Ochrona radiologiczna
12.10.2026
Kim jest inspektor ochrony radiologicznej?
Inspektor ochrony radiologicznej (IOR) sprawuje nadzór nad przestrzeganiem wymagań ochrony radiologicznej w jednostce wykonującej działalność związaną z promieniowaniem jonizującym.
Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu R oraz S nadaje Główny Inspektor Sanitarny.
Jak uzyskać uprawnienia IOR?
Aby zostać inspektorem ochrony radiologicznej, wykonaj poniższe kroki.
- Krok 1. Ukończyć szkolenie
Szkolenie odbędziesz w jednostce uprawnionej do prowadzenia szkoleń dla osób ubiegających się o uprawnienia IOR. Rejestr takich jednostek prowadzi Główny Inspektor Sanitarny (link poniżej).
- Krok 2. Zdać egzamin państwowy
Po ukończeniu szkolenia i dokonaniu stosowanej opłaty (szczegółowa informacja poniżej) powinieneś przystąpić do egzaminu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej.
Możliwe jest też ubieganie się o dopuszczenie do egzaminu bez odbycia szkolenia, po złożeniu odpowiedniego wniosku do Głównego Inspektora Sanitarnego (szczegółowa informacja w części poniżej: Jakie dokumenty trzeba złożyć z wnioskiem pkt 6).
- Krok 3. Złożyć wniosek o nadanie uprawnień
Po ukończonym szkoleniu i zdanym egzaminie należy złożyć do Głównego Inspektora Sanitarnego wniosek o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu R albo S. (druk wniosku poniżej).
Kto może uzyskać uprawnienia?
Aby uzyskać uprawnienia IOR, trzeba spełnić warunki określone w przepisach i dołączyć do wniosku dokumenty potwierdzające, że kandydat:
- ma pełną zdolność do czynności prawnych,
- ma wymagane wykształcenie lub zawód,
- zdał egzamin,
- ma orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy w warunkach narażenia,
- ma wymagany staż pracy w warunkach narażenia,
- odbył szkolenie albo posiada dokument zwalniający z tego obowiązku.
Jakie dokumenty trzeba złożyć z wnioskiem?
Do wniosku o nadanie uprawnień IOR należy dołączyć:
- oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych
(opatrzone aktualną datą oraz czytelnym podpisem1) - odpisy lub kopie dyplomów albo świadectw potwierdzających wymagane wykształcenie lub zawód (w przypadku gdy dokumenty poświadczające posiadane wykształcenie lub zawód są wystawione na inne nazwisko niż to, które widnieje na wniosku o nadanie uprawnień IOR (np. na skutek zmiany stanu cywilnego), do wniosku należy dołączyć dokument potwierdzający zmianę nazwiska w okresie między uzyskaniem dyplomu a datą złożenia wniosku1)
- dokument potwierdzający zdanie egzaminu - dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej
- orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy w warunkach narażenia:
- orzeczenie musi być wydane w trybie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 229 § 8 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - orzeczenia lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych nie stanowią dokumentów wydanych w ww. trybie,
- lekarz wystawiający orzeczenie musi posiadać odpowiednie kwalifikacje, których potwierdzeniem jest, w przypadku badań profilaktycznych pracowników narażonych na działania promieniowania jonizującego - litera „J” na pieczęci,
- orzeczenie lekarskie w części określającej stanowisko pracy powinno zawierać informację, że praca odbywa się w warunkach narażenia, bądź wyraźnie wskazane stanowisko, z którego bezpośrednio wynika okoliczność pracy w warunkach narażenia (np. technik elektroradiolog, lekarz radiolog, fizyk medyczny w specjalności dozymetria i elektronika w medycynie i inne),
- orzeczenie lekarskie może być wydane na okres wynoszący maksymalnie 3 lata;
- dokument poświadczający wymagany staż pracy w warunkach narażenia:
- zaświadczenie wydane przez pracodawcę winno zawierać datę wystawienia, okres, który jest wskazany jako czas odbycia stażu pracy w warunkach narażenia, informację o warunkach narażenia oraz winno być opatrzone podpisem osoby wystawiającej zaświadczenie,
- samodzielnie podpisane przez wnioskodawcę oświadczenie o posiadaniu wymaganego stażu pracy w warunkach narażenia nie stanowi dokumentu poświadczającego ww. okoliczność,
- dokument poświadczający wymagany staż pracy nie jest wymagany w przypadku lekarzy dentystów ubiegających się o uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu S
- dokument potwierdzający posiadanie wymaganego stażu pracy winien mieć charakter poświadczający tzn. taki z którego wynika, że określony stan rzeczy (tj. posiadanie wymaganego stażu pracy w warunkach narażenia) rzeczywiście wystąpił;
- dokument potwierdzający odbycie szkolenia albo dokument zwalniający z obowiązku jego odbycia:
- uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej mogą być nadane osobie, która zdała, nie wcześniej niż 2 lata przed dniem wystąpienia z wnioskiem o nadanie uprawnień, egzamin z zakresu odbytego szkolenia, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 71 ust. 11 lub 12 ustawy Prawo atomowe. Dlatego do wniosku IOR należy dołączyć dokument potwierdzający odbycie szkolenia, chyba że wnioskodawca został zwolniony z jego odbycia, poprzez spełnienie jednego z poniższych warunków:
- w dniu złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu posiadał uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej i ubiegasz się o uprawnienia tego samego typu,
- ukończył w okresie ostatnich 5 lat studia wyższe na kierunkach zawierających w programach studiów zagadnienia z zakresu dozymetrii i ochrony radiologicznej wraz z zajęciami praktycznymi w warunkach narażenia, w minimalnym wymiarze 30 godzin wykładów i 30 godzin zajęć praktycznych, poprzedzonych wykładem i zajęciami praktycznymi z fizyki, łącznie z fizyką współczesną,
- posiada wykształcenie wyższe i co najmniej trzyletni staż pracy w warunkach narażenia nabyte w jednostce organizacyjnej wykonującej działalność na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1, w okresie 5 lat przed dniem złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu;
- uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej mogą być nadane osobie, która zdała, nie wcześniej niż 2 lata przed dniem wystąpienia z wnioskiem o nadanie uprawnień, egzamin z zakresu odbytego szkolenia, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 71 ust. 11 lub 12 ustawy Prawo atomowe. Dlatego do wniosku IOR należy dołączyć dokument potwierdzający odbycie szkolenia, chyba że wnioskodawca został zwolniony z jego odbycia, poprzez spełnienie jednego z poniższych warunków:
(art. 7 ust. 7 ustawy Prawo atomowe)
Uwaga!
