Światowy Dzień Wody 2026: równość zaczyna się od dostępu do wody
20.03.2026
22 marca obchodzimy Światowy Dzień Wody – ustanowione przez ONZ święto, które od 1993 roku zwraca uwagę na znaczenie wody w życiu społecznym, gospodarczym i środowiskowym. Tegoroczne hasło brzmi: „Woda i płeć” i koncentruje się na nierównościach w dostępie do wody oraz roli kobiet i dziewcząt w gospodarce wodnej.
Dlaczego „Woda i płeć”
W wielu częściach świata to kobiety i dziewczęta odpowiadają za zapewnienie wody dla swoich rodzin. Jednocześnie często nie mają wpływu na decyzje dotyczące jej zarządzania. Oznacza to, że kryzys wodny w praktyce staje się również kryzysem kobiet. Aby rozwiązać te problemy, potrzeba transformacyjnego podejścia opartego na prawach, w którym głos kobiet zostanie usłyszany, a ich sprawczość uznana.
Globalny problem, różne perspektywy
W Polsce kojarzymy odpowiednie nawodnienie z koniecznością wypicia odpowiedniej liczby szklanek wody dziennie. Jednak w wielu regionach świata dostęp do choćby jednej szklanki czystej wody wymaga długiej i trudnej drogi – często pieszo, do odległych studni. To pokazuje skalę nierówności i przypomina, że dostęp do wody nie jest wszędzie oczywistością.
Najważniejsze przesłania Światowego Dnia Wody 2026
- Globalny kryzys wodny dotyka wszystkich – ale nie w równym stopniu. Tam, gdzie nie występują prawa człowieka do bezpiecznej wody pitnej i warunków sanitarnych, nierówności rosną, a kobiety i dziewczęta najdotkliwiej odczuwają skutki tych braków. Czas, aby kobiety i dziewczęta znalazły się w centrum uwagi w rozwiązaniach dotyczących wody.
- Kobiety muszą kształtować przyszłość wody. Usługi wodne muszą być odporne na zmiany klimatu i zaspokajać potrzeby wszystkich. Potrzebujemy transformacyjnego, opartego na prawach podejścia do rozwiązania kryzysu wodnego, w którym głos, przywództwo i sprawczość kobiet będą w pełni uznawane.
- Gdzie płynie woda, tam rośnie równość. Kiedy kobiety i dziewczęta mają równy głos w decyzjach dotyczących wody, usługi stają się bardziej dostępne, zrównoważone i skuteczne. Musimy inwestować w przywództwo kobiet, aby woda stała się siłą napędową zdrowszej, bardziej dostatniej i równoprawnej płciowo przyszłości, która przyniesie korzyści nam wszystkim.
Zmiany legislacyjne w Polsce
W kontekście tegorocznych obchodów szczególne znaczenie mają także aktualne działania legislacyjne w Polsce.
13 marca 2026 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie przepisów dotyczących zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. Projekt został przekazany do Senatu, gdzie będzie rozpatrywany w kwietniu. Nowe regulacje wpisują się w realizację wymogów dyrektywy UE 2020/2184, która zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia powszechnego dostępu do bezpiecznej wody pitnej, ze szczególnym uwzględnieniem grup wrażliwych i marginalizowanych. Proponowane rozwiązania podkreślają, że skuteczna polityka wodna to nie tylko infrastruktura, ale także równość, dostępność i uwzględnienie potrzeb wszystkich obywateli.
Źródło opracowania:
Podstawa prawna
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi
W toku prac parlamentarnych: Ustawa z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw