Główny Inspektorat
Sanitarny

Rotawirus to jeden z czynników wywołujących zapalenie żołądka i jelit u niemowląt i małych dzieci. Najbardziej podatne na zakażenie są dzieci poniżej 5 roku życia (szczególnie między 6 miesiącem, a 2 rokiem życia) oraz osoby dorosłe po 65 roku życia.

Rotawirusy stanowią jeden z częstszych czynników etiologicznych wszystkich zakażeń szpitalnych. 

Czynnik etiologiczny

Rotawirusy należą do rodziny Reoviridae. Mają wielkość od 60 do 70 nm nie posiadają otoczki lipidowej. Genom wirusa składa się z 11 segmentów podwójnej nici RNA. Wyróżniamy 7 różnych antygenowo grup rotawirusów (od A do G), z czego trzy grupy (A, B i C) są zaraźliwe dla ludzi. Rotawirusy A są najczęściej opisywaną przyczyną biegunek.

Rotawirusy charakteryzują się dużą stabilnością w środowisku zewnętrznym. Temperatura 60°C niszczy je dopiero po 30 minutach. Na powierzchniach nieożywionych mogą przetrwać około 2 miesięcy. Właściwości zakaźne rotawirusów redukują m.in. preparaty zawierające związki chloru.

Okres wylęgania: 24-72 godz. (1-3 dni).

Objawy kliniczne zakażenia

Wodniste biegunki z obecnością śluzu wskazujące na ostre zapalenie żołądka i jelita cienkiego, wymioty, gorączka do 38,5°C.
Objawy wskazujące na infekcję górnych dróg oddechowych (w 20-40% przypadków zachorowań). Choroba trwa zwykle od 4-10 dni, sporadycznie może przedłużać się do kilku tygodni. Wydalanie wirusów utrzymuje się od 8 – 30 dni, czasem dłużej.

Uwaga!

Osoba zakażona, już dwa dni przed wystąpieniem pierwszych objawów choroby zaczyna wydzielać ze stolcem duże ilości cząstek wirusa. Najwięcej wirionów w stolcu pojawia się około trzech dni po wystąpieniu pierwszych dolegliwości. W tym czasie chory jest wysoce zakaźny!

Źródło zakażenia

Źródłem zakażenia rotawirusami jest człowiek chory lub rekonwalescent.

Drogi szerzenia się zakażenia

• Bezpośredni kontakt z zakażoną osobą lub jej wydalinami – głównie poprzez zakażony stolec (brudne lub niedezynfekowane ręce, styczność z zanieczyszczoną powierzchnią/przedmiotami np. bielizną, meblami, zabawkami, klamkami).
• Spożycie żywności lub wody zanieczyszczonej rotawirusami (droga pokarmowa).
• Wdychanie cząstek wirusa unoszących się w powietrzu powstałych np. z wymiocin osoby chorej (obecność wirusów stwierdza się również w wydzielinie z dróg oddechowych, co może mieć pewne, aczkolwiek niewielkie znaczenie w szerzeniu się choroby).

Szczepienia: Istnieje szczepionka przeciwko rotawirusom. Szczepionka przeciwko rotawirusom wprowadzono do Programu Szczepień Ochronnych od 2021 r. 

Zapobieganie

• Bezwzględne przestrzeganie zasad higieny osobistej.
• Systematyczna dezynfekcja skażonych wirusem powierzchni.
• Odpowiednia higiena przygotowywania posiłków.