ma osób z objawami choroby.
• Wyokrętowanie i repatriacja pasażerów odbywają się z zachowaniem ścisłych środków zapobiegania i kontroli zakażeń, w tym bezpośredni transfer z portu na lotnisko do wyznaczonych samolotów dedykowanych dla transportu sanitarnego.
• Po opuszczeniu statku przez pasażerów planowany jest powrót statku z Teneryfy do macierzystego portu w Rotterdamie celem przeprowadzenia procedur dekontaminacji.
• Jako działanie prewencyjne, służby sanitarne ustalają wszystkie osoby, które mogły mieć kontakt z zakażonymi celem objęcia ich nadzorem epidemiologicznym.
• Do 10.05.2026 r. ustalono, że potencjalny kontakt z osobą chorą mogła mieć 1 osoba polskiego pochodzenia, niebędąca pasażerem statku. Osoba ta została objęta nadzorem epidemiologicznym i nie wykazuje objawów chorobowych.
• Rozprzestrzenianie hantawirusa podtypu Andes wśród ludzi jest obserwowane od wielu lat w Ameryce Południowej. Zazwyczaj wiąże się z bliskim kontaktem z osobą chorą, na przykład podczas wspólnego przebywania w pomieszczeniu (np. kabinie), opieki nad nią lub kontaktu z płynami ustrojowymi (np. w związku partnerskim).
• Wskaźnik reprodukcji wirusa Andes wynosi ok. 2. Oznacza to, że jedna zakażona osoba może zainfekować maksymalnie 2 kolejne, co świadczy o bardzo niskim potencjale wywoływania masowych zakażeń.
• WHO, ECDC oraz GIS uznają ryzyko epidemiczne dla ogólnej populacji za niskie - nie ma zagrożenia pandemią.
• Główny Inspektor Sanitarny monitoruje sytuację na bieżąco, pozostając w stałym kontakcie z WHO oraz ECDC.

 

Pytania szczegółowe

Jakie są objawy zakażeń hantawirusami?

Do kryteriów nasuwających wystąpienie zakażenia zalicza się: ostry początek choroby, wysoka gorączka (powyżej 38,5 st. C), osłabienie, bóle mięśni, bóle brzucha, bóle karku i głowy, wymioty, biegunka, spadek ilości oddawanego moczu, duszność, wybroczyny na skórze.

W zależności od podtypu wirusa najgroźniejszym powikłaniem jest wystąpienie krwawień z przewodu pokarmowego, niewydolności nerek lub niewydolności oddechowej.  

Jak leczy się zakażenia hantawirusem i czy istnieje szczepienie?

Nie istnieje specyficzne leczenie zakażenia – leczy się je objawowo. Nie ma obecnie powszechnie dostępnych szczepionek przeciw hantawirusom (lokalnie dostępne są w Azji).

Jak rozprzestrzenia się wirus Andes?

Istnieją 2 grupy hantawirusów:

• euroazjatyckie, które nie przenoszą się między ludźmi;
• amerykańskie, które posiadają zdolność transmisji między ludźmi.

Hantawirus podtyp Andes rozprzestrzenia się drogą powietrzno-kropelkową między ludźmi, ale szersza transmisja w społeczności jest uważana za mało prawdopodobną, zwłaszcza gdy stosowane są środki zapobiegania i kontroli zakażeń.

Źródła zakażenia hantawirusami

Źródło zakażenia hantawirusami stanowią odchody dzikich gryzoni, takich jak myszy, szczury, nornice  (każdy z serotypów wirusa ma swoisty dla siebie rezerwuar w pospolitych gryzoniach). Wirus obecny jest w moczu, odchodach i ślinie zakażonych gryzoni. Człowiek zaraża się wdychając aerozol odchodów albo przez kontakt błon śluzowych ze skażonymi przedmiotami lub rękami. Wrota zakażenia u człowieka stanowią górne drogi oddechowe, błony śluzowe jamy ustnej.

Występowanie zakażeń na świecie

Zakażenia hantawirusami występują na całym świecie, w tym także w Polsce. Najbardziej narażeni są rolnicy, żołnierze czy turyści, z uwagi na zwiększone ryzyko styczności z odchodami gryzoni.

Jaki jest przebieg zakażenia hantawirusami?

Okres wylęgania choroby trwa średnio 12-16 dni, ale może się wahać od 5 do nawet 42 dni. Przebieg choroby może być skąpoobjawowy, bez konieczności hospitalizacji. Zdarzają się również przypadki zakażeń bezobjawowych.

Pełnoobjawowe zakażenie wymaga hospitalizacji i leczenia wspomagającego, które może trwać wiele tygodni, całkowita rekonwalescencja może trwać kilkanaście miesięcy. Śmiertelność w zakażeniach podtypami euro-azjatyckimi waha się w granicach 0,5% do 6%, postacie płucne wywoływane przez podtypy amerykańskie może sięgać nawet 30-60%.

Na czym polega nadzór epidemiologiczny?

Działania prewencyjne w chorobach zakaźnych obejmują: nadzór epidemiologiczny, kwarantannę oraz izolację. Nadzorem epidemiologicznym obejmowane są osoby zdrowe, które mogły mieć kontakt z chorym. Nadzór polega na samoobserwacji stanu zdrowia oraz informowaniu służb o wszelkich objawach chorobowych przez czas równy najdłuższemu okresowi wylęgania. UWAGA: Nie jest to kwarantanna ani izolacja - osoba taka może prowadzić normalną aktywność.

Czy będą podejmowane dodatkowe, ogólnokrajowe środki bezpieczeństwa?

Ze względu na poważne skutki zdrowotne zakażeń hantawirusami, wystąpienie ogniska epidemicznego na statku, w grupie osób pochodzących z 23 krajów, musi zostać objęte międzynarodowym nadzorem.

Dzięki szybkiej wymianie informacji między służbami sanitarnymi, po uzyskaniu pierwszego wyniku badania potwierdzającego zakażenie hantawirusem (2 maja 2026 r.)oraz międzynarodowej współpracy pod nadzorem WHO i ECDC wdrożono działania zapobiegawcze. Działania te doprowadziły do przerwania transmisji wirusa, ewakuacji chorych do szpitali specjalistycznych oraz przygotowania bezpiecznego powrotu do krajów pochodzenia pozostałej grupy pasażerów, którzy będą objęci kwarantanną, trwającą łącznie 6 tygodni.

Informacje w mediach

GIS monitoruje doniesienia medialne dot. hantawirusów pojawiające się w przestrzeni publicznej i towarzyszącą im dezinformację. Główny Inspektor Sanitarny na bieżąco wyjaśnia pojawiające się wątpliwości.

Gdzie znaleźć więcej informacji

Dodatkowe informacje można znaleźć na stronie internetowej Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz na stronie internetowej Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Zakażeń (ECDC).