Załączone do wniosku dokumenty (za wyjątkiem dokumentów potwierdzających posiadanie wymaganego wykształcenia lub zawodu oraz dokumentu potwierdzającego odbycie szkolenia) w myśl art. 76a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: KPA, nie mogą być kopiami oryginalnych dokumentów. Zgodnie z art. 76a § 2 KPA zamiast oryginału dokumentu, strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą patentowym. Z kolei art. 76a § 2a KPA stanowi, że jeżeli odpis dokumentu został sporządzony na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, poświadczenia jego zgodności z oryginałem, o którym mowa w § 2, dokonuje się przy użyciu kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego lub podpisu osobistego. Odpisy dokumentów poświadczane elektronicznie sporządzane są w formatach danych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. W przypadku przesłania kopii uwierzytelnionych przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą patentowym, należy pamiętać o załączeniu dodatkowego pełnomocnictwa dla osoby uwierzytelniającej dokumenty wraz z potwierdzeniem dokonania opłaty skarbowej od tego pełnomocnictwa.
Wniosek o nadanie uprawnień trzeba złożyć w ciągu 2 lat od dnia zdania egzaminu.
Opłata za egzamin
Aby przystąpić do egzaminu na inspektora ochrony radiologicznej, musisz wnieść opłatę.
Wysokość opłaty: 560 zł
Wpłaty dokonaj na rachunek Głównego Inspektora Sanitarnego:
NBP O/O Warszawa 96 1010 1010 0082 9522 3100 0000
Opłatę należy wnieść po ukończeniu szkolenia albo po dopuszczeniu do egzaminu bez szkolenia, nie później niż 7 dni przed terminem egzaminu.
W tytule przelewu należy podać:
- „Egzamin IOR” oraz datę i miejsce egzaminu,
- imię i nazwisko osoby zdającej,
- pierwsze 7 cyfr numeru PESEL, a jeśli osoba nie ma numeru PESEL, serię, numer i nazwę dokumentu tożsamości,
- adres osoby zdającej.
Po dokonaniu opłaty za egzamin:
- Wyślij potwierdzenie przelewu na adres: sekretariat.hsr@sanepid.gov.pl.
- Zabierz potwierdzenie na egzamin i okaż je komisji przed rozpoczęciem.
Chcesz przystąpić do egzaminu bez szkolenia?
Możesz ubiegać się o dopuszczenie do egzaminu bez odbycia szkolenia. W tym celu złóż do Głównego Inspektora Sanitarnego wniosek o dopuszczenie do egzaminu bez szkolenia. Informacje szczegółowe i formularz wniosku są dostępne w materiałach do pobrania.
Uwaga!
Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej są nadawane na okres 5 lat.
Materiały
Wniosek o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznejIOR_wniosek_o_nadanie_uprawnień_inspektora_ochrony_radiologicznej_2026.pdf 0.34MB Wniosek o dopuszczenie do egzaminu bez konieczności odbycia szkolenia
IOR_wniosek_o_dopuszczenie_do_egzaminu_bez_konieczności_odbycia_szkolenia_2026.pdf 0.16MB Wniosek o zwrot wniesionej opłaty
IOR_wniosek_o_zwrot_wniesionej_opłaty_2026.pdf 0.29MB Rejestr jednostek uprawnionych do prowadzenia szkoleń dla osób ubiegających się o uprawnienia IOR
IOR_Rejestr_jednostek_uprawnionych_do_prowadzenia_szkoleń_dla_osób_ubiegających_się_o_uprawnienia_IOR.pdf 0.15MB
Podstawa prawna
§ 9, § 7 ust. 2. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 października 2021 r. ws. nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej sprawującego wewnętrzny nadzór nad przestrzeganiem wymagań ochrony radiologicznej w jednostkach ochrony zdrowia Dz.U. z 2021 r. poz. 1908 [przypis 1]
Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe. Dz.U. z 2001 r. nr 3, poz. 18 [art. 7 ust. 6 pkt 3 oraz art. 7 ust. 9; art. 7 ust. 7d; art. 7¹ ust. 7 i 8]
- Pierwsza publikacja:
- 12.10.2026 11:52 Monika Waćkowska-Kabaczynska
- Wytwarzający/ Odpowiadający:
- Monika Zakrzewska
| Tytuł | Wersja | Dane zmiany / publikacji |
|---|---|---|
| Ochrona radiologiczna | 1.0 | 12.10.2026 11:52 Monika Waćkowska-Kabaczynska |
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